![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
180. 3. Sumangalattheragathavannana
sumuttikoti ayasmato sumangalattherassa gatha. Ka uppatti?
@Footnote: 1 Si. nu khoti 2 Si., Ma. samanasamanasannam
Sopi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave vivattupanissayam punnam
upacinanto siddhatthassa bhagavato kale rukkhadevata hutva nibbatti. So ekadivasam
sattharam nhayitva ekacivaram thitam disva somanassappatto hutva appotesi. 1-
So tena punnakammena devamanussesu samsaranto imasmim buddhuppade savatthiya
avidure annatarasmim gamake tadisena kammanissandena daliddakule nibbatti. Tassa
sumangaloti namam ahosi. So vayappatto khujjakasitanangalakuddalaparikkharo hutva
kasiya jivati. So ekadivasam ranna pasenadikosalena bhagavato bhikkhusamghassa ca
mahadane pavattiyamane danopakaranani 2- gahetva agacchantehi manussehi saddhim
dadhighatam gahetva agato bhikkhunam sakkarasammanam disva 3- "ime samana sakyaputtiya
sukhumavatthasunivattha 3- subhojanani bhunjitva nivatesu senasanesu viharanti,
yannunahampi pabbajeyyan"ti cintetva annataram mahatheram upasankamitva attano
pabbajjadhippayam nivedesi. So tam karunayanto pabbajetva kammatthanam acikkhi.
So aranne viharanto ekavihare nibbinno ukkanthito hutva vibbhamitukamo
natigamam gacchanto antaramagge kaccham bandhitva khettam kasante kilitthavatthanivatthe
4- samantato rajokinnasarire vatatapena phussante 5- kassake disva "mahantam
vatime satta jivikanimittam 6- dukkham paccanubhonti"ti 7- samvegam patilabhi. Nanassa
paripakam gatatta 8- yathagahitam kammatthanam upatthasi. So annataram rukkhamulam
upagantva vivekam labhitva yoniso manasikaronto vipassanam vaddhetva maggapatipatiya
arahattam papuni. Tena vuttam apadane 9- :-
"atthadassi jinavaro lokajettho narasabho
vihara abhinikkhamma talakam upasankami.
@Footnote: 1 cha.Ma. apphotesi 2 Ma. darupakaranani 3-3 ka. ime samanasakyaputtiya
@ sukhumavatthanivattha 4 Si. kilitthavatthe 5 Si. sussante 6 Si. jivitanimittam,
@ ka. jivitanissitam 7 ka. paccanubhavantiti 8 ka. nanaparipakagatatta
@9 khu.apa. 32/11/203 sumangalattherapadana
Nhayitva pitva ca sambuddho uttaritvekacivaro
atthasi bhagava tattha vilokento disodisam.
Bhavane upavitthoham addasam lokanayakam
hattho hatthena cittena appotesim 1- aham tada.
Sataramsimva jotantam pabhasantamva kancanam
naccagite payuttoham pancangaturiyamhi ca. 2-
Yam yam yonupapajjami devattam atha manusam
sabbe satte abhibhomi vipulo hoti me yaso.
Namo te purisajanna namo te purisuttama
attanam tosayitvana pare tosesi 3- tvam muni.
Pariggahe nisiditva hasam katvana subbate 4-
upatthahitva sambuddham tusitam upapajjaham.
Solaseto 5- kappasate dvinavaekacintita
sattaratanasampanna cakkavatti mahabbala.
Kilesa jhapita mayham .pe. katam buddhassa sasanan"ti.
Arahattam pana patva sampattim attano dukkhavimuttim ca kittanavasena udanam
udanento:-
6- "sumuttiko sumuttiko sahu sumuttikomhi tihi khujjakehi
asitasu maya nangalasu maya khuddakuddalasu maya
yadipi idhameva idhameva atha vapi alameva alameva
jhaya sumangala jhaya sumangala appamatto vihara sumangala"ti
adimaha. 6-
@Footnote: 1 cha.Ma. apphotesim 2 Si. paccattharasatamhi ca 3 Si. paritosesi
@4 Si. subbato 5 Si. solasake 6-6 cha.Ma. "sumuttiko"tiadimaha
[43] Tattha sumuttikoti sundara accantikataya apunabbhavika 1- mutti
etassati sumuttiko. Tassa pana vimuttiya pasamsiyataya acchariyataya ca appotento
2- aha "sumuttiko"ti. Puna tattha vimuttiyam attano pasadassa dalhabhavam 3-
dassento "sahu sumuttikomhi"ti aha, sadhu sutthu 4- muttiko vatamhiti attho.
Kuto panayam sumuttikatati? kamancayam thero sabbasmapi vattadukkhato suvimutto,
Attano pana tava upatthitam ativiya anitthabhutam dukkham dassento "tihi
khujjakehi"tiadimaha. Tattha khujjakehiti khujjasabhavehi, khujjakarehi va.
Nissakkavacanancetam muttasadda pekkhaya. Kassako hi akhujjopi samano tisu thanesu
attanam khujjam katva dasseti layane kasane kuddalakamme ca. Yo hi pana kassako
layanadini karoti, tanipi asitadini kutilakarato khujjakaniti vuttam "tihi
khujjakehi"ti.
Idani tani sarupato dassento "asitasu maya, nangalasu maya,
khuddakuddalasu maya"ti aha. Tattha asitasu mayati lavittehi maya muttanti
attho. Nissakke cetam bhummavacanam. Sesesupi eseva nayo. Apare pana "asitasu
mayati lavittehi karanabhutehi maya khujjitan"ti 5- vadanti. Tesam matena karanatthe
hetumhi va bhummavacanam. "nangalasu"ti lingavippallasam katva vuttam, nangalehi
kasirehiti attho. Attana valanjitakuddalassa sabhavato valanjanena va appakataya
vuttam "khuddakuddalasu"ti. "kunthakuddalasu"ti pali. Valanjaneneva atikhina-
khanittesuti attho. Idhamevati makaro padasandhikaro. Atha vapiti vasaddo 6-
nipatamattam. Gamake thitatta tani asitadini kincapi idheva mama samipeyeva,
tathapi alameva hotiti attho. Turitavasena cetam ameditavacanam. 7- Jhayati phalasamapatti-
jhanavasena ditthadhammasukhaviharattham dibbaviharadivasena ca jhaya. Sumangalati attanam
alapati. Jhane pana adaradassanattham ameditam katam. Appamatto viharati
@Footnote: 1 Si.,Ma. apunabbhavantika 2 cha.Ma. apphotento, Si. apphothento 3 Si. dalhibhavam
@4 Si. sadhu sadhu 5 Si. mucchitanti 6 Si. pi-saddo 7 Si. amenditavacanam
Satipannavepullappattiya 1- sabbatthakameva appamattosi tvam, tasma idani sukham
vihara sumangala. Keci pana "arahattam appatvaeva vipassanaya vithipatipannaya
sasane sanjatabhiratiya 2- yathanubhutam gharavasadukkham jigucchanto thero imam gatham
vatva paccha vipassanam vaddhetva arahattam papuni"ti vadanti. Tesam matena "jhaya
appamatto vihara"ti padanam attho vipassanamaggavasenapi yujjatieva.
Sumangalattheragathavannana nitthita.
-------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 171-175.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=3858&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=3858&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=180
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5237
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5494
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5494
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]