![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
426. 7. Mittatherigathavannana
catuddasim pancadasintiadika aparaya mittaya 1- theriya gatha.
Ayampi purimabuddhesu katadhikara tattha tattha bhave vivattupanissayam kusalam
upacinanti vipassissa bhagavato kale khattiyakule nibbattitva vinnutam patva
bandhumassa ranno antepurika hutva vipassissa bhagavato savikam ekam khinasavattherim
disva pasannamanasa hutva tassa hatthato pattam gahetva panitassa khadaniyabhojaniyassa
puretva mahagghena satakayugena saddhim adasi. Sa tena punnakammena devamanussesu
samsaranti imasmim buddhuppade kapilavatthusmim sakyarajakule nibbattitva vinnutam
patva satthu santike dhammam sutva patiladdhasaddha upasika ahosi. Sa aparabhage
mahapajapatiya 2- santike pabbajitva vipassanaya 3- kammam karonti nacirasseva saha
patisambhidahi arahattam papuni. Tena vuttam apadane 4-:-
"nagare bandhumatiya bandhuma nama khattiyo
tassa ranno aham 5- bhariya ekajjham carayamaham. 6-
Rahogata nisiditva evam cintesaham tada
adaya gamaniyam hi kusalam natthi me katam.
@Footnote: 1 Ma. mettaya 2 cha.Ma. mahapajapatigotamiya 3 cha.Ma. katapubbakicca vipassanaya
@4 khu.apa. 33/46/288 5 cha.Ma. ahum. evamuparipi 6 ekaccam vadayamaham (sya)
Mahabhitapam katukam ghorarupam sudarunam
nirayam nuna gacchami tattha me natthi samsayo.
Rajanam upasankamma 1- idam vacanamabravim
ekam me samanam dehi bhojayissami khattiya.
Adasi me maharaja samanam bhavitindriyam
tassa pattam gahetvana paramannena purayim. 2-
Purayitva paramannam gandhalepam akasaham
jalena pidahitvana pitacolena 3- chadayim.
Arammanam mamam etam sarami yavajivitam
tattha cittam pasadetva tavatimsam agacchaham.
Timsanam devarajunam mahesittamakarayim
manasa patthitam mayham nibbatti ca yathicchitam. 4-
Visanam cakkavattinam mahesittamakarayim
ocitattava 5- hutvana samsarami bhavabhave. 6-
Sabbabandhanamuttaham apeta me upadika
sabbasavaparikkhina natthi dani punabbhavo.
Ekanavutito kappe yam danamadadim tada
duggatim nabhijanami pindapatassidam phalam.
Kilesa jhapita mayham .pe. Katam buddhassa sasanan"ti.
@Footnote: 1 upagantva (sya) 2 tappayim (sya) 3 cha.Ma. vatthayugena 4 yathicchakam (sya)
@5 upacitatta (sya) 6 cha.Ma. bhavesvaham
Arahattam pana patva attano patipattim paccavekkhitva pitisomanassajata
udanavasena:-
[31] "catuddasim pancadasim ya ca pakkhassa atthami
patihariyapakkhanca atthangasusamagatam.
[32] Uposatham upagacchim devakayabhinandini
sajja ekena bhattena munda sanghatiparuta
devakayam na pattheham vineyya hadaye daran"ti
ima dve gatha abhasi.
Tattha catuddasim pancadasinti catuddasannam purani catuddasi, pancadasannam
purani pancadasi, tam catuddasim pancadasim ca, pakkhassati sambandho. Accantasamyoge
cetam upayogavacanam. Ya ca pakkhassa atthami, tancati yojana. Patihariyapakkhancati
pariharanakapakkhanca catuddasipancadasiatthaminam yathakkamam adito antato va
pavesaniggamavasena uposathasilassa pariharitabbapakkhanca terasipatipadasattaminavamisu cati
attho. Atthangasusamagatanti panatipata veramaniadihi atthahi angehi sutthu
samannagatam. Uposatham upagacchinti upavasam upagamim, upavasinti attho. Yam sandhaya
vuttam:-
"panam na hane na cadinnamadiye
musa na bhase na ca majjapo siya
abrahmacariya virameyya methuna
rattim na bhunjeyya vikalabhojanam.
Malam na dhare na ca gandhamacare
mance chamayamva sayetha santhate
Etam hi atthangikamahuposatham
buddhena dukkhantaguna pakasitan"ti. 1-
Devakayabhinandiniti tatrupapattiakankhavasena catumaharajikadim devakayam
abhipatthenti uposatham upagacchinti yojana. Sajja ekena bhattenati sa aham
ajja imasmimyeva divase ekena bhattabhojanakkhanena. Munda sanghatiparutati
munditakesa sanghatiparutasarira ca hutva pabbajitati attho. Devakayam na
patthehanti aggamaggassapi 2- adhigatatta kanci devanikayam aham na patthaye. Tenevaha
"vineyya hadaye daran"ti, cittagatam kilesadaratham samucchedavasena vinetvati attho.
Idameva cassa annabyakaranam ahosi.
Mittatherigathavannana nitthita.
--------------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 34 page 45-48.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=34&A=964&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=34&A=964&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=426
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=9017
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=9079
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=9079
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]