![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
135. 15. Setthiputtapetavatthuvannana
satthivassasahassaniti idam setthiputtapetavatthu. Tassa ka uppatti?
bhagava savatthiyam viharati jetavane. Tena kho pana samayena raja pasenadikosalo
alankatappatiyatto hatthikkhandhavaragato mahatiya rajiddhiya mahantena rajanubhavena
@Footnote: 1 Si. saddena vilapantiyo 2 Ma. nayena ca nayapatirupakena va
Nagaram anusancaranto annatarasmim gehe uparipasade vatapanam vivaritva tam
rajavibhutim olokentim rupasampattiya devaccharapatibhagam ekam itthim disva
aditthapubbe arammane sahasa samuppannena kilesasamudacarena pariyutthitacitto satipi
kularupacaradigunavisesasampanne 1- antepurajane sabhavalahukassa pana duddamassa cittassa
vasena tassam itthiyam patibaddhamanaso hutva pacchasane nisinnassa purisassa "imam
vasena tassam itthiyam patibaddhamanaso hutva pacchasane nisinnassa purisassa "imam
pasadam imanca itthim upadharehi"ti sannam datva rajageham pavittho, annam
sabbam ambasakkharapetavatthumhi agatanayeneva veditabbam.
Ayam pana viseso:- idha puriso suriye anatthangateyeva agantva nagaradvare
thakite attana anitam arunavannamattikam uppalani ca nagaradvarakavate laggetva
nipajjitum jetavanam agamasi. Raja pana sirisayane vasupagato majjhimayame saiti
naiti duiti soiti ca imani cattari akkharani mahata kanthena uccaritani
viya vissaravasena assosi. Tani kira atite kale savatthivasihi catuhi setthiputtehi
bhogamadamattehi yobbanakale paradarikakammavasena bahum apunnam pasavetva aparabhage
kalam katva tasseva nagarassa samipe lohakumbhiyam nibbattitva paccamanehi
lohakumbhiya mukhavattim patva ekekam gatham vattukamehi uccaritanam tasam gathanam
adiakkharani, te pathamakkharameva vatva vedanappatta hutva lohakumbhim otarimsu.
Raja pana tam saddam sutva bhitatasito samviggo lomahatthajato tam rattavasesam
dukkhena vitinametva vibhataya rattiya purohitam pakkosapetva tam pavattim kathesi.
Purohito rajanam bhitatasitam natva labhagiddho "uppanno kho ayam mayham
brahmanananca labhuppadanupayo"ti cintetva "maharaja maha vatayam upaddavo
uppanno, sabbacatukkam yannam yajahi"ti aha. Raja tassa vacanam 2- sutva amacce
anapesi "sabbacatukkayannassa upakaranani sajjetha"ti. Tam sutva mallika devi
@Footnote: 1 Ma. kulasilarupajatiyadigunavisesasampanne 2 Si.,i. pativacanam
Rajanam evamaha "kasma maharaja brahmanassa vacanam sutva anekapanavadhahimsanakakiccam 1-
katukamosi, nanu sabbattha appatihatananacaro bhagava pucchitabbo. Yatha
ca te bhagava byakarissati, tatha patipajjitabban"ti. Raja tassa vacanam sutva
satthu santikam gantva tam pavattim bhagavato arocesi. Bhagava "na maharaja
tato nidanam tuyham koci antarayo"ti vatva adito patthaya tesam lohakumbhiniraye
nibbattasattanam pavattim kathetva tehi paccekam uccaretum araddhagathayo:-
[802] "satthivassasahassani paripunnani sabbaso
niraye paccamananam kada anto bhavissati.
[803] Natthi anto kuto anto na anto patidissati
tatha hi pakatam papam tuyham mayhanca marisa 2-.
[804] Dujjivitamajivimha ye sante na dadamhase
santesu deyyadhammesu dipam nakamha attano.
[805] Soham nuna ito gantva yonim laddhana manusim
vadannu silasampanno kahami kusalam bahun"ti
paripunnam katva kathesi.
#[802] Tattha satthivassasahassaniti vassanam satthisahassani. Tasmim kira
lohakumbhiniraye nibbattasatto adho ogacchanto 3- timsaya vassasahassehi hetthimatalam
papunati, tato uddham uggacchantopi timsaya eva vassasahassehi mukhavattipadesam
papunati, taya sannaya so "satthivassasahassani, paripunnani sabbaso"ti gatham
vattukamo saiti vatva adhimattavedanappatto hutva adhomukho pati. Bhagava
pana tam ranno paripunnam katva kathesi. Esa nayo sesagathasupi. Tattha kada
@Footnote: 1 Ma. anekapanavadham bhimsanakam atekiccham 2 Si.,i. mama tuyhanca marisa
@3 Si.,i. adho gacchanto
Anto bhavissatiti lohakumbhiniraye paccamananam amhakam kada nu kho imassa
dukkhassa anto pariyosanam bhavissati.
#[803] Tatha hiti yatha tuyham mayanca imassa dukkhassa natthi anto,
na anto patidissati, tatha tena pakarena papakam kammam pakatam taya maya
cati vibhattim viparinametva vattabbam.
#[804] Dujjivitanti vinnuhi garahitabbam jivitam. Ye santeti ye mayam sante
vijjamane deyyadhamme. Na dadamhaseti na adamha. Vuttamevattham pakatataram katum
"santesu deyyadhammesu, dipam nakamha attano"ti vuttam.
#[805] Sohanti so aham. Nunati parivitakke 1- nipato. Itoti imasma
lohakumbhiniraya. Gantvati apagantva. Yonim laddhana manusinti manussayonim
manussattabhavam labhitva. Vadannuti pariccagasilo, 2- yacakanam va vacanannu.
Silasampannoti silacarasampanno. Kahami kusalam bahunti pubbe viya pamadam
anapajjitva bahum pahutam kusalam punnakammam karissami, upacinissamiti attho.
Sattha ima gathayo vatva vittharena dhammam desesi, desanapariyosane
mattikarattuppalaharako puriso sotapattiphale patitthahi, raja sanjatasamvego
parapariggahe abhijjham pahaya sadarasantuttho ahositi.
Setthiputtapetavatthuvannana nitthita.
------------------
@Footnote: 1 Si.,i. vuttaparivitakke 2 Si. pariccagasilo va
The Pali Atthakatha in Roman Book 31 page 300-303.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=31&A=6665&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=31&A=6665&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=135
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=4911
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5238
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5238
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]