![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
461. 3. Upacalatherigathavannana
satimatitiadika upacalaya theriya gatha. Tassa vatthu calaya theriya
vatthumhi vuttameva.
Ayampi hi cala viya pabbajitva vipassanam patthapetva arahattam patva
udanenti:-
[189] "satimati cakkhumati bhikkhuni bhavitindriya
pativijjhi padam santam akapurisasevitan"ti
imam gatham abhasi.
Tattha satimatiti satisampanna, pubbabhagena 3- paramena satinepakkena samannagata
hutva paccha ariyamaggassa bhavitatta sativepullappattiya uttamaya satiya
samannagatati attho. Cakkhumatiti pannacakkhuna samannagata, adito udayattha-
gaminiya pannaya ariyaya nibbedhikaya samannagata hutva pannavepullappattiya
@Footnote: 1 Si.,i. kimanga 2 ka....vinivetthanam 3 cha.Ma. pubbabhage
Paramena pannacakkhuna samannagatati vuttam hoti. Akapurisasevitanti alamakapurisehi
uttamapurisehi ariyehi buddhadihi sevitam.
"kim nu jatim na rocesi"ti gatha therim kamesu upaharetukamena marena
vutta. "kim nu tvam bhikkhuni na rocesi"ti 1- hi marena puttha theri aha "jatim
khvaham avuso na rocemi"ti. 1- Atha nam maro jatassa kama paribhoga, tasma
jatipi icchitabba, kamapi paribhunjitabbati dassento:-
[190] "kim nu jatim na rocesi jato kamani bhunjati
bhunjahi kamaratiyo mahu pacchanutapini"ti
gathamaha.
Tassattho:- kim nu tam karanam, yena tvam upacale jatim na rocesi
na roceyyasi, na tam karanam atthi. Yasma jato kamani bhunjati idha jato
kamagunasamhitani rupadini patisevanto kamasukham paribhunjati. Na hi ajatassa tam
atthi, tasma bhunjahi kamaratiyo kamakhiddaratiyo anubhava. Mahu pacchanutapini
"yobbanne sati vijjamanesu bhogesu na maya kamasukhamanubhutan"ti pacchanutapini
ma ahosi, imasmim loke dhamma nama yavadeva atthadhigamattho 2- attho ca kama-
sukhatthoti pakatoyamatthoti adhippayo.
Tam sutva theri jatiya dukkhanimittatam attano ca tassa visayatikkamam
vibhavetva tajjenti:-
[191] "jatassa maranam hoti hatthapadana chedanam
vadhabandhapariklesam jato dukkham nigacchati.
[192] Atthi sakyakule jato sambuddho aparajito
so me dhammamadesesi jatiya samatikkamam.
@Footnote: 1 sam.sa. 15/167/159 2 Si. atthagamattha
[193] Dukkham dukkhasamuppadam dukkhassa ca atikkamam
ariyatthangikam maggam dukkhupasamagaminam.
[194] Tassaham vacanam sutva viharim sasane rata
tisso vijja anuppatta katam buddhassa sasanam.
[195] Sabbattha vihata nandi tamokkhandho padalito
evam janahi papima nihato tvamasi antaka"ti
ima gatha abhasi.
Tattha jatassa maranam hotiti yasma jatassa sattassa maranam hoti, na
ajatassa. Na kevalam maranameva, athakho jararogadayo yattaka anattha, sabbepi
te jatassa honti jatihetuka. Tenaha bhagava "jatipaccaya jaramaranam sokaparideva-
dukkhadomanassupayasa sambhavanti"ti. 1- Tenevaha "hatthapadana chedanan"ti hatthanam
padanam ca chedanam jatasseva hoti, na ajatassa. Hatthapadachedanapadesena cettha
dvattimsakammakaranapi dassita evati datthabbam. Tenevaha "vadhabandhapariklesam, jato
dukkham nigacchati"ti. Jivitaviyojanamutthippaharadisankhatam vadhapariklesam ceva
andubandhanadisankhatam bandhapariklesam annanca yankinci dukkham nama tam sabbam jato
eva nigacchati, na ajato, tasma jatim na rocemiti.
Idani jatiya kamananca accantameva attana samatikkantabhavam mulato
patthaya dassenti "atthi sakyakule jato"tiadimaha. Tattha aparajitoti kilesa-
maradina kenaci na parajito. Sattha hi sabbabhibhu sadevakam lokam annadatthu
abhibhavitva thito, tasma aparajito. Sesam vuttanayatta uttanameva.
Upacalatherigathavannana nitthita.
Sattakanipatavannana nitthita.
@Footnote: 1 vi.maha. 4/1/1, abhi.vi. 35/225/161, khu.dha. 25/1/93
The Pali Atthakatha in Roman Book 34 page 211-213.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=34&A=4543&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=34&A=4543&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=461
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=9432
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=9479
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=9479
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]