![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
21. 4. Candalivimanavannana 1-
candali vanda padaniti candalivimanam. Tassa ka uppatti? bhagava
rajagahe viharanto paccusavelayam buddhacinnam mahakarunasamapattim samapajjitva
utthaya lokam olokento addasa tasmimyeva nagare candaligame 2- vasantim ekam
mahallikam candalim khinayukam, nirayasamvattanikam cassa kammam upatthitam, so mahakarunaya
samussahitamanaso "saggasamvattanikam kammam karetva tenassa nirayupapattim nisedhetva
sagge patitthapessami"ti cintetva mahata bhikkhusamghena saddhim rajagaham pindaya
pavisati. Tena ca samayena sa candali dandam olubbha nagarato nikkhamanti bhagavantam
agacchantam disva abhimukhi hutva atthasi. Bhagavapi tassa gamanam nivarento
viya purato atthasi. Athayasma mahamoggallano satthu cittam natva tassa
ca ayuparikkhayam bhagavato vandanaya tam niyojento gathadvayamaha:-
[195] "candali vanda padani gotamassa yasassino
tameva 3- anukampaya atthasi isisattamo. 4-
[196] Abhippasadehi manam arahantamhi tadini 5-
khippam panjalika vanda parittam tava jivitan"ti.
#[195] Tattha candaliti jatiagatena namena tam alapati. Vandati
abhivadaya. Padaniti sadevakassa lokassa saranani caranani. Tameva
anukampayati tameva anugganhanattham, apayupapattito 6- nisedhetva sagge
nibbattapanatthanti adhippayo. Atthasiti nagarampi apavisitva thito.
@Footnote: 1 mahacula.pali. candalivimana..., 2 Ma. candalagame, cha. candalavasathe
@3 Si. taveva 4 Si. isisuttamo
@5 Si. tadine 6 Si. apayuppattito
Isisattamoti lokiyasekkhasekkhapaccekabuddhaisihi uttamo ukkatthatamo, atha va
buddhaisinam vipassiadinam sattamoti isisattamo.
#[196] Abhippasadehi mananti "sammasambuddho bhagava"ti tava cittam
pasadehi. Arahantamhi tadiniti arakatta kilesanam, tesamyeva arinam hatatta,
samsaracakkassa aranam hatatta, paccayanam arahatta, papakarane rahabhava ca
arahante, itthadisu tadibhavappattiya tadimhi. Khippam panjalika vandati
sighamyeva paggahitaanjalika hutva vandassu. Kasmati ce? parittam tava jivitanti,
idaneva bhijjanasabhavatta parittam atiittaram.
Iti thero gathadvayena bhagavato gune pakittento attano anubhave
thatva tassa ca khinayukatavibhavanena samvejento satthu vandanaya niyojesi.
Sa ca tam sutva samvegajata satthari pasannamanasava hutva pancapatitthitena
vanditva anjalim katva namassamana buddhagataya pitiya ekaggacitta hutva atthasi.
Bhagava "alamettakametissa saggupapattiya"ti nagaram pavisi saddhim bhikkhusamghena.
Atha nam eka bhanta gavi tarunavaccha tato eva abhidhavanti singena paharitva
jivita voropesi. Tam sabbam dassetum sangitikara gathadvayamahamsu:-
[197] "codita bhavitattena sarirantimadharina
candali vandi padani gotamassa yasassino.
[198] Tamenam avadhi gavi candalim panjalim thitam
namassamanam sambuddham andhakare pabhankaran"ti.
#[198] Tattha panjalim thitam namassamanam sambuddhanti gatepi bhagavati 1-
@Footnote: 1 Ma. mahesim bhagavantam
Buddharammanaya pitiya samahita hutva sammukha viya anjalim paggayha namassamanam
thitam. Andhakareti avijjandhakarena sakalena kilesandhakarena ca andhakare loke.
Pabhankaranti nanobhasakaram.
Sa ca tato cuta tavatimsesu nibbatti, accharanam satasahassam cassa parivaro
ahosi. Tadaheva ca sa saha vimanena agantva vimanato otaritva ayasmantam
mahamoggallanam upasankamitva vandi. Tamattham dassetum:-
[199] "khinasavam vigatarajam anejam 1-
ekam arannamhi raho nisinnam
deviddhipatta upasankamitva
vandami tam vira mahanubhavan"ti
devata aha. Tam thero pucchi:-
[200] "suvannavanna jalita mahayasa
vimanamoruyha anekacitta
parivarita accharasanganena 2-
ka tvam subhe devate vandase maman"ti.
#[200] Tattha jalitati attano sarirappabhaya vatthabharanadinam obhasena
ca jalanti jotenti. Mahayasati mahaparivaRa. Vimanamoruyhati vimanato oruyha.
Anekacittati anekavidhacittatayutta. Subheti subhagune. Mamanti mam.
Evam therena pucchita puna sa:-
@Footnote: 1 paliyam. anenjam 2 Si. accharanam ganena
[201] "aham bhaddante candali taya virena pesita
vandim arahato pade gotamassa yasassino.
[202] Saham vanditva 1- padani cuta candalayoniya
vimanam sabbaso 2- bhaddam upapannamhi nandane.
[203] Accharanam satasahassam purakkhatvana titthati 3-
tasaham pavara settha vannena yasasayuna.
[204] Pahutakatakalyana sampajana patissata
munim karunikam loke tam bhante vanditumagata"ti
catasso gathayo aha.
#[201-4] Tattha pesitati "candali vanda padani"tiadina vandanaya
uyyojita. Yadipi tam vandanamayam punnam pavattikkhanavasena parittam, khettamahantataya
pana phalamahantataya ca ativiya mahantamevati aha "pahutakatakalyana"ti. Tatha
buddharammanaya pitiya pavattikkhane pannaya satiya ca visadabhavam 4- sandhayaha
"sampajana patissata"ti puna:-
[205] "idam vatvana candali katannu katavedini
vanditva arahato pade tatthevantaradhayati"ti 5-
gatha sangitikarehi thapita.
@Footnote: 1 paliyam. vandita 2 cha.Ma. sabbato 3 paliyam.,Ma. accharanam sahassani purakkhitva
@mam tatathanti 4 Si. visaradabhavam 5 cha.Ma. tatthevantaradhayathati
#[205] Tattha candaliti candalibhutapubbati katva vuttam, devaloke ca
idamacinnam, yam manussaloke nirulhasamannaya voharo. Sesam vuttanayameva.
Ayasma pana mahamoggallano imam pavattim bhagavato arocesi. Bhagava
tamattham atthuppattim katva sampattaparisaya dhammam desesi, sa desana 1- mahajanassa
satthika ahositi.
Candalivimanavannana nitthita.
-------------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 30 page 114-118.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=30&A=2446&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=30&A=2446&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=21
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=618
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=616
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=616
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]