![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
10 Mittāmittajātakaṃ.
Kāni kammāni kubbānanti idaṃ satthā jetavane viharanto
kosalarañño atthacarakaṃ amaccaṃ ārabbha kathesi.
So kira rañño bahupakāro ahosi. Athassa rājā atirekasammānaṃ
kāresi. Avasesā taṃ asahamānā deva asuko amacco tumhākaṃ
anatthakārakoti paribhindiṃsu. Rājā taṃ pariggaṇhanto kiñci dosaṃ
adisvā ahaṃ imassa kiñci dosaṃ na passāmi kathaṃ nukho sakkā
mayā imassa mittabhāvaṃ vā amittabhāvaṃ vā jānitunti cintetvā
imaṃ pañhaṃ ṭhapetvā tathāgataṃ añño jānituṃ na sakkhissati gantvā
pucchissāmīti. So bhuttapātarāso satthāraṃ upasaṅkamitvā bhante
kathaṃ nukho sakkā purisena attano mittaṃ vā amittaṃ vā jānitunti
pucchi. Atha naṃ satthā pubbepi mahārāja paṇḍitā imaṃ pañhaṃ
cintetvā paṇḍite pucchitvā tehi kathitavasena ñatvā amitte
vajjetvā mitte seviṃsūti vatvā tena yācito atītaṃ āhari
atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto tassa
atthadhammānusāsako amacco ahosi. Tadā bārāṇasiyaṃ rañño
ekaṃ atthacarakaṃ amaccaṃ sesā paribhindiṃsu. Rājā tassa dosaṃ
apassanto kathaṃ nukho sakkā amittaṃ vā mittaṃ vā ñātunti
mahāsattaṃ pucchanto paṭhamaṃ gāthamāha
Kāni kammāni kubbānaṃ kathaṃ viññū parakkame
amittaṃ jāneyya medhāvī disvā sutvā ca paṇḍitoti
tassattho kāni kammāni karontaṃ medhāvī paṇḍito puriso
cakkhunā disvā sotena taṃ sutvā ayaṃ mayhaṃ amittoti jāneyya
tassa jānanatthāya kathaṃ viññū parakkameyyāti.
Athassa amittalakkhaṇaṃ kathento āha
na naṃ umhayate disvā na ca naṃ paṭinandati
cakkhūni cassa na dadā paṭilomañca vattati
amitte tassa bhajati mitte tassa na sevati
vaṇṇakāme nivāreti akkosante pasaṃsati
guyhañca tassa nakkhāti tassa guyhaṃ na guyhati
kammantassa na vaṇṇeti paññassa nappasaṃsati
abhave nandati tassa bhave tassa na nandati
acchariyaṃ bhojanaṃ laddhā tassa nuppajjate sati
tato naṃ nānukampati aho sopi labheyyito
iccete soḷasākārā amittasmiṃ patiṭṭhitā
yehi amittaṃ jāneyya disvā sutvā ca paṇḍitoti.
Mahāsatto imā pañca gāthā vatvā puna
kāni kammāni kubbānaṃ kathaṃ viññū parakkame
mittaṃ jāneyya medhāvī disvā sutvā ca paṇḍitoti
imāya gāthāya mittalakkhaṇaṃ puṭṭho sesagāthā abhāsi
Pavutthañcassa sarati āgataṃ abhinandati
tato kelāyiko hoti vācāya paṭinandati.
Mitte tasseva bhajati amitte tassa na sevati
akkosante nivāreti vaṇṇakāme pasaṃsati.
Guyhañca tassa vakkhāti tassa guyhañca guyhati
kammañca tassa vaṇṇeti paññamassa pasaṃsati.
Bhave ca nandati tassa abhave tassa na nandati
acchariyaṃ bhojanaṃ laddhā tassa uppajjate sati.
Tato naṃ anukampati aho sopi labheyyito
iccete soḷasākārā mittasmiṃ supatiṭṭhitā.
Yehi mittañca jāneyya disvā sutvā ca paṇḍitoti.
Tattha na naṃ umhayateti taṃ mittapaṭirūpakaṃ disvā sitaṃ na karoti
pahaṭṭhākāraṃ na dasseti. Na ca naṃ paṭinandatīti tassa kathaṃ paṭigaṇhanto
na paṭinandati na tusati. Cakkhūni cassa na dadāti olokentaṃ na
oloketi. Paṭilomañcāti tassa kathaṃ paṭippharati paṭisattu hoti.
Vaṇṇakāmeti tassa vaṇṇaṃ bhaṇante. Nakkhātīti attano guyhaṃ
tassa nācikkhati. Kammantassāti tena katakammaṃ vaṇṇayati.
Paññassāti tassa paññaṃ na pasaṃsati ñāṇasampannaṃ na pasaṃsati.
Abhaveti avuḍḍhiyā. Tassa nuppajjateti mittapaṭirūpakassa
mama mittassāpi ito dassāmīti sati na uppajjati.
Nānukampatīti muducittena na cinteti. Labheyyitoti labheyya ito.
Ākārāti kāraṇāni. Pavutthanti videsagataṃ. Kelāyikoti kelāyati
mamāyati paṭṭheti piheti icchatīti attho. Vācāyāti madhuravacanena
taṃ samudācaranto nandati. Sesaṃ vuttapaṭipakkhanayeneva veditabbaṃ.
Rājā mahāsattassa kathāya attamano hutvā tassa mahantaṃ
yasaṃ adāsi.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā evaṃ mahārāja pubbepesa
pañho samuṭṭhāti paṇḍitāva naṃ kathayiṃsu imehi dvattiṃsāya ākārehi
amitto ca mitto ca jānitabboti vatvā jātakaṃ samodhānesi
tadā rājā ānando ahosi paṇḍito pana ahamevāti.
Mittāmittajātakaṃ dasamaṃ.
Iti
jātakaṭṭhakathāya dasajātakapaṭimaṇḍitassa
dvādasanipātassatthavaṇṇanā niṭṭhitā.
------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 40 page 143-146.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=40&A=2909
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=40&A=2909
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=1713
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=6723
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=6955
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=6955
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]