อาทิตตปริยายสูตร
บทอ่านและคำแปล
บทอ่านจากพระสูตร
ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ คยาสีสะ ใกล้กรุงคยา พร้อมด้วยภิกษุประมาณหนึ่งพันรูป ณ ที่นั้น พระองค์ตรัสเรียกภิกษุทั้งหลาย แล้วตรัสว่า สัพพัง ภิกขะเว อาทิตตัง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงกำลังลุกไหม้ อะไรเล่ากำลังลุกไหม้ ตากำลังลุกไหม้ รูปกำลังลุกไหม้ จักขุวิญญาณกำลังลุกไหม้ จักขุสัมผัสกำลังลุกไหม้ เวทนาที่เกิดเพราะจักขุสัมผัส ไม่ว่าจะเป็นสุข เป็นทุกข์ หรือไม่ทุกข์ไม่สุข ก็กำลังลุกไหม้ หูกำลังลุกไหม้ เสียงกำลังลุกไหม้ โสตวิญญาณกำลังลุกไหม้ โสตสัมผัส และเวทนาที่เกิดเพราะโสตสัมผัสก็กำลังลุกไหม้ จมูกกำลังลุกไหม้ กลิ่นกำลังลุกไหม้ ฆานวิญญาณกำลังลุกไหม้ ฆานสัมผัส และเวทนาที่เกิดเพราะฆานสัมผัสก็กำลังลุกไหม้ ลิ้นกำลังลุกไหม้ รสกำลังลุกไหม้ ชิวหาวิญญาณกำลังลุกไหม้ ชิวหาสัมผัส และเวทนาที่เกิดเพราะชิวหาสัมผัสก็กำลังลุกไหม้ กายกำลังลุกไหม้ โผฏฐัพพะกำลังลุกไหม้ กายวิญญาณกำลังลุกไหม้ กายสัมผัส และเวทนาที่เกิดเพราะกายสัมผัสก็กำลังลุกไหม้ ใจกำลังลุกไหม้ ธรรมารมณ์กำลังลุกไหม้ มโนวิญญาณกำลังลุกไหม้ มโนสัมผัส และเวทนาที่เกิดเพราะมโนสัมผัสก็กำลังลุกไหม้
ลุกไหม้ด้วยไฟอะไร
ลุกไหม้ด้วยไฟคือราคะ ลุกไหม้ด้วยไฟคือโทสะ ลุกไหม้ด้วยไฟคือโมหะ และลุกไหม้ด้วยชาติ ชรา มรณะ ด้วยโสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาส เพราะเหตุนี้ อริยสาวกผู้ได้สดับ เมื่อเห็นอย่างนี้ ย่อมเบื่อหน่ายในตา เบื่อหน่ายในรูป เบื่อหน่ายในจักขุวิญญาณ เบื่อหน่ายในจักขุสัมผัส และเวทนาที่เกิดเพราะจักขุสัมผัส ย่อมเบื่อหน่ายในหู เสียง จมูก กลิ่น ลิ้น รส กาย โผฏฐัพพะ ใจ ธรรมารมณ์ วิญญาณ สัมผัส และเวทนาที่เกิดขึ้นทางทวารทั้งหก
ผลแห่งการเห็นตามจริง
เมื่อเห็นตามจริง ย่อมเบื่อหน่าย เมื่อเบื่อหน่าย ย่อมคลายกำหนัด เพราะคลายกำหนัด จิตย่อมหลุดพ้น เมื่อจิตหลุดพ้นแล้ว ย่อมมีญาณหยั่งรู้ว่า “หลุดพ้นแล้ว” รู้ชัดว่า ชาติสิ้นแล้ว พรหมจรรย์อยู่จบแล้ว กิจที่ควรทำได้ทำเสร็จแล้ว กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มี เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสพระสูตรนี้จบ ภิกษุเหล่านั้นต่างมีใจยินดีในพระภาษิต และจิตของภิกษุประมาณหนึ่งพันรูปก็หลุดพ้นจากอาสวะ เพราะไม่ถือมั่น
หมวด: พระสูตรสำคัญอื่น
ที่มาในพระไตรปิฎก: สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค พระไตรปิฎกเล่ม ๑๘
ที่มาในพระไตรปิฎก: สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค พระไตรปิฎกเล่ม ๑๘