![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
253. 6. Pārāpariyattheragāthāvaṇṇanā
chaphassāyatane hitvāti āyasmato pārāpariyattherassa 2- gāthā. Kā uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto
piyadassissa bhagavato kāle nesādayoniyaṃ nibbattitvā tassa viññutaṃ pattassa
vicaraṇaṭṭhāne aññatarasmiṃ vanasaṇḍe piyadassī bhagavā taṃ anuggaṇhituṃ nirodhasamāpattiṃ
samāpajjitvā nisīdi. So ca mige pariyesanto taṃ ṭhānaṃ gato satthāraṃ disvā
pasannamānaso bhagavantaṃ anto katvā kataṃ sākhāmaṇḍapaṃ padumapupphehi kūṭāgārā-
kārena sañchādetvā uḷāraṃ pītisomanassaṃ paṭisaṃvedento sattāhaṃ namassamāno
@Footnote: 1 pāli. supupphite.....vappadese 2 Sī. pārāsariyattherassa
---------------------------------------------------------------------------------------------
page356.
Aṭṭhāsi. Divase divase ca milātamilātāni apanetvā abhinavehi chādesi. Satthā
sattāhassa accayena nirodhato vuṭṭhahitvā bhikkhusaṃghaṃ anussari. Tāvadeva asīti-
sahassamattā bhikkhū satthāraṃ parivāresuṃ. "madhuradhammakathaṃ suṇissāmā"ti devatā
sannipatiṃsu, mahāsamāgamo 1- ahosi. Satthā anumodanaṃ karonto tassa devamanussesu
bhāviniṃ sampattiṃ imasmiṃ buddhuppāde sāvakabodhiṃ ca byākaritvā pakkāmi. So
tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe brāhmaṇa-
kule nibbattitvā viññutaṃ patto tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū hutvā parāparagottatāya
pārāpariyoti 2- laddhasamañño bahū brāhmaṇe mante vācento satthu rājagahagamane
buddhānubhāvaṃ disvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karonto
na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 3- :-
"piyadassī nāma bhagavā sayambhū lokanāyako
vivekakāmo sambuddho samādhikusalo muni.
Vanasaṇḍaṃ samoggayha piyadassī mahāmuni
paṃsukūlaṃ pattharitvā nisīdi purisuttamo.
Migaluddho pure āsiṃ araññe 4- kānane ahaṃ
pasadaṃ migamesanto 5- āhiṇḍāmi ahaṃ tadā.
Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ oghatiṇṇamanāsavaṃ
pupphitaṃ sālarājaṃva sataraṃsiṃva uggataṃ.
Disvānahaṃ devadevaṃ piyadassiṃ mahāyasaṃ
jātassaraṃ samoggayha padumaṃ āhariṃ tadā.
Āharitvāna padumaṃ satapattaṃ manoramaṃ
kūṭāgāraṃ karitvāna chādayiṃ padumenahaṃ.
@Footnote: 1 cha.Ma. mahā samāgamo 2 Sī. pārāsariyoti 3 khu.apa. 32/353/458
@ padumakūṭāgārikattherāpadāna 4 Sī. vipine 5 Sī. pasutaṃ migamesanto
---------------------------------------------------------------------------------------------
page357.
Anukampako kāruṇiko piyadassī mahāmuni
sattarattindivaṃ buddho kūṭāgāre vasī jino.
Purāṇaṃ chaḍḍayitvāna navena chādayiṃ ahaṃ
añjaliṃ paggahetvāna aṭṭhāsiṃ tāvade ahaṃ.
Vuṭṭhahitvā samādhimhā piyadassī mahāmuni
disaṃ anuvilokento nisīdi lokanāyako.
Tadā sudassano nāma upaṭṭhāko mahiddhiko
cittamaññāya buddhassa piyadassissa satthuno.
Asītiyā sahassehi bhikkhūhi parivārito
vanante sukhamāsīnaṃ upesi lokanāyakaṃ.
Yāvatā vanasaṇḍamhi adhivatthā ca devatā
buddhassa cittamaññāya sabbe sannipatuṃ tadā.
Samāgatesu yakkhesu kumbhaṇḍe saharakkhase
bhikkhusaṃghe ca sampatte gāthā pabyāharī 1- jino.
Yo maṃ sattāhaṃ pūjesi āvāsañca akāsi me
tamahaṃ kittayissāmi suṇātha 2- mama bhāsato.
Sududdasaṃ sunipuṇaṃ gambhīraṃ suppakāsitaṃ
ñāṇena kittayissāmi suṇātha 2- mama bhāsato.
Catuddasāni kappāni devarajjaṃ karissati
kūṭāgāraṃ mahantassa padumapupphehi chāditaṃ.
Ākāse dhārayissati pupphakammassidaṃ phalaṃ
catubbīse kappasate vokiṇṇaṃ saṃsarissati.
Tattha pupphamayaṃ byamhaṃ ākāse dhārayissati
@Footnote: 1 Sī. gāthāyo byāharī 2 Sī. suṇotha
---------------------------------------------------------------------------------------------
page358.
Yathā padumapattamhi toyaṃ na upalimpati.
Tathevīmassa ñāṇamhi kilesā nopalimpare
manasā vinivaṭṭetvā pañca nīvaraṇe ayaṃ.
Cittaṃ janetvā nekkhamme agārā pabbajissati
tato pupphamaye byamhe dhārente nikkhamissati.
Rukkhamūle vasantassa nipakassa satīmato
tattha pupphamayaṃ byamhaṃ matthake dhārayissati.
Cīvaraṃ piṇḍapātañca paccayaṃ sayanāsanaṃ
daditvā 1- bhikkhusaṃghassa nibbāyissatināsavo.
Kūṭāgārena caratā 2- pabbajjaṃ abhinikkhamiṃ
rukkhamūle vasantampi kūṭāgāraṃ dharīyati.
Cīvare piṇḍapāte ca cetanā me na vijjati
puññakammena saṃyutto labhāmi pariniṭṭhitaṃ.
Gaṇanāto asaṅkheyyā kappakoṭī bahū mama
rittakā te atikkantā pamuttā lokanāyakā.
Aṭṭhārase kappasate piyadassī vināyako
tamahaṃ payirupāsitvā imaṃ yoniṃ upāgato.
Tamaddasāmi 3- sambuddhaṃ anomaṃ nāma cakkhumaṃ
tamahaṃ upagantvāna pabbajiṃ anagāriyaṃ.
Dukkhassantakaro buddho saddhamme 4- desayī jino
tassa dhammaṃ suṇitvāna pattomhi acalaṃ padaṃ.
Tosayitvāna sambuddhaṃ gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ
sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.
@Footnote: 1 cha.Ma. datvāna 2 Sī. kūṭāgāreva dharaṇā 3 cha.Ma. idha passāmi 4 cha.Ma. maggaṃ me
---------------------------------------------------------------------------------------------
page359.
Aṭṭhārase kappasate yaṃ buddhamabhipūjayiṃ
duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā sañjātasomanasso
udānavasena:-
[116] "../../bdpicture/chaphassāyatane hitvā guttadvāro susaṃvuto
aghamūlaṃ vametvāna 1- patto me āsavakkhayo"ti
gāthaṃ abhāsi.
Tattha chaphassāyatane hitvāti cakkhusamphassādīnaṃ channaṃ samphassānaṃ
uppattiṭṭhānatāya "phassāyatanānī"ti laddhanāmāni cakkhādīni cha ajjhattikāyatanāni
tappaṭibaddhasaṅkilesappahānavasena pahāya. Guttadvāro susaṃvutoti tatoeva cakkhu-
dvārādīnaṃ guttattā, tattha pavattanakāraṃ abhijjhādīnaṃ pāpadhammānaṃ pavesananivāraṇena
satikavāṭena suṭṭhu pihitattā guttadvāro susaṃvuto. Athavā manacchaṭṭhānaṃ
channaṃ dvārānaṃ vuttanayena rakkhitattā guttadvāro, kāyādīhi suṭṭhu saññatattā
susaṃvutoti evamettha attho veditabbo. Aghamūlaṃ vametvānāti aghassa vaṭṭadukkhassa
mūlabhūtaṃ avijjābhavataṇhāsaṅkhātaṃ dosaṃ, sabbaṃ vā kilesadosaṃ ariyamaggasaṅkhāta-
vamanayogapānena 2- uggiritvā santānato bahi katvā, bahikaraṇahetu vā. Patto
me āsavakkhayoti kāmāsavādayo āsavā ettha khīyanti, tesaṃ vā khayena pattabboti
āsavakkhayo, nibbānaṃ arahattañca. So āsavakkhayo patto adhigatoti udānavasena
aññaṃ byākāsi.
Pārāpariyattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
@Footnote: 1 cha.Ma. vamitvā 2 Ma......vamanayogapādanena
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 355-359.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=7920&pagebreak=1
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=7920&pagebreak=1
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=253
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5639
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5813
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5813
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]