![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
8. Atthakanipata
462. 1. Sisupacalatherigathavannana
atthakanipate bhikkhuni silasampannatiadika sisupacalaya theriya gatha,
imissapi vatthu calaya theriya vatthumhi vuttameva. 1-
Ayampi hi ayasmato dhammasenapatissa pabbajitabhavam sutva sayampi ussaha-
jata pabbajitva katapubbakicca vipassanam patthapetva ghatenti vayamanti nacirasseva
arahattam papuni. Arahattam pana 2- patva phalasamapattisukhena viharanti ekadivasam attano
patipattim paccavekkhitva somanassajata 3- udanavasena:-
[196] "bhikkhuni silasampanna indriyesu susamvuta
adhigacche padam santam asecanakamojavan"ti
gathamaha.
Tattha silasampannati parisuddhena bhikkhunisilena samannagata paripunna.
Indriyesu susamvutati manacchatthesu indriyesu sutthu samvuta, rupadiarammane
itthe ragam, anitthe dosam, asamapekkhane mohanca pahaya sutthu pihitindriya.
Asecanakamojavanti kenaci anasitakam ojavantam sabhavamadhuram sabbassapi kilesarogassa
vupasamanosadhabhutam ariyamaggam, nibbanameva va. Ariyamaggampi hi nibbanatthikehi
patipajjitabbato kilesaparilahabhavato ca padam santanti vattum vattati.
[197] "tavatimsa ca yama ca tusita capi devata
nimmanaratino deva ye deva vasavattino
tattha cittam panidhehi yattha te vusitam pure"ti
@Footnote: 1 cha.Ma. vuttanayameva 2 cha.Ma. pana-saddo na dissati
@3 Ma.,i. katapubbakicca, cha. paccavekkhitva katakiccati somanassajata
Ayam gatha kamasaggesu nikantim uppadehiti tattha uyyojanavasena therim samapattiya
cavetukamena marena vutta.
Tattha sahapunnakarino tettimsa jana yattha uppanna, 1- tam thanam tavatimsanti.
Tattha nibbatta sabbepi devaputta tavatimsa. Keci pana "tavatimsati tesam devanam
namameva"ti vadanti. Dvihi devalokehi visittham dibbam sukham yata upayata
sampannati 2- yama. Dibbaya sampattiya tuttha pahatthati tusita.
Pakatipatiyattarammanato atirekena ramitukamata kale yatharucite bhoge nimminitva
ramantiti nimmanaratino. Cittarucim natva parehi nimmitesu bhogesu vasam vattentiti
paranimmitavasavattino 3-. Tattha cittam panidhehiti tasmim tavatimsadike devanikaye tava
cittam thapehi, uppajjanaya 4- nikantim karohi. Catumaharajikanam bhoga itarehi
nihinati adhippayena tavatimsadayova vutta. Yattha te vusitam pureti yesu devanikayesu
taya pubbe vuttham. 5- Ayam kira pubbe devesu uppajjanti tavatimsato patthaya
pancakamasagge sodhetva puna hetthato otaranti tusitesu thatva tato cavitva idani
manussesu nibbatta.
Tam sutva theri "titthatu mara taya vuttakamaloko. Annopi sabbo loko
ragaggiadihi aditto sampajjalito. Na tattha vinnunam cittam ramati"ti kamato
ca lokato ca attano vinivattitamanasatam dassetva maram tajjenti:-
[198] "tavatimsa ca yama ca tusita capi devata
nimmanaratino deva ye deva vasavattino.
[199] Kalam kalam bhava bhavam sakkayasmim purakkhata
avitivatta sakkayam jatimaranasarino.
[200] Sabbo adipito loko sabbo loko padipito
sabbo pajjalito loko sabbo loko pakampito.
@Footnote: 1 cha.Ma. upapanna 2 Si. upapannati 3 cha.Ma. vasavattino 4 cha.Ma. upapajjanaya
@5 Ma. upapanna
[201] Akampiyam atuliyam aputhujjanasevitam
buddho dhammamadesesi tattha me nirato mano.
[202] Tassaham vacanam sutva viharim sasane rata
tisso vijja anuppatta katam buddhassa sasanam.
[203] Sabbattha vihata nandi tamokkhandho padalito
evam janahi papima nihato tvamasi antaka"ti
ima gatha abhasi.
Tattha kalam kalanti tam tam kalam. Bhava bhavanti bhavato bhavam. Sakkayasminti
khandhapancake. Purakkhatati purakkharakarino. Idam vuttam hoti:- mara taya vutta
tavatimsadayo deva bhavato bhavam upagacchanta aniccatadianekadinavakule sakkaye
patitthita, tasma tasmim bhave uppattikale, vemajjhakale, pariyosanakaleti tasmim
tasmim kale sakkayameva purakkhatva thita. Tato eva avitivatta sakkayam
nissaranabhimukha ahutva sakkayatirameva anuparidhavanta jatimaranasarino ragadihi 1-
anugatatta punappunam 2- jatimaranameva anussaranti, tato na vimuccantiti.
Sabbo adipito lokoti mara na kevalam taya vuttakamalokoyeva dhatuttaya-
sannito, sabbopi loko ragaggiadihi ekadasahi aditto. Tehiyeva punappunam
adipitataya padipito. Nirantaram ekajalibhutataya pajjalito. Tanhaya sabbakilesehi
ca ito cito ca kampitataya calitataya pakampito.
Evam aditte pajjalite pakampite ca loke kenacipi kampetum caletum
asakkuneyyataya akampiyam gunato "ettako"ti tuletum asakkuneyyataya attana
sadisassa abhavato ca atuliyam buddhadihi ariyehi eva gocarabhavanabhigamato sevitatta
@Footnote: 1 Ma. jaradihi 2 Ma. anuppannam
Aputhujjanasevitam buddho bhagava maggaphalanibbanappabhedam navavidham lokuttaradhammam
mahakarunaya sancoditamanaso adesesi sadevakassa lokassa kathesi pavedesi. Tattha
tasmim ariyadhamme mayham mano nirato abhirato, na tato vinivattatiti attho. Sesam
hettha vuttanayameva.
Sisupacalatherigathavannana nitthita.
Atthakanipatavannana nitthita.
------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 34 page 214-217.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=34&A=4602&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=34&A=4602&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=462
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=9455
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=9497
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=9497
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]