อรรถกถาเล่มที่ ๓ ภาษาบาลีอักษรไทย
 วินย.อ. (สมนฺต.๓)

     {๒๕๗} กุรรฆเรติ เอวํนามเก นคเร ฯ เอเตนสฺส โคจรคาโม วุตฺโต ฯ
ปปาเต ปพฺพเตติ ปปาตนามเก ปพฺพเต ฯ เอเตนสฺส นิวาสนฏฺานํ
วุตฺตํ ฯ โสโณติ ตสฺส นามํ ฯ โกฏิอคฺฆนกมฺปน กณฺณปิลนฺธนกํ
ธาเรติ ตสฺมา กุฏิกณฺโณติ วุจฺจติ ฯ โกฏิกณฺโณติ อตฺโถ ฯ
เอกเสยฺยนฺติ เอกกสฺส เสยฺยํ อนุยุญฺชกาลยุตฺตนฺติ อตฺโถ ฯ
ปาสาทิกนฺติ ปสาทชนกํ ฯ ปสาทนียนฺติ อิทํ ตสฺเสว อตฺถเววจนํ ฯ
อุตฺตมทมถสมถนฺติ อุตฺตมํ ทมถญฺจ สมถญฺจ ปญฺญฺจ สมาธิญฺจ
กายุปสมญฺจ จิตฺตุปสมญฺจาติปิ อตฺโถ ฯ ทนฺตนฺติ สพฺเพสํ
วิสูกายิกวิปฺผนฺทิตานํ อุปจฺฉินฺนตฺตา ทนฺตํ ขีณกิเลสนฺติ อตฺโถ ฯ
คุตฺตนฺติ สํวรคุตฺติยา คุตฺตํ ฯ ยตินฺทฺริยนฺติ ชิตินฺทฺริยํ ฯ นาคนฺติ
อาคุวิรหิตํ กิเลสวิรหิตนฺติ อตฺโถ ฯ ติณฺณํ เม วสฺสานํ
อจฺจเยนาติ มม ปพฺพชฺชาทิวสโต ปฏฺาย ติณฺณํ วสฺสานํ
อจฺจเยน ฯ อุปสมฺปทํ อลตฺถนฺติ อหํ อุปสมฺปทํ ลภึ ฯ
กณฺหุตฺตราติ กณฺหมตฺติกุตฺตรา อุปริวฑฺฒิตกณฺหมตฺติกาติ อตฺโถ ฯ
โคกณฺฏกหตาติ คุนฺนํ ขุเรหิ อกฺกนฺตภูมิโต สมุฏฺิเตหิ โคกณฺฏเกหิ
อุปหตา ฯ เต กิร โคกณฺฏเก เอกปฏลิกา อุปาหนา รกฺขิตุํ น
สกฺโกนฺติ เอวํ ขรา โหนฺติ ฯ เอรคุ โมรคุ มชฺชารุ ชนฺตูติ
อิมา จตสฺโสปิ ติณชาติโย เอเตหิ กฏสารเก จ ตฏฺฏิกาโย จ
กโรนฺติ ฯ ตตฺถ เอรคูติ เอรกติณํ ตํ โอฬาริกํ โมรคุติณํ
ตมฺพสีสํ สุขุมํ มุทุกํ สุขสมฺผสฺสํ เตน กตา ตฏฺฏิกา นิปชฺชิตฺวา
วุฏฺิตมตฺเต ปุน อุทฺธุมานา หุตฺวา ติฏฺติ มชฺชารุนา สาฏเกปิ
กโรนฺติ ชนฺตุสฺส มณิสทิโส วณฺโณ โหติ ฯ เสนาสนํ
ปญฺาเปสีติ ภิสึ วา กฏสารกํ วา ปญฺาเปสิ ฯ ปญฺาเปตฺวา จ
ปน โสณสฺส อาโรเจสิ อาวุโส สตฺถา ตยา สทฺธึ เอกาวาเส
วสิตุกาโม คนฺธกุฏิยํเยว เต เสนาสนํ ปญฺตฺตนฺติ ฯ ปฏิภาตุ
ตํ ภิกฺขุ ธมฺโม ภาสิตุนฺติ ปฏิภาณสงฺขาตสฺส าณสฺส ภาสิตุํ
อภิมุโข โหตุ ฯ อฏฺกวคฺคิกานีติ ตานิ อภาสิ ฯ วิสฺสฏฺายาติ
วิสฺสฏฺกฺขราย ฯ อเนลคลายาติ เอลกภาโว น โหติ ฯ อริโย
น รมตี ปาเป ปาเป น รมตี สุจีติ โย หิ กายวาจามโนโสเจยฺเยน
สมนฺนาคโต โส ปาเป น รมติ ตสฺมา อริโยปิ ปาเป น
รมตีติ วิเสสทสฺสนตฺถํ ปาเป น รมติ สุจีติ วุตฺตํ ฯ {๒๕๘} อยํ ขฺวสฺส
กาโลติ อยํ โข กาโล ภเวยฺย ฯ ปริทสฺสีติ ปริทสฺเสสิ ฯ
อิทญฺจิทญฺจ วเทยฺยาสีติ ยํ เม อุปชฺฌาโย ชานาเปสิ ตสฺส อยํ
กาโล ภเวยฺย หนฺททานิ อาโรเจมิ ตํ สาสนนฺติ อยเมตฺถ
อธิปฺปาโย ฯ {๒๕๙} วินยธรปญฺจเมนาติ อนุสฺสาวนกอาจริยปญฺจเมน ฯ
อนุชานามิ ภิกฺขเว สพฺพปจฺจนฺติเมสุ ชนปเทสุ คณงฺคณุ-
ปาหนนฺติ เอตฺถ มนุสฺสจมฺมํ เปตฺวา เยน เกนจิ จมฺเมน อุปาหนา
วฏฺฏติ ฯ อุปาหนโกสกสตฺถโกสกกุญฺจิกโกสเกสุปิ เอเสว นโย ฯ
จมฺมานิ อตฺถรณานีติ เอตฺถ ปน ยงฺกิญฺจิ เอฬกจมฺมญฺจ
อชจมฺมญฺจ อตฺถริตฺวา นิปชฺชิตุํ วา นิสีทิตุํ วา วฏฺฏติ ฯ มิคจมฺเม
เอนิมิโค วาตมิโค ปสทมิโค กุรุงฺคมิโค มิคมาตุโก โรหิตมิโคติ
เอเตสํเยว จมฺมานิ วฏฺฏนฺติ อญฺเสํ ปน น วฏฺฏติ ฯ
          มกโฏ กาฬสีโห จ       สรโภ กทลีมิโค
          เย จ วาฬมิคา เกจิ     เตสํ จมฺมํ น วฏฺฏติ ฯ
     ตตฺถ วาฬมิคาติ สีหพฺยคฺฆทีปิอจฺฉตรจฺฉา ฯ น เกวลญฺจ
เอเตเยว เยสํ ปน จมฺมํ น วฏฺฏตีติ วุตฺตํ เต เปตฺวา
อวเสสา อนฺตมโส โคมหิสสสวิฬาราทโยปิ สพฺเพ อิมสฺมึ อตฺเถ
วาฬมิคาเตฺวว เวทิตพฺพา ฯ เอเตสญฺหิ สพฺเพสํ จมฺมํ น วฏฺฏติ ฯ
น ตาว ตํ คณนูปคํ ยาว น หตฺถํ คจฺฉตีติ ยาว อาหริตฺวา
วา น ทินฺนํ ตุมฺหากํ ภนฺเต จีวรํ อุปฺปนฺนนฺติ ปหิณิตฺวา วา
นาโรจิตํ ตาว คณนํ น อุเปติ ๑- อนธิฏฺิตํ วฏฺฏติ
อธิฏฺาตพฺพคหณํ น อุเปตีติ อตฺโถ ๑- ฯ ยทา ปนาเนตฺวา วา
ทินฺนํ โหติ ปหิณิตฺวา วา อาโรจิตํ อุปฺปนฺนนฺติ วา สุตํ ตโต
ปฏฺาย ทสาหเมว ปริหารํ ลภตีติ ฯ
                 จมฺมกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺิตา ฯ
                    --------------
@เชิงอรรถ: ๑-๑ สเจ อนธิฏฺิตํ วฏฺฏติ อธิฏฺิตญฺจ คณนํ น อุเปตีติ อตฺโถ อิติปิ ทิสฺสติ ฯ

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓ หน้า ๑๘๕-๑๘๗.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=3&A=3809&modeTY=1
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=3&A=3809&modeTY=1
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=5&i=20
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=5&A=545
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=5&A=596
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=5&A=596
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๔
http://84000.org/tipitaka/read/?index_5