![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
10. Jagariyasuttavannana
[47] Dasame jagaroti jagarako vigataniddo jagariyam anuyutto, rattindivam
kammatthanamanasikare yuttappayuttoti attho. Vuttanhetam:-
"kathanca bhikkhave bhikkhu pubbarattapararattam
jagariyanuyogamanuyutto hoti, idha bhikkhu divasam cankamena nisajjaya
avaraniyehi dhammehi cittam parisodheti, rattiya pathamam yamam cankamena
nisajjaya avaraniyehi dhammehi cittam parisodheti, rattiya majjhimam
@Footnote: 1 khu.su. 25/439-442/416, khu.maha. 29/134/114 (sya)
@2 Ma.u. 14/280/250, khu.ja. 28/121/137 (sya)
Yamam dakkhinena passena sihaseyyam kappeti pade padam accadhaya
sato sampajano utthanasannam manasikaritva, rattiya pacchimam
yamam paccutthaya cankamena nisajjaya avaraniyehi dhammehi cittam
parisodheti. Evam bhikkhu pubbarattapararattam jagariyanuyogamanuyutto
hoti"ti 1-
casaddo sampindanattho, tena vakkhamane satadibhave sampindeti.
Assati siya, bhaveyyati attho. "jagaro ca bhikkhu vihareyya"ti ca pathanti.
Sabbattha sabbada ca kammatthanavijahanavasena satiavippavasena sato.
Sampajanoti sattatthaniyassa catubbidhassapi sampajannassa vasena sampajano.
Samahitoti upacarasamadhina appanasamadhina ca samahito ekaggacitto.
Pamuditoti patipattiya anisamsadassanena uttaruttarivisesadhigamena viriyarambhassa
ca amoghabhavadassanena pamudito pamojjabahulo. Vippasannoti tato eva
patipattibhutasu tisu sikkhasu patipattidesake ca satthari saddhabahulataya sutthu
pasanno. Sabbattha assati sambandho vihareyyati va.
Tattha kalavipassi ca kusalesu dhammesuti tasmim kale vipassako, tattha
va kammatthananuyoge kalavipassi kalanurupam vipassako. Kim vuttam hoti?
vipassanam patthapetva kalapasammasanadivasena sammasanto avasadike satta
asappaye vajjetva sappaye sevanto antara vosanam anapajjitva
pahitatto cittassa samahitakaram sallakkhento sakkaccam nirantaram aniccanupassanadim
pavattento yasmim kale vipassanacittam linam hoti, tasmim dhammavicayaviriyapiti-
sankhatesu, yasmim pana kale cittam uddhatam hoti, tasmim
@Footnote: 1 abhi.vi. 35/519/300
Passaddhisamadhiupekkhasankhatesu kusalesu anavajjesu bojjhangadhammesuti evam tattha
tasmim tasmim kale, tasmim va kammatthananuyoge kalanurupam vipassako assati.
Satisambojjhango pana sabbattheva icchitabbo. Vuttanhetam "satinca khvaham
bhikkhave sabbatthikam vadami"ti 1- ettavata puggaladhitthanaya desanaya jagariyam
dassetva yehi dhammehi jagariyanuyogo sampajjati, te pakaseti.
Evam bhagava araddhavipassakassa bhikkhuno sankhepeneva saddhim
upakarakadhammehi sammasanacaram dassetva idani tatha patipajjantassa patipattiya
avanjhabhavam dassento "jagarassa bhikkhave bhikkhuno"tiadimaha. Tattha
jagariyanuyoge satisampajannasamadanani sabbatthakani sammodapasadavahani,
tattha kalavipassana nama vipassanaya gabbhaggahanam paripakagatam.
Upakkilesavinimutte hi vithipatipanne vipassananane tikkhe sure vahante yogino
ularam pamojjam pasado ca hoti, tehi ca visesadhigamassa santikeyeva.
Vuttanhetam:-
"yato yato sammasati khandhanam udayabbayam
labhati pitipamojjam amatam tam vijanatam.
Pamojjabahulo bhikkhu pasanno buddhasasane
adhigacche padam santam sankharupasamam sukhan"ti. 2-
Gathasu jagaranta sunathetanti etam mama vacanam ekanteneva
pamadaniddaya avijjaniddaya pabodhanattham 3- jagaranta satisampajannadi-
dhammasamayogena jagariyam anuyutta sunatha. Ye sutta te pabujjhathati ye
yathavuttaniddaya sutta supanam upagata, te tumhe jagariyanuyogavasena
@Footnote: 1 sam.maha. 19/234/102 2 khu.dha. 25/374,381/82-3 3 Ma. sambodhanattham
Indriyabalabojjhange sankaddhitva vipassanam ussukkapenta appamadapatipattiya
tato pabujjhatha. Atha va jagarantati jagaranimitta. "sunathetan"ti ettha
"etan"ti vuttam, kim tam vacananti aha "ye sutta te pabujjhatha"tiadim.
Tattha ye suttati ye kilesaniddaya sutta, te tumhe ariyamaggapatibodhena
pabujjhatha. Sutta jagaritam seyyoti idam pabodhassa karanavacanam. Yasma
yathavuttasupato vuttappakaram jagaritam jagaranam atthakamassa kulaputtassa seyyo
pasamsataro hitasukhavaho, tasma pabujjhatha. Natthi jagarato bhayanti idam tattha
anisamsadassanam. Yo hi saddhadihi jagaranadhammehi samannagamena jagaro
jaggati, pamadaniddam na upagacchati, tassa attanuvadabhayam paranuvadabhayam dandabhayam
duggatibhayam jatiadinimittam sabbampi vattabhayam natthi.
Kalenati avasasappayadinam laddhakalena. Soti nipatamattam. Samma
dhammam parivimamsamanoti vipassanaya arammanabhutam tebhumakadhammam samma nayena
yatha nibbindanavirajjanadayo sambhavanti, evam parito vimamsanto, sabbakarena
vipassantoti attho. Ekodibhutoti eko settho hutva udetiti ekodi,
samadhi. So ekodibhuto jato uppanno etassati ekodibhuto.
Aggiahitadisaddanam viya ettha bhutasaddassa padavacanam datthabbam. Ekodim va
bhuto pattoti ekodibhuto. Ettha ca ekoditi maggasamadhi adhippeto,
"samahito"ti ettha pana padakajjhanasamadhina saddhim vipassanasamadhi. Atha
va kalenati maggapativedhakalena. Samma dhammam parivimamsamanoti sammadeva
catusaccadhammam parinnabhisamayadivasena vimamsanto, ekabhisamayena abhisamento.
Ekodibhutoti eko settho asahayo va hutva udetiti ekodi, catukiccasadhako
sammappadhano. So ekodi bhuto jatoti sabbam purimasadisameva. Vihane tamam
Soti so evambhuto ariyasavako arahattamaggena avijjatamam anavasesato vihaneyya
samucchindeyya.
Iti bhagava patipattiya amoghabhavam dassetva idani tattha dalham
niyojento "tasma have"ti osanagathamaha. Tattha tasmati yasma jagarato
satiavippavasadina samathavipassanabhavana paripurim gacchati, anukkamena ariyamaggo
patubhavati, tato cassa sabbam vattabhayam natthi, tasma. Haveti ekamsena dalham va.
Bhajethati bhajeyya. Evam jagariyam bhajanto ca atapibhavadigunayutto bhikkhu
samyojanani bhinditva aggaphalananasankhatam anuttaram uttararahitam sambodhim phuse
sampapuneyya. Sesam vuttanayameva.
Dasamasuttavannana nitthita.
--------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 27 page 196-200.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=27&A=4337&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=27&A=4337&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=225
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=25&A=5316
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=25&A=5393
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=25&A=5393
Contents of The Tipitaka Volume 25
http://84000.org/tipitaka/read/?index_25
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]