![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
200. 3. Pakkhattheragāthāvaṇṇanā
cutā patantīti āyasmato pakkhattherassa gāthā. Kā uppatti?
sopi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni karonto ito
ekanavute kappe yakkhasenāpati hutvā vipassiṃ bhagavantaṃ disvā pasannamānaso
dibbavatthena pūjaṃ akāsi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ
buddhuppāde sakkesu devadahanigame sākiyarājakule nibbatti, "sammodakumāro"tissa
nāmaṃ ahosi. Athassa daharakāle vātarogena pādā na vahiṃsu. 1- So katipayaṃ kālaṃ
piṭhasappī viya vicari. Tenassa pakkhoti samaññā jātā. Pacchā arogakālepi
tatheva naṃ sañjānanti, so bhagavato ñātisamāgame pāṭihāriyaṃ disvā paṭiladdhasaddho
pabbajitvā katapubbakicco kammaṭṭhānaṃ gahetvā araññe viharati. Athekadivasaṃ gāmaṃ
piṇḍāya pavisituṃ gacchanto antarāmagge aññatarasmiṃ rukkhamūle nisīdi. Tasmiṃ ca
samaye aññataro kulalo maṃsapesiṃ ādāya ākāsena gacchati, taṃ bahū kulalā
anupatitvā pātesuṃ. Pātitaṃ maṃsapesiṃ eko kulalo aggahesi. Taṃ añño acchinditvā
gaṇhi, taṃ disvā thero "yathāyaṃ maṃsapesi, evaṃ kāmā nāma bahusādhāraṇā
bahudukkhā bahupāyāsā"ti kāmesu ādīnavaṃ nekkhamme ca ānisaṃsaṃ paccavekkhitvā
vipassanaṃ paṭṭhapetvā "aniccan"tiādinā manasikaronto piṇḍāya caritvā
katabhattakicco divāṭṭhāne nisīditvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena
vuttaṃ apadāne 2- :-
"vipassī nāma bhagavā lokajeṭṭho narāsabho
aṭṭhasaṭṭhisahassehi pāvisi bandhumaṃ tadā.
Nagarā abhinikkhamma agamaṃ dīpacetiyaṃ
@Footnote: 1 Sī. vayhiṃsu 2 khu.apa. 32/1/202 mahāparivārattherāpadāna
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ āhutīnaṃ paṭiggahaṃ.
Cullāsītisahassāni 1- yakkhā mayhaṃ upantike
upaṭṭhahanti sakkaccaṃ indaṃva tidasā gaṇā.
Bhavanā abhinikkhamma dussaṃ paggayhahaṃ tadā
sirasā abhivādesiṃ tañcādāsiṃ mahesino.
Aho buddho aho dhammo aho no satthu sampadā
buddhassa ānubhāvena vasudhāyaṃ pakampatha.
Tañca acchariyaṃ disvā abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ
buddhe cittaṃ pasādemi dipadindamhi 2- tādine.
Sohaṃ cittaṃ pasādetvā dussaṃ datvāna satthuno
saraṇañca upāgacchiṃ sāmacco saparijjano.
Ekanavutito kappe yaṃ kammamakariṃ tadā
duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
Ito paṇṇarase kappe soḷasāsuṃ suvāhanā
sattaratanasampannā cakkavattī mahabbalā.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā yadeva saṃvegavatthuṃ aṅkusaṃ 3- katvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā
aññā adhigatā, tassa saṅkittanamukhena aññaṃ byākaronto:-
4- "cutā patanti patitā giddhā ca punarāgatā
katakiccaṃ rataṃ rammaṃ sukhenanvāgataṃ sukhan"ti
gāthaṃ abhāsi. 4-
@Footnote: 1 Sī. cūlāsītisahassāni 2 cha.Ma. dvipadindamhi 3 Sī. yadeva saṃvegavatthu,
@ tamaṅkusaṃ 4-4 cha.Ma. "cutā patantī"ti gāthaṃ abhāsi
[63] Tattha cutāti bhaṭṭhā. Patantīti anupatanti. Patitāti cavanavasena bhūmiyaṃ
patitā, ākāse vā sampatanavasena patitā. Giddhāti gedhaṃ āpannā. Punarāgatāti
punadeva upagatā. Casaddo sabbattha yojetabbo. Idaṃ vuttaṃ hoti:- patanti
anupatanti ca idha kulalā, itarassa mukhato cutā ca maṃsapesi, cutā pana sā
bhūmiyaṃ patitā ca, giddhā gedhaṃ āpannā sabbeva kulalā punarāgatā. Yathā cime
kulalā, evaṃ saṃsāre paribbhamantā sattā ye kusaladhammato cutā, te patanti
nirayādīsu, evaṃ patitā ca, sampattibhave ṭhitā tattha kāmasukhānuyogavasena kāmabhave
rūpārūpabhavesu ca bhavanikantivasena 1- giddhā ca punarāgatā bhavato aparimuttattā tena
tena bhavagāminā kammena taṃ taṃ bhavasaññitaṃ dukkhaṃ āgatāeva, evaṃbhūtā ime
sattā. Mayā pana kataṃ kiccaṃ pariññādibhedaṃ soḷasavidhampi kiccaṃ kataṃ, na dāni
taṃ kātabbaṃ atthi. Rataṃ rammaṃ ramitabbaṃ ariyehi sabbasaṅkhatavinissaṭaṃ nibbānaṃ rataṃ
abhirataṃ rammaṃ. Tena ca sakhenanvāgataṃ sukhaṃ phalasamāpattisukhena anuāgataṃ upagataṃ
accantasukhaṃ nibbānaṃ, sukhena vā sukhāpaṭipadābhūtena vipassanāsukhena maggasukhena
ca anvāgataṃ phalasukhaṃ nibbānasukhañcāti attho veditabbo.
Pakkhattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
-------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 223-225.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=4978
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=4978
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=200
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5342
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5580
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5580
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]