![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
201. 4. Vimalakondannattheragathavannana
dumavhayaya uppannoti ayasmato 2- vimalakondannattherassa gatha. Ka
uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave vivattupanissayam punnam
@Footnote: 1 Si. jhanabhavanikantivasena 2 cha.Ma. ayam patho na dissati
Upacinanto ito ekanavute kappe vipassissa bhagavato kale vibhavasampanne kule
nibbattitva vinnutam patto ekadivasam vipassi bhagavantam mahatiya parisaya parivutam
dhammam desentam disva pasannamanaso catuhi suvannapupphehi pujesi. Bhagava tassa
pasadavaddhanattham 1- tatharupam iddhabhisankharam abhisankharesi, yatha suvannabha sakalam
tam padesam ottharati. 2- Tam disva bhiyyoso mattaya pasannamanaso hutva bhagavantam
vanditva tam nimittam katva 3- attano geham gantva buddharammanam pitim avijahanto
kenaci vatena 4- kalam katva tusitesu upapanno aparaparam punnani katva deva-
manussesu samsaranto imasmim buddhuppade rajanam bimbisaram paticca ambapaliya
kucchimhi patisandhim ganhi. Raja hi bimbisaro tarunakale ambapaliya
rupasampattim sutva sanjatabhilaso katipayamanussaparivaro annatakavesena vesalim
gantva ekarattim taya samvasam kappesi. Tada ayam tassa kucchimhi patisandhim
aggahesi. Sa ca gabbhassa patitthitabhavam tassa arocesi. Rajapi attanam
janapetva databbayuttakam datva pakkami. Sa gabbhassa paripakamanvaya puttam
vijayi, "vimalo"tissa namam ahosi, paccha vimalakondannoti pannayittha. So
vayappatto bhagavato vesaligamane buddhanubhavam disva pasannamanaso pabbajitva
katapubbakicco vipassanam patthapetva na cirasseva arahattam papuni. Tena vuttam
apadane 5- :-
"vipassi nama bhagava lokajettho narasabho
nisinno janakayassa desesi amatam padam.
Tassaham dhammam sutvana dipadindassa 6- tadino
sonnapupphani cattari buddhassa abhiropayim.
Suvannacchadanam asi yavata parisa tada
@Footnote: 1 cha.Ma. pasadasamvaddhanattham 2 Ma. tam parisam otthari 3 cha.Ma. gahetva 4 cha.Ma. rogena
@5 khu.apa. 32/40/206 suvannapupphiyattherapadana 6 cha.Ma. dvipadindassa
Buddhabha ca suvannabha aloko vipulo ahu.
Udaggacitto sumano vedajato katanjali
pitisanjanano tesam 1- ditthadhammasukhavaho.
Ayacitvana sambuddham vanditvana ca subbatam
pamojjam janayitvana sakam bhavanupagamim.
Bhavane upavitthoham buddhasettham anussarim
tena cittappasadena tusitam upapajjaham.
Ekanavutito kappe yam pupphamabhiropayim
duggatim nabhijanami buddhapujayidam 2- phalam.
Solasasimsu rajano nemisammatanamaka
tetalise ito kappe cakkavatti mahabbala.
Kilesa jhapita mayham .pe. katam buddhassa sasanan"ti.
Arahattam pana patva annapadesena annam byakaronto:-
3- "dumavhayaya uppanno jato pandaraketuna
ketuha ketunayeva mahaketum padhamsayi"ti
gatham abhasi. 3-
[64] Tattha dumavhayayati dumena ambena vhatabbaya, ambapaliyati attho.
Adhare cetam bhummavacanam. Uppannoti tassa kucchiyam uppanno uppajjamano
ca. Jato pandaraketunati dhavalavatthadhajatta 4- "pandaraketu"ti pannatena bimbisara-
ranna hetubhutena jato, tam paticca nibbattoti attho. Uppannoti va
pathamabhinibbattidassanam. Tato hi jatoti abhijatidassanam. Vijayanakalato patthaya
@Footnote: 1 cha.Ma. vittisanjanano tesam, Si. pitisamjanano ceva 2 Si. pupphapujayidam
@3-3 cha.Ma. "dumavhayaya"ti gatham abhasi 4 Si. dhavaladhajatta
Hi loke jatavoharo. Ettha ca "dumavhayaya uppanno"ti imina attukkamsanabhavam
apaneti, anekapatiputtanampi visesadhigamasabhavanca 1- dipeti. "jato pandaraketuna"ti
imina vinnatapitikadassanena paravambhanam apaneti. Ketuhati manappahayi. Mano hi
unnatilakkhanatta ketu viyati ketu. Tatha hi so "ketukamyatapaccupatthano"ti
vuccati. Ketunayevati pannayaeva. Panna hi anavajjadhammesu accuggatatthena
marasenappamaddanena pubbangamatthena ca ariyanam dhaja nama. Tenaha "dhammo hi isinam
dhajo"ti. 2- Mahaketum padhamsayiti mahavisayataya mahanta, seyyamanajatimanadibhedato bahavo
ca manappakara, itare ca kilesadhamma samussitatthena ketu etassati mahaketu,
maro papima. Tam balavidhamana 3- visayatikkamanavasena abhibhavi nibbisevanam akasiti.
"mahaketum padhamsayi"ti attanam param viya dassento annapadesena arahattam byakasi.
Vimalakondannattheragathavannana nitthita.
---------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 225-228.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=5039&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=5039&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=201
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5349
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5583
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5583
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]