![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
114. 4. Bhusapetavatthuvannana
bhusani eko salim punaparoti idam satthari savatthiyam viharante cattaro
pete arabbha vuttam.
Savatthiya kira avidure annatarasmim gamake eko kutavanijo kutamanadihi
jivikam kappesi. So salipalape gahetva tambamattikaya paribhavetva garutare
katva rattasalihi saddhim missetva vikkini. Tassa putto "gharam agatanam mama
mittasuhajjanam sammanam na karoti"ti kupito yugacammam 1- gahetva matusise paharam
adasi. Tassa sunisa sabbesam atthaya thapitamamsam corikaya khaditva puna tehi
anuyunjiyamana "sace maya tam mamsam khaditam, bhave bhave attano pitthimamsam kantitva
khadeyyan"ti sapathamakasi. Bhariya panassa kincideva upakaranam yacantanam "natthi"ti
vatva tehi nippiliyamana "sace santam natthiti vadami, jatajatatthane guthabhakkha
bhaveyyan"ti musavadena sapathamakasi.
Te cattaropi jana aparena samayena kalam katva vinjhataviyam peta
hutva nibbattimsu. Tattha kutavanijo kammaphalena pajjalantam bhusam ubhohi hatthehi
gahetva attano matthake akiritva mahadukkham anubhavati, tassa putto ayomayehi
muggarehi sayameva attano sisam bhinditva anappakam dukkham paccanubhoti, tassa sunisa
kammaphalena sunisitehi ativiya vipulayatehi nakhehi attano pitthimamsani kantitva 2-
khadanti aparimitam dukkham anubhavati, tassa bhariyaya sugandham suvisuddham apagatakalakam
salibhattam upanitamattameva nanavidhakimikulakulam paramaduggandhajeguccham gutham
sampajjati, tam sa ubhohi hatthehi pariggahetva bhunjanti mahadukkham patisamvedeti.
Evam tesu catusu janesu petesu nibbattitva mahadukkham anubhavantesu ayasma
mahamoggallano pabbatacarikam caranto ekadivasam tam thanam gato te pete
disva:-
@Footnote: 1 Si. yoggacammam 2 Si.,i. okkantitva okkantitva
[447] "bhusani eko salim punaparo
ayanca nari sakamamsalohitam
tuvanca gutham asucim akantam 1-
paribhunjasi kissa ayam vipako"ti
imaya gathaya tehi katakammam pucchi. Tattha bhusaniti palapani. Ekoti ekako.
Salinti salino. Samiatthe hetam upayogavacanam, salino palapani pajjalantani
attano sise avakiratiti adhippayo. Punaparoti puna aparo. Yo hi so matusisam
pahari, so ayomuggarehi attano sisam paharitva sisabhedam papunati, tam sandhaya
vadati. 2- Sakamamsalohitanti attano pitthimamsam lohitanca paribhunjatiti yojana.
Akantanti 3- amanapam jeguccham. Kissa ayam vipakoti katamassa papakammassa idam phalam,
yam idani tumhehi paccanubhaviyatiti attho.
Evam therena tehi katakamme pucchite kutavanijassa bhariya sabbehi tehi
katakammam acikkhanti:-
[448] "ayam pure mataram hisati ayam pana kutavanijo
ayam mamsani khaditva musavadena vanceti.
[449] Aham manussesu manussabhuta
agarini sabbakulassa issara
santesu pariguhami
ma ca kinci ito adam.
[450] Musavadena chademi natthi etam mama gehe
sace santam niguhami gutho me hotu bhojanam.
@Footnote: 1 Si.,i. akantikam 2 Ma. sisabhedapapunatthanagato 3 Si.,i. akantikanti na kantam
[451] Tassa kammassa vipakena musavadassa cubhayam
sugandham salino bhattam gutham me parivattati.
[452] Avanjhani ca kammani na hi kammam vinassati
duggandham kiminam milham bhunjami ca pivami ca"ti
gatha abhasi.
#[448] Tattha ayanti puttam dassenti vadati. Himsatiti thamena paribadheti, 1-
muggarena paharatiti attho. Kutavanijoti khalavanijo 2-, vancanaya vanijjakarakoti
attho. Mamsani khaditvati parehi sadharanamamsam khaditva 3- "na khadami"ti musavadena
te vanceti.
#[449-450] Agariniti gehasamini. Santesuti vijjamanesveva parehi
yacitaupakaranesu. Pariguhamiti paticchadesim. Kalavipallasena hetam vuttam. Ma ca
kinci ito adanti ito mama santakato kincimattampi atthikassa parassa na adasim.
Chademiti "natthi etam mama gehe"ti musavadena chadesim.
#[451-452] Gutham me parivattatiti sugandham salibhattam mayham kammavasena guthabhavena
parivattati parinamati. Avanjhaniti amoghani anipphalani. Na hi kammam
vinassatiti yathupacitam 4- kammam phalam adatva na hi vinassati. Kiminanti 5- kimivantam
sanjatakimikulam. Milhanti gutham. Sesam hettha vuttanayatta uttanameva.
Evam thero tassa petiya vacanam sutva tam pavattim bhagavato arocesi.
Bhagava tamattham atthuppattim katva sampattaparisaya dhammam desesi, sa desana
mahajanassa satthika ahositi.
Bhusapetavatthuvannana nitthita.
@Footnote: 1 Ma. paripotheti 2 Ma. balavanijo 3 Si.,i. sayameva khaditva
@4 Si.,i. hetupacitam 5 Si. kimijanti
The Pali Atthakatha in Roman Book 31 page 202-204.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=31&A=4471&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=31&A=4471&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=114
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=4134
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=4320
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=4320
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]