ภัทเทกรัตตสูตร
บทอ่านและคำแปล
คาถาภัทเทกรัตตะ
อะตีตัง นานวาคะเมยยะ นัปปะฏิกังเข อะนาคะตัง ยะทะตีตัง ปะหีนันตัง อัปปัตตัญจะ อะนาคะตัง ปัจจุปปันนัญจะ โย ธัมมัง ตัตถะ ตัตถะ วิปัสสะติ อะสังหิรัง อะสังกุปปัง ตัง วิทวา มะนุพรูหะเย อัชเชวะ กิจจะมาตัปปัง โก ชัญญา มะระณัง สุเว นะ หิ โน สังคะรัง เตนะ มะหาเสเนนะ มัจจุนา เอวังวิหาริง อาตาปิง อะโหรัตตะมะตันทิตัง ตัง เว ภัทเทกะรัตโตติ สันโต อาจิกขะเต มุนิ ฯ
คำแปลไทย
ไม่ควรตามคิดถึงอดีต ไม่ควรหวังอนาคต เพราะอดีตล่วงไปแล้ว อนาคตก็ยังมาไม่ถึง ผู้ใดเห็นธรรมปัจจุบันในที่นั้น ๆ อย่างไม่หวั่นไหว ไม่คลอนแคลน ผู้นั้นรู้ชัดแล้ว พึงเจริญธรรมปัจจุบันนั้นให้มั่นคง ควรทำความเพียรเสียในวันนี้ ใครเล่าจะรู้ว่าความตายจะมาในวันพรุ่งนี้ เพราะเราไม่มีการต่อรองกับมัจจุราชผู้มีกองทัพใหญ่ ผู้ที่อยู่อย่างนี้ มีความเพียร ไม่เกียจคร้านตลอดกลางวันและกลางคืน บัณฑิตผู้สงบเรียกผู้นั้นว่า ผู้มีราตรีเดียวเจริญ
อธิบายตามพระสูตร
การตามคิดถึงอดีต คือ การเพลิดเพลิน ยึดถือ หรือเศร้าโศกอยู่กับรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์ที่ล่วงไปแล้ว การหวังอนาคต คือ การมุ่งหมาย เพลิดเพลิน หรือสร้างตัวตนไว้กับรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์ที่ยังมาไม่ถึง การเห็นธรรมปัจจุบัน คือ การรู้สิ่งที่กำลังปรากฏตามความเป็นจริง ไม่หวั่นไหวด้วยความยินดีหรือยินร้าย ไม่ถือมั่นว่าเป็นเรา ของเรา หรือตัวตนของเรา สาระของพระสูตรนี้จึงไม่ใช่เพียงคำว่า “อยู่กับปัจจุบัน” แต่คือการเห็นสภาวธรรมปัจจุบันด้วยปัญญา จนไม่ถูกอดีต อนาคต และปัจจุบันครอบงำ
หมวด: พระสูตรสำคัญอื่น
ที่มาในพระไตรปิฎก: มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ พระไตรปิฎกเล่ม ๑๔
ที่มาในพระไตรปิฎก: มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ พระไตรปิฎกเล่ม ๑๔
