![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
269. 2. Jotidasattheragathavannana
ye kho teti ayasmato jotidasattherassa gatha. Ka uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave punnani upacinanto
sikhissa bhagavato kale kulagehe nibbattitva vinnutam patto ekadivasam sattharam
pindaya gacchantam disva pasannacitto kasumarikaphalam adasi. So tena punnakammena
devamanussesu samsaranto imasmim buddhuppade padiyatthajanapade 5- vibhavasampannassa
@Footnote: 1 Si. yathavato 2 Si.,i. dhataya 3 Ma. vivekavasoti
@4 Si.,i. kammatthanaparibaddhato 5 Si.,i. paniyatthajanapade
Brahmanassa putto hutva nibbatti, jotidasotissa namam ahosi. So vinnutam
patva gharamavasanto 1- ekadivasam mahakassapattheram attano game pindaya carantam
disva pasannacitto bhojetva therassa santike dhammam sutva attano gamasamipe
pabbate mahantam viharam karetva theram tattha vasetva catuhi paccayehi upatthahanto
therassa dhammadesanaya patiladdhasamvego pabbajitva vipassanaya kammam karonto na
cirasseva chalabhinno ahosi, tena vuttam apadane 2- :-
"kanikaramva jotantam nisinnam pabbatantare
addasam virajam buddham lokajettham narasabham.
Pasannacitto sumano sire katvana anjalim
kasumarikamadaya buddhasetthassadasaham.
Ekatimse ito kappe yam phalam adadim tada
duggatim nabhijanami phaladanassidam phalam.
Kilesa jhapita mayham .pe. Katam buddhassa sasanan"ti.
Chalabhinno pana hutva tini pitakani uggahetva visesato vinayapitake
sukusalabhavam patva dasavassiko parisupatthako ca hutva bahuhi bhikkhuhi saddhim bhagavantam
vanditum savatthim gacchanto antaramagge addhanaparissamavinodanattham titthiyanam
aramam pavisitva ekamantam nisinno ekam pancatapam tapantam brahmanam disva
"kim brahmana annasmim tapaniye annam tapati"ti aha. Tam sutva brahmano
kupito "bho mundaka kim annam tapaniyan"ti aha. Thero tassa:-
"kopo 3- ca issa parahethana ca
mano ca sarambhamado pamado
@Footnote: 1 Si.,i. gharavasam vasanto 2 khu.apa. 33/93/144 kasumarikaphaladayakattherapadana (sya)
@3 Si.,i. kodho
Tanha avijja bhavasangati ca
te tappaniya na hi 1- rupakkhandho"ti
gathaya dhammam desesi. Tam sutva so brahmano tasmim titthiyarame sabbe
annatitthiya ca therassa santike pabbajimsu. Thero tehi saddhim savatthim gantva
bhagavantam vanditva katipaham tattha vasitva attano jatibhumimyeva gato dassanattham
upagatesu natakesu nanaladdhike yannasuddhike ovadanto:-
[143] "ye kho te vethamissena 2- nanattena 3- ca kammuna
manusse uparundhanti pharusupakkama jana
tepi tattheva kiranti na hi kammam panassati.
[144] Yam karoti naro kammam kalyanam yadi papakam
tassa tasseva dayado yam yam kammam pakubbati"ti
gathadvayam abhasi.
Tattha yeti aniyamuddeso. Teti aniyamatoeva patiniddeso. Padadvayassapi
"jana"ti imina sambandho. Khoti nipatamattam. Vethamissenati varattakhandadina
sisadisu vethadanena. "vedhamissena"tipi 4- pali, soevattho. Nanattena ca kammunati
hananaghatanahatthapadadicchedanena khuddakaseladanadina 5- ca nanavidhena parupaghatakammena.
Manusseti nidassanamattam, tasma ye keci satteti adhippayo. Uparundhantiti
vibadhenti. Pharusupakkamati darunapayoga, kururakammantati attho. Janati satta.
Tepi tattheva kirantiti te vuttappakara puggala yahi kammakaranahi 6- anne
badhimsu. Tattheva tasuyeva karanasu sayampi kiranti pakkhipiyanti, tatharupamyeva dukkham
anubhavantiti attho. "tatheva kiranti"ti ca patho, yatha sayam annesam dukkham akamsu,
@Footnote: 1 i. tapaniya hi na 2 Si. vesamissena, i. vekhamissena, pali. veghamissena
@3 pali. nanatthena 4 Si. vethamissenatipi 5 Si. khuddakabhavevethanadina,
@ i. khuddakaveladanadina 6 Si.,i. yani kammakaranani karonta
Tatheva annehi kariyanti, dukkham papiyantiti attho, kasma? na hi kammam panassati
kammam hi ekantam upacitam vipakam 1- adatva na vigacchati, avasesapaccayasamavaye
vipaccatevati adhippayo.
Idani "na hi kammam panassati"ti sankhepato vuttamattham vibhajitva sattanam
kammassakatam vibhavetum "yam karoti"ti gatham abhasi. Tassattho:- yam kammam kalyanam
kusalam, yadi va papakam akusalam satto karoti, karonto ca tattha yam kammam
yatha phaladanasamattham hoti, tatha pakubbati upacinoti. Tassa tasseva dayadoti
tassa tasseva kammaphalassa ganhanato tena tena kammena databbavipakassa bhagi
hotiti attho. Tenaha bhagava "kammassaka manava satta kammadayada"tiadi. 2-
Ima gatha sutva therassa nataka kammassakatayam patitthahimsuti.
Jotidasattheragathavannana nitthita.
--------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 406-409.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=9070&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=9070&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=269
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5757
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5912
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5912
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]