![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
9. Vattapotakacariyavannana
[72] "punaparam yada homi magadhe vattapotako
ajatapakkho taruno mamsapesi kulavake.
[73] Mukhatundakenaharitva mata posayati mamam
tassa phassena jivami natthi me kayikam balam.
[74] Samvacchare gimhasamaye davadaho padippati
upagacchati amhakam pavako kanhavattani.
[75] Dhamadhama 1- iti evam saddayanto mahasikhi
anupubbena jhapento aggi mama upagami.
[76] Aggivegabhaya bhita tasita matapita mama
kulavake mam chaddetva attanam parimocayum.
[77] Pade pakkhe pajahami natthi me kayikam balam
soham agatiko tattha evam cintesaham tada.
[78] Yesaham upadhaveyyam bhito tasitavedhito
te mam ohaya pakkanta katham me ajja katave"ti.
@Footnote: 1 pali. dhamadhamam iti (sya)
#[72] Navame magadhe vattapotakotiadisu ayam sankhepattho:- magadharatthe
annatarasmim arannappadese vattakayoniyam nibbattitva andakosam padaletva
aciranikkhantataya taruno mamsapesibhuto tato eva ajatapakkho vattakacchapako yada
aham kulavakeyeva homi.
#[73] Mukhatundakenaharitvati mayham mata attano mukhatundakena kalena
kalam gocaram aharitva mam poseti. Tassa phassena jivamiti parisedanatthanceva
paribhavanatthanca sammadeva kalena kalam mamam adhisayanavasena phusantiya tassa mama
matuya sarirasamphassena jivami viharami attabhavam pavattemi. Natthi me kayikam balanti
mayham pana atitarunataya kayasannissitam balam natthi.
#[74] Samvacchareti samvacchare samvacchare. Gimhasamayeti gimhakale.
Sukkharukkhasakhanam annamannam sanghattanasamuppannena aggina tasmim padese davadaho
padippati pajjalati, so tatha padipito. Upagacchati amhakanti mayham matapitunancati
amhakam vasanatthanappadesam attano patitthanassa asuddhassapi suddhabhavakaranena
pavanato pavakoti ca gatamagge indhanassa bhasmabhavavahanato kanhavattaniti ca
laddhanamo aggi vanarukkhagacche dahanto kalena kalam upagacchati.
#[75] Evam upagamanato tadapi saddayantoti "dhamadhama"iti evam saddam
karonto, anuravadassanam hetam davaggino. Mahasikhiti pabbatakutasadisanam indhananam
vasena mahatiyo sikha etassati mahasikhi. Anupubbena anukkamena tam arannappadesam
jhapento dahanto aggi mama samipatthanam upagami.
#[76] Aggivegabhayati vegena agacchato aggino bhayena bhita. Tasitati
cittutrasasamutthitena kayassa chambhitattena ca utrasa. Matapitati matapitaro.
Attanam parimocayanti aggina anupaddutatthanagamanena attano sotthibhavamakamsu.
Mahasatto hi tada mahagendukappamano mahasariro ahosi. Tam matapitaro
Kenaci upayena gahetva gantum asakkunanta attasinehena ca abhibhuyyamana
puttasineham chaddetva palayimsu.
#[77] Pade pakkhe pajahamiti attano ubho pade ubho pakkhe ca bhumiyam
akase ca gamanasajje karonto pasaremi iriyami vayamami. "patihami"tipi patho,
vehasagamanayogge katum ihamiti attho. "patihami"tipi pathanti, tassattho:- pade
pakkhe ca pati visum ihami, gamanattham vayamami, tam pana vayamakaranatthameva. Kasma?
yasma natthi me kayikam balam. Soham agatiko tatthati so aham evambhuto
padapakkhavekallena gamanavirahito matapitunam apagamanena va appatisarano, tattha
davaggiupaddute vane, tasmim va kulavake thitova evam idani vattabbakarena tada
cintesim. Dutiyancettha ahanti nipatamattam datthabbam.
#[78] Idani tada attano cintitakaram dassetum "yesahan"tiadimaha.
Tattha yesaham upadhaveyyam, bhito tasitavedhitoti maranabhayena bhito tato eva
cittutrasena tasito sarirakampanena vedhito yesamaham pakkhantaram etarahi
davaggiupadduto jaladuggam viya mannamano pavisitum upadhaveyyam, te mama matapitaro
mam ekakam eva ohaya jahitva pakkanta. Katham me ajja kataveti katham nu kho maya
ajja katabbam, patipajjitabbanti attho.
Evam mahasatto itikattabbatasammulho hutva thito puna cintesi "imasmim
loke silaguno nama atthi, saccaguno nama atthi, atite paramiyo puretva bodhitale
nisiditva abhisambuddha silasamadhipannavimuttivimuttinanadassanasampanna
saccanudayakarunnakhantisamannagata sabbasattesu samappavattamettabhavana sabbannubuddha
nama atthi, tehi ca patividdho ekantaniyyanaguno dhammo atthi, mayi capi evam 1-
saccam atthi, samvijjamano eko sabhavadhammo pannayati, tasma atitabuddhe ceva
@Footnote: 1 cha.Ma. ekam
Tehi patividdhagune ca avajjetva mayi vijjamanam saccam sabhavadhammam gahetva
saccakiriyam katva aggim patikkamapetva ajja maya attano ceva idha vasinam
sesapaninanca sotthibhavam katum vattati"ti. Evam pana cintetva mahasatto attano
anubhave thatva yathacintitam patipajji. Tena vuttam:-
[79] "atthi loke silaguno saccam soceyyanuddaya
tena saccena kahami saccakiriyamuttamam.
[80] Avajjetva dhammabalam saritva pubbake jine
saccabalamavassaya saccakiriyamakasahan"ti.
[81] Tattha mahasatto atite parinibbutanam buddhanam gune avajjetva
attani vijjamanam saccasabhavam arabbha yam gatham vatva tada saccakiriyamakasi,
tam dassetum:-
#[81] "santi 1- pakkha apatana santi pada avancana
matapita ca nikkhanta jataveda patikkama"ti-
adi vuttam.
Tattha santi pakkha apatanati mayham pakkha nama atthi upalabbhanti, no ca
kho sakka etehi uppatitum akasena gantunti apatana. Santi pada
avancanati padapi me atthi, tehi pana vancitum padavaragamanena gantum na sakkati
avancana. Matapita ca nikkhantati ye mam annattha neyyum, tepi maranabhayena
mama matapitaro nikkhanta. Jatavedati aggim alapati. So hi jatova vediyati,
dhumajalutthanena pannayati, tasma "jatavedo"ti vuccati. Patikkamati patigaccha
nivattati jatavedam anapeti.
@Footnote: 1 Si. akase
Iti mahasatto "sace mayham pakkhanam atthibhavo, te ca pasaretva
akase apatanabhavo, padanam atthibhavo, te ca ukkhipitva avancanabhavo,
matapitunam mam kulavakeyeva chaddetva palatabhavo ca saccasabhavabhuto eva,
jataveda etena saccena tvam ito patikkama"ti kulavake nipannova saccakiriyam
akasi. Tassa saha saccakiriyaya solasakarisamatte thane jatavedo patikkami.
Patikkamanto ca na jhayamanova 1- arannam gato, udake pana opilapitaukka viya
tattheva nibbayi. Tena vuttam:-
[82] "saha sacce kate mayham mahapajjalito sikhi
vajjesi solasakarisani udakam patva yatha sikhi"ti.
Sa panesa bodhisattassa vattakayoniyam tasmim samaye buddhagunanam avajjanapubbika
saccakiriya anannasadharanati aha "saccena me samo natthi, esa me
saccaparami"ti. Teneva hi tassa thanassa sakalepi imasmim kappe aggina
anabhibhavaniyatta tam kappatthiyapatihariyam namam jatam.
Evam mahasatto saccakiriyavasena attano tattha vasinam sattananca sotthim
katva jivitapariyosane yathakammam gato. Tada matapitaro etarahi matapitaro
ahesum, vattakaraja pana lokanatho.
Tassa hettha vuttanayeneva sesaparamiyopi yatharaham niddharetabba. Tatha
davaggimhi tatha bheravakarena avattharitva agacchante tasmim vaye ekako hutvapi
saradam anapajjitva saccadidhammagune buddhagune ca anussaritva attano eva
anubhavam nissaya saccakiriyaya tattha vasinampi sattanam sotthibhavapadanadayo
anubhava vibhavetabbati.
Vattapotakacariyavannana nitthita.
-----------
@Footnote: 1 Si. najjhayamanova
The Pali Atthakatha in Roman Book 52 page 270-274.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=52&A=5991&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=52&A=5991&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=33&i=237
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=33&A=9323
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=33&A=12094
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=33&A=12094
Contents of The Tipitaka Volume 33
http://84000.org/tipitaka/read/?index_33
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]