![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
319. 13. Abhibhutattheragathavannana
sunatha natayo sabbeti ayasmato abhibhutattherassa gatha. Ka uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave punnani upacinanto
vessabhussa bhagavato kale kulagehe nibbattitva vinnutam patto tadisena
kalyanamittasannissayena sasane abhippasanno ahosi. So satthari parinibbute tassa
dhatum gahetum mahajane ussaham karonte sayam sabbapathamam gandhodakena citakam nibbapesi.
So tena punnakammena devamanussesu samsaranto imasmim buddhuppade vetthapuranagare 1-
rajakule nibbattitva abhibhutoti laddhanamo pitu accayena rajjam kareti. Tasmim
ca samaye bhagava janapadacarikam caranto anupubbena tam nagaram papuni. Tato
so raja "bhagava kira mama nagaram anuppatto"ti sutva satthu santikam gantva
dhammam sutva dutiyadivase mahadanam pavattesi. Bhagava bhuttavi tassa ranno
ajjhasayanurupam anumodanam karontoyeva vittharato dhammam desesi. So dhammam sutva
laddhappasado rajjam pahaya pabbajitva arahattam sacchakasi. Tena vuttam
apadane 2- :-
@Footnote: 1 cha.Ma. vethapuranagare, Si. vethipuranagare, i. vetthipuranagare
@2 khu.apa. 33/53/78 citakanibbapakattherapadana (sya)
"dayhamane 1- sariramhi vessabhussa mahesino
gandhodakam gahetvana citam nibbapayim aham.
Ekatimse ito kappe citam nibbapayim aham
duggatim nabhijanami gandhodakassidam phalam.
Kilesa jhapita mayham .pe. katam buddhassa sasanan"ti.
Arahattam pana patva vimuttisukhena viharante tasmim tassa nataka amacca
parisajja nagara janapadati sabbe samagantva "bhante kasma tvam amhe
anathe katva pabbajito"ti paridevimsu. Thero te natipamukhe manusse paridevante
disva tesam attano pabbajjakaranavibhavanamukhena dhammam kathento:-
[255] "sunatha natayo sabbe yavantettha samagata
dhammam vo desayissami dukkha jati punappunam.
[256] Arabhatha 3- nikkamatha yunjatha buddhasasane
dhunatha maccuno senam nalagaramva kunjaro
[257] Yo imasmim dhammavinaye appamatto vihessati 4-
pahaya jatisamsaram dukkhassantam karissati"ti
tisso gatha abhasi.
Tattha sunathati nisametha, idani maya vuccamanam ohitasotadvaranusarena 5-
upadharethati attho. Natayoti nati pamukhe 6- katva tesam sabbesam alapanam, tenaha
"sabbe yavantettha samagata"ti, yavanto yattaka ettha samagame, etissam
va mama pabbajjaya samagatati attho.
@Footnote: 1 cha.Ma. dayhamane 2 cha.Ma. pabbajja... 3 cha.Ma. arambhatha 4 cha.Ma. vihassati
@5 cha.Ma. ohitasota sotadvaranusarena 6 Si.,i. natipamukhe
Idani yam sandhaya "sunatha"ti savananattikavacanam katam, tam "dhammam vo
desayissami"ti patijanitva "dukkha jati punappunan"tiadina desetum arabhi.
Tattha dukkha jati punappunanti jati namesa gabbhokkantimulakadibhedassa 1-
jaradibhedassa ca anekavihitassa dukkhassa adhitthanabhavato dukkha. Sa punappunam
pavattamana ativiya dukkha.
Tassa pana jatiya samatikkamanattham ussaho karaniyoti dassento aha
"arabhatha"tiadi. Tattha arabhathati arambhadhatusankhatam viriyam karotha. Nikkamathati
kosajjapakkhato nikkhantatta nikkamadhatusankhatam taduttarim viriyam karotha. Yunjatha
buddhasasaneti yasma silasamvaro indriyesu guttadvarata bhojane mattannuta
atisampajannanti imesu dhammesu patitthitanam jagariyanuyogavasena arambhanikkamadhatuyo
sampajjanti, tasma tathabhuta samathavipassanasankhate adhisilasikkhadisankhate va
bhagavato sasane yuttappayutta hotha. Dhunatha maccuno senam, nalagaramva
kunjaroti evam patipajjanta ca tedhatuissarassa maccurajassa vasam satte netiti
tassa senasankhatam abalam dubbalam yatha nama thamabalupapanno kunjaro nalehi
katam agaram khaneneva viddhamseti, evameva kilesaganam 2- dhunatha vidhamatha viddhamsethati
attho.
Evam pana buddhasasane ussaham karontassa ekamsiko jatidukkhassa samatikkamoti
dassento "yo imasmin"tiadina tatiyam gathamaha. Tam suvinneyyameva.
Abhibhutattheragathavannana nitthita.
----------------
@Footnote: 1 Si.,i. gabbhokkantikamulakadibhedassa 2 Ma. kilesagaham
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 574-576.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=12888&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=12888&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=319
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6151
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6268
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6268
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]