![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
132. 12. Ambavanapetavatthuvannana
ayanca te pokkharani surammati idam satthari savatthiyam viharante ambapetam
arabbha vuttam.
Savatthiyam kira annataro gahapati parikkhinabhogo ahosi. Tassa bhariya kalamakasi,
eka dhitayeva hoti. So tam attano mittassa gehe thapetva inavasena gahitena
kahapanasatena bhandam gahetva satthena saddhim vanijjaya gato nacireneva mulena
saha udayabhutani panca kahapanasatani labhitva satthena saha patinivatti. Antaramagge
cora pariyutthaya sattham papunimsu 1-, satthika ito cito ca palayimsu. So pana
gahapati annatarasmim gacche kahapane nikkhipitva avidure niliyi. Cora tam gahetva
jivita voropesum, so dhanalobhena tattheva peto hutva nibbatti.
Vanija savatthim gantva tassa dhituya tam pavattim arocesum, sa pitu
maranena ajivikabhayena ca ativiya sanjatadomanassa balham paridevi. Atha nam
so pitu sahayo kutumbiko "yatha nama kulalabhajanam sabbam bhedanapariyantam, evameva
sattanam jivitam bhedanapariyantam. Maranam nama sabbasadharanam appatikaranca, tasma
ma tvam pitari atibalham soci, ma paridevi, aham te pita, tvam mayham dhita,
aham tava pitukiccam karomi, tvam pituno gehe viya imasmim gehe avimana abhiramassu"ti
vatva samassasesi. Sa tassa vacanena patippassaddhasoka pitari viya tasmim
sanjatagaravabahumana attano kapanabhavena tassa veyyavaccakarini hutva vattamana
pitaram uddissa matakiccam 2- katukama yagum pacitva manosilavannani suparipakkani
madhurani ambaphalani kamsapatiyam thapetva 3- yagum ambaphalani ca dasiya gahapetva
viharam gantva sattharam vanditva evamaha "bhagava mayham dakkhinaya patiggahanena
anuggaham karotha"ti. Sattha mahakarunaya sancoditamanaso tassa manoratham purento
@Footnote: 1 Ma. hanimsu 2 Si.,i. petakiccam 3 Si. vaddhetva
Nisajjakaram dassesi. Sa hatthatuttha pannattavarabuddhasane attana upanitam
suvisuddhavattham attharitva adasi, nisidi bhagava pannatte asane.
Atha sa bhagavato yagum upanamesi, patiggahesi bhagava yagum. Atha samgham
uddissa bhikkhunampi 1- yagum datva puna dhotahattha ambaphalani bhagavato upanamesi,
bhagava tani paribhunji. Sa bhagavantam vanditva evamaha "ya me bhante
paccattharanayaguambaphaladanavasena pavatta dakkhina, sa me pitaram 2- papunatu"ti. Bhagava
"evam hotu"ti vatva anumodanam akasi. Sa bhagavantam vanditva padakkhinam katva
pakkami. Taya dakkhinaya samudditthamattaya so peto ambavanauyyanavimanakapparukkha-
pokkharaniyo mahatim ca dibbasampattim patilabhi.
Atha te vanija aparena samayena vanijjaya gacchanta tameva maggam patipanna
pubbe vasitatthane ekarattim 3- vasam kappesum. Te disva so vimanapeto
uyyanavimanadihi saddhim tesam attanam dassesi. Te vanija tam disva tena
laddhasampattim pucchanta:-
[796] "ayanca te pokkharani suramma
sama sutittha ca 4- mahodaka ca
supupphita bhamaragananukinna
katham taya laddha ayam manunna.
[797] Idanca te ambavanam surammam
sabbotukam dharayate phalani
supupphitam bhamaragananukinnam
katham taya laddhamidam vimanan"ti
ima dve gatha avocum.
@Footnote: 1 Si.,i. bhikkhunampi yagum adasi 2 Ma. pitu 3 Ma. vasitatthane eva
@rattiyam 4 Si. sama supatittha
#[796] Tattha surammati sutthu ramaniya. Samati samatala. Sutitthati
ratanamayasopanataya sundaratittha. Mahodakati bahujala.
#[797] Sabbotukanti pupphupagaphalupagarukkhadihi sabbesu utusu sukhavaham.
Tenaha "dharayate phalani"ti. Supupphitanti niccam supupphitam 1-.
Tam sutva peto pokkharaniadinam patilabhakaranam acikkhanto:-
[798] "ambapakkam dakam 2- yagu sitacchaya manorama
dhitaya dinnadanena tena me idha labbhati"ti
gathamaha.
Tattha tena me idha labbhatiti yam tam bhagavato bhikkhunanca ambapakkam udakam
yagum ca mamam uddissa dentiya mayham dhitaya dinnam danam, tena me dhitaya
dinnadanena 3- idha imasmim dibbe ambavane sabbotukam ambapakkam, imissa dibbaya
manunnaya pokkharaniya dibbam udakam, yaguya attharanassa ca danena
uyyanavimanakapparukkhadisu sitacchaya manorama idha labbhati, samijjhatiti 4- attho.
Evanca pana vatva so peto te vanije netva tani panca kahapanasatani
dassetva "ito upaddham tumhe ganhatha, upaddham maya gahitam inam sodhetva
sukhena jivatuti mayham dhitaya detha"ti aha. Vanija anukkamena savatthim patva
tassa dhitaya kathetva tena attano dinnabhagampi tassa eva adamsu. Sa kahapanasatam
dhanikanam 5- datva itaram attano pitu sahayassa tassa kutumbikassa datva
sayam veyyavaccam karonti nivasati. So "idam sabbam tuyhamyeva hotu"ti tassayeva
patidatva tam attano jetthaputtassa gharasaminim akasi.
@Footnote: 1 Ma. niccapupphitam 2 Si.,i. ambapakkodakam, Ma. ambapakkudakam
@3 Ma. mayham dhitaya dinnaya danena 4 Si.,i. sijjhatiti 5 Si. inakaranam
Sa gacchante kale ekam puttam labhitva tam upalalenti 1-:-
[799] "sanditthikam kammam 2- evam passatha
danassa damassa samyamassa vipakam
dasi aham ayyakulesu hutva
sunisa homi agarassa issara"ti
imam gatham vadati.
Athekadivasam sattha tassa nanaparipakam oloketva obhasam pharitva sammukhe
thito viya attanam dassetva:-
"asatam satarupena piyarupena appiyam
dukkham sukhassa rupena pamattam ativattati"ti 3-
imam gathamaha.
Sa gathapariyosane sotapattiphale patitthita. Sa dutiyadivase buddhappamukhassa
bhikkhusamghassa danam datva tam pavattim bhagavato arocesi. Bhagava tamattham atthuppattim
katva sampattaparisaya dhammam desesi, sa desana mahajanassa satthika ahositi.
Ambavanapetavatthuvannana nitthita.
----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 31 page 294-297.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=31&A=6515&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=31&A=6515&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=132
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=4867
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5212
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5212
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]