|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
Ahituṇḍikajātakaṃ
dhuttomhīti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ mahallakaṃ
bhikkhuṃ ārabbha kathesi.
Vatthu heṭṭhā sālakajātake vitthāritaṃ. Idhāpi so mahallako
ekaṃ gāmadārakaṃ pabbājetvā akkosati paharati. Dārako
palāyitvā vibbhami. Dutiyampi taṃ pabbājetvā tatheva akāsi.
Dutiyampi vibbhamitvā puna yāciyamāno oloketumpi na icchati.
Bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso asukamahallako attano
sāmaṇerena sahāpi vināpi vattituṃ na sakkoti itaro tassa dosaṃ
disvā puna oloketumpi na icchati suhadayo kumārakoti. Satthā
āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā
imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva pubbepesa sāmaṇero
suhadayova sakiṃ dosaṃ disvā puna oloketumpi na icchatīti
vatvā atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto
dhaññavāṇijakule nibbattitvā vayappatto dhaññavikkayena jīvitaṃ
kappesi. Atheko ahituṇḍiko makkaṭaṃ gahetvā sikkhāpetvā
ahiṃ kīḷāpento bārāṇasiyaṃ ussave ghuṭṭhe taṃ makkaṭaṃ
dhaññavāṇijakassa santike ṭhapetvā kīḷanto satta divasāni cari. Sopi
vāṇijo makkaṭassa khādanīyaṃ bhojanīyaṃ adāsi. Ahituṇḍiko
sattame divase ussavakīḷāya 1- mutto āgantvā taṃ makkaṭaṃ
@Footnote: 1. ussavakīḷāmatto.
Veḷupesikāya tikkhattuṃ paharitvā taṃ ādāya uyyānaṃ gantvā bandhitvā
niddaṃ okkami. Makkaṭo bandhanaṃ mocetvā ambarukkhaṃ āruyha ambāni
khādanto nisīdi. So pabuddho rukkhe makkaṭaṃ disvā etaṃ mayā
upalāpetvā gahetuṃ vaṭṭatīti tena saddhiṃ sallapanto paṭhamaṃ gāthamāha
dhuttomhi 1- samma sumukha jūte akkhaparājito
harehi 2- ambapakkāni viriyante bhakkhayāmaseti.
Tattha akkhaparājitoti akkhehi parājito. Harehīti pātehi.
Pātehītipi pāṭho.
Taṃ sutvā makkaṭo sesagāthā abhāsi
alikaṃ vata maṃ samma abhūtena pasaṃsasi
ko te suto vā diṭṭho vā sumukho nāma makkaṭo
ajjāpi me taṃ manasi yaṃ maṃ tvaṃ ahituṇḍika
dhaññāpaṇaṃ pavisitvā matto chātaṃ hanāsi maṃ
tāhaṃ saraṃ dukkhaseyyaṃ api rajjampi kāraye
nevāhaṃ yācito dajjaṃ tathāhi bhayatajjito
yañca jaññā kule jātaṃ gabbhe tittaṃ amacchariṃ
tena sakhiñca mittañca dhīro sandhātumarahatīti.
Tattha alikaṃ vatāti musā vata. Abhūtenāti avijjamānena.
Ko teti kattha tayā. Sumukhoti sundaramukho. Ahituṇḍikāti taṃ
ālapati. Ahiguṇḍikātipi pāṭho. Chātanti jighacchābhibhūtaṃ dubbalaṃ
@Footnote: 1. vuttomhi . 2. sevehi.
Kapaṇaṃ. Hanāsīti veḷupesikāya tikkhattuṃ paharasi. Tāhanti taṃ
ahaṃ. Saranti saranto. Dukkhaseyyanti tasmiṃ āpaṇe dukkhasayanaṃ.
Api rajjampi kārayeti sacepi bārāṇasīrajjaṃ gahetvā mayhaṃ datvā
maṃ rajjaṃ kāreyyāsi evampi taṃ nevāhaṃ yācito dajjaṃ taṃ
ekampi ambapakkaṃ ahaṃ tayā yācito na dadeyyaṃ. Kiṃkāraṇā.
Tathāhi bhayatajjitoti tathāhi ahaṃ tayā bhayena tajjitoti attho.
Gabbhe tittanti subhojanena mātukucchiyaṃyeva alaṅkatapaṭiyatte
sayanagabbheyeva vā tittaṃ bhogāsāya akapaṇaṃ. Sakhiñca mittañcāti
sakhibhāvañca mittabhāvañca tathārūpena kule jātena tittena akapaṇena
amaccharinā saddhiṃ paṇḍito sandhātuṃ puna ghaṭetuṃ arahati tayā
kapaṇena ahituṇḍikena saddhiṃ ko pana mittabhāvaṃ ghaṭetīti attho.
Evañca pana vatvā vānaro vanaghaṭaṃ sahasā pāvisi.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā
ahituṇḍiko mahallakatthero ahosi makkaṭo sāmaṇero
dhaññavāṇijo ahamevāti.
Ahituṇḍikajātakaṃ pañcamaṃ
-----------
The Pali Atthakatha in Roman Book 38 page 477-479.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=38&A=9903
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=38&A=9903
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=773
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=3615
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=3578
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=3578
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]