![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
434. 5. Ubbiritherigathavannana
amma jivatiadika ubbiriya theriya gatha.
Ayampi purimabuddhesu katadhikara tattha tattha bhave vivattupanissayam kusalam
upacinanti padumuttarassa bhagavato kale hamsavatinagare kulagehe nibbattitva vinnutam
patta ekadivasam matapitusu mangalam anubhavitum gehantaragatesu adutiya sayam gehe
ohina upakatthaya velaya bhagavato savakam ekam khinasavattheram gehadvarasamipena
gacchantam disva bhikkham datukama "bhante idha pavisatha"ti vatva there geham
pavitthe pancapatitthitena theram vanditva gonakadihi asanam pannapetva adasi.
Nisidi thero pannatte asane. Sa pattam gahetva pindapatassa puretva
therassa hatthe thapesi. Thero anumodanam katva pakkami. Sa tena punnakammena
tavatimsesu nibbattitva tattha yavatayukam ularadibbasampattim anubhavitva tato
cuta sugatisuyeva samsaranti imasmim buddhuppade savatthiyam gahapatimahasalakule
nibbattitva ubbiriti laddhanama abhirupa dassaniya pasadika ahosi. Sa
Vayappattakale kosalaranna attano geham nita katipayasamvaccharatikkamena ekam dhitaram
labhi, tassa jivantiti namam akamsu. Raja tassa dhitaram disva tutthamanaso
ubbiriya abhisekam adasi. Dhita panassa adhavitva paridhavitva vicaranakale
kalamakasi. Mata yattha tassa sariranikkhepo kato, tam susanam gantva divase
divase paridevati. Ekadivasam satthu santikam gantva vanditva thokam nisiditva gata
aciravatinadiya tire thatva dhitaram arabbha paridevati. Sattha tam disva gandhakutiyam
yathanisinnova attanam dassetva "kasma vippalapasi"ti pucchi. Mama dhitaram arabbha
vippalapami bhagavati. Imasmim susane jhapita tava dhitaro caturasitisahassamatta,
tasam kataram sandhaya vippalapasiti. Tasam tam tam alahanatthanam dassetva:-
[51] "amma jivati vanamhi kandasi attanam adhigaccha ubbiri
cullasitisahassani sabba jivasanamika
etamhalahane daddha tasam kamanusocasi"ti
upaddhagathamaha. 1-
Tattha amma jivati matupacaranamena dhituya alapanam, idancassa
vippalapanakaradassanam. Vanamhi kandasiti vanamajjhe paridevasi. Attanam adhigaccha
ubbiriti ubbiri tava attanameva tava bujjhassu yathavato janahi.
Cullasitisahassaniti caturasitisahassani. Sabba jivasanamikati ta sabbapi jivanti,
ya samananamika. 2- Etamhalahane daddhati etamhi susane jhapita. Tasam
kamanusocasiti tasu jivantinamasu caturasitisahassamattasu kam sandhaya tvam anusocasi
anusokam apajjasiti evam satthara dhamme desite desananusarena nanam pesetva
vipassanam arabhitva satthu desanavilasena attano ca hetusampattiya yathathitava 3-
vipassanam ussukkapetva maggapatipatiya aggaphale arahatte patitthasi. Tena vuttam
apadane 4-:-
@Footnote: 1 Si. diyaddhgathamaha, cha.Ma. saupaddhagathamaha 2 Si. ekanamika
@3 cha.Ma. yathathatava 4 khu.apa. 33/37/302
"nagare hamsavatiya ahosim malika 1- tada
mata ca me pita ceva kammantam agamamsu te.
Majjhantikamhi suriye addasam samanam aham
vithiya anugacchantam asanam pannapesaham.
Gonakacittakadihi 2- pannapetvahamasanam 3-
pasannacitta sumana idam vacanamabravim.
Santatta kuthita 4- bhumi suro majjhantike thito
maluta ca na vayanti kalo cevatthamehiti. 5-
Pannattamasanamidam tavatthaya mahamuni
anukampam upadaya nisida mama asane.
Nisidi tattha samano sudanto suddhamanaso
tassa pattam gahetvana yatharandham adasaham.
Tena kammena sukatena cetanapanidhihi ca
jahitva manusam deham tavatimsam aganchaham.
Tattha me sukatam byamham asanena sunimmitam
satthiyojanamubbedham timsayojanavitthatam.
Sonnamaya manimaya athopi phalikamaya
lohitankamaya ceva pallanka vividha mama.
Tulikavikatikahi katthissacittakahi ca 6-
uddham ekantalomi ca pallanka me susanthita.
@Footnote: 1 cha.Ma. balika 2 cha.Ma. gonakavikatikahi 3 cha.Ma. pannapetva mamasanam
@4 ka. kathita 5 cha.Ma. cevetthamehiti 6 katissacittakahi ca (sya)
Yada icchami gamanam hasakhiddasamappita
saha pallankasetthena gacchami mama patthitam.
Asitidevarajunam mahesittamakarayim
sattaticakkavattinam mahesittamakarayim.
Bhavabhave samsaranti mahabhogam labhamaham
bhoge me unata natthi ekasanaphalam idam. 1-
Duve bhave samsarami devatte atha manuse
anne bhave na janami ekasanaphalam idam.
Duve kule pajayami khattiye capi brahmane
uccakulika 2- sabbattha ekasanaphalam idam.
Domanassam na janami cittasantapanam mama
vevanniyam na janami ekasanaphalam idam.
Dhatiyo mam upatthanti khujja celavaka 3- bahu
ankena ankam gacchami ekasanaphalam idam.
4- Anna mameva nhapenti anna bhojenti bhojanam
anna mam alankaronti anna ramenti mam sada
anna gandham vilimpanti ekasanaphalam idam. 4-
Mandape rukkhamule va sunnagare vasantiya
mama sankappamannaya pallanko upatitthati.
@Footnote: 1 cha.Ma. ekasanassidam phalam. evamuparipi 2 cha.Ma. uccakulina 3 cha.Ma. celapika
@4-4 cha.Ma. anna nhapenti bhojenti anna ramenti mam sada
@anna gandham vilimpanti ekasanassidam phalam
Ayam pacchimako mayham carimo vattate bhavo
ajjapi rajjam chaddetva pabbajim anagariyam.
Satasahassito kappe yam danamadadim tada
duggatim nabhijanami ekasanaphalam idam.
Kilesa jhapita mayham bhava sabbe samuhata
nagiva bandhanam chetva viharami anasava.
Svagatam vata me asi buddhasetthassa santike
tisso vijja anuppatta katam buddhassa sasanam.
Patisambhida catasso vimokkhapi ca atthime
chalabhinna sacchikata katam buddhassa sasanan"ti.
Arahatte pana patitthaya attana adhigatavisesam pakasenti:-
[52] "abbuhi 1- vata me sallam duddasam hadayassitam
yam me sokaparetaya dhitusokam byapanudi.
[53] Sajja abbulhasallaham nicchata parinibbuta
buddham dhammanca samghanca upemi saranam munin"ti
ima dve gatha abhasi.
Tattha abbuhi vata me sallam, duddasam hadayassitanti anupacitakusalasambharehi
yathavato duddasam mama cittasannissitam pilajananato dunnissaranato 2- anto tudanato
ca "sallan"ti laddhanamam sokanca tanhanca abbuhi vata nihari vata. Yam me
@Footnote: 1 cha.Ma. abbahi 2 cha.Ma. dunniharanato
Sokaparetayati yasma sokena abhibhutaya mayham dhitusokam byapanudi anavasesato
nihari, tasma abbuhi vata me sallanti yojana.
Sajja abbulhasallahanti sa aham ajja sabbaso uddhatatanhasalla tato eva
nicchata parinibbuta. Muninti sabbannubuddham taduppadesitam maggaphalanibbanapabhedam
navavidhalokuttaradhammanca tattha patitthitam atthaariyapuggalasamuhasankhatam samghanca anutta-
rehi tehi yojanato sakalavattadukkhavinasanato ca saranam tanam lenam parayananti upemi
upagacchami bujjhami sevami cati attho.
Ubbiritherigathavannana nitthita.
-----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 34 page 67-72.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=34&A=1428&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=34&A=1428&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=434
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=9079
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=9137
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=9137
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]