อรรถกถาเล่มที่ ๓๗ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ชา.อ.๓ ทุกนิปาตวณฺณนา

                      ๔ ปุณฺณนทีชาตกํ
     ปุณฺณํ นทินฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ปญฺญาปารมึ
อารพฺภ กเกสิ ฯ
     เอกสฺมึ หิ ทิวเส ธมฺมสภายํ ภิกฺขู ตถาคตสฺส ปญฺญํ อารพฺภ
กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส สมฺมาสมฺพุทฺโธ มหาปญฺโญ ปุถุปญฺโญ
หาสปญฺโญ ชวนปญฺโญ ติกฺขปญฺโญ นิพฺเพธิกปญฺโญ อุปายปญฺญาย
สมนฺนาคโตติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว
เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น
ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพปิ ตถาคโต ปญฺญวา อุปายกุสโล เยวาติ
วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
     อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต
ปุโรหิตกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต ตกฺกสิลายํ สพฺพสิปฺปานิ
อุคฺคณฺหิตฺวา ปิตุ อจฺจเยน ปุโรหิตฏฺฐานํ ลภิตฺวา พาราณสิรญฺโญ
อตฺถธมฺมานุสาสโก อโหสิ ฯ อปรภาเค ราชา ปริเภทกานํ กถํ คเหตฺวา
กุทฺโธ มา มม สนฺติเก วสีติ โพธิสตฺตํ พาราณสิโต ปพฺพาเชสิ ฯ
โพธิสตฺโต ปุตฺตทารํ คเหตฺวา เอกสฺมึ กาสิกคามเก วาสํ กปฺเปสิ ฯ
อปรภาเค ราชา ตสฺส คุณํ สริตฺวา มยฺหํ กญฺจิ เปเสตฺวา อาจริยํ
ปกฺโกสิตุํ น ยุตฺตํ, เอกํ ปน คาถํ พนฺธิตฺวา ปณฺณํ ลิขิตฺวา
กากมํสํ ปจาเปตฺวา ปณฺณญฺจ มํสญฺจ เสตวตฺเถน ปลิเวเฐตฺวา
ราชมุทฺทกาย ลญฺเฉตฺวา เปเสสฺสามิ, โส ยทิ ปณฺฑิโต ภวิสฺสติ
ปณฺณํ วาเจตฺวา กากมํสภาวํ ญตฺวา อาคมิสฺสติ, โน เจ
นาคมิสฺสตีติ ฯ โส ปุณฺณํ นทินฺติ อิมํ คาถํ ปณฺเณ ลิขิ
               ปุณฺณํ นทึ เยน จ เปยฺยมาหุ
               ชาตํ ยวํ เยน จ คุยฺหมาหุ
               ทูรํ คตํ เยน จ อวฺหยนฺติ
     โส ตฺยาภโต หนฺท จ ภุญฺช พฺราหฺมณาติ
     ตตฺถ ปุณฺณํ นทึ เยน จ เปยฺยมาหูติ กากเปยฺยา นทีติ
วทนฺตา เยน ปุณฺณํ นทึ กากเปยฺยมาหุ, น หิ อปุณฺณา นที
กากเปยฺยาติ วุจฺจติ ฯ ยทาปิ นทีตีเร ฐตฺวา คีวํ อปสาเรตฺวา ๑-
กาเกน ปาตุํ สกฺกา โหติ ตทา นํ กากเปยฺยาติ วทนฺติ ฯ ชาตํ
@เชิงอรรถ: ๑ ปสาเรตฺวาติปิ ฯ
ยวํ เยว จ คุยฺหมาหูติ ยวนฺติ เทสนามตฺตํ, อิธ ปน สพฺพมฺปิ
ชาตํ อุคฺคตํ สมฺปนฺนํ ตรุณสสฺสํ อธิปฺเปตํ ฯ ตํ หิ ยทา
อนฺโตปวิฏฺฐกากํ ปฏิจฺฉาเทตุํ สกฺโกติ ตทา คุยฺหตีติ คุยฺหํ ฯ กึ คุยฺหติ ฯ
กากํ ฯ อิติ กากสฺส คุยฺหํ กากคุยฺหนฺติ ตํ วทมานา กาเกน
คุยฺหวจนสฺส การณภูเตน คุยฺหนฺติ วทนฺติ ฯ เตน วุตฺตํ เยน จ
คุยฺหมาหูติ ฯ ทูรํ คตํ เยน จ อวฺหยนฺตีติ ทูรํ คตํ วิปฺปวุตฺถํ
ปิยปุคฺคลํ ยํ อาคนฺตฺวา นิสินฺนํ ทิสฺวา สเจ อิตฺถนฺนาโม อาคจฺฉติ
วสฺส กากาติ วา วสฺสนฺตญฺเญว วา สุตฺวา ยถา กาโก วสฺสติ
อิตฺถนฺนาโม อาคมิสฺสตีติ เอวํ วทนฺติ ฯ เยน จ อวฺหยนฺติ
กเถนฺติ มนฺเตนฺติ อุทาหรนฺตีติ อตฺโถ ฯ โส ตฺยาภโตติ โส เต
อานีโต ฯ หนฺท จ ภุญฺช พฺราหฺมณาติ คณฺห พฺราหฺมณ ภุญฺชสฺสุ
นํ ขาท อิมํ กากมํสนฺติ อตฺโถ ฯ
     อิติ ราชา อิมํ คาถํ ปณฺเณ ลิขิตฺวา โพธิสตฺตสฺส เปเสสิ ฯ
โส ปณฺณํ วาเจตฺวา ว ราชา มํ ทฏฺฐุกาโมติ ญตฺวา ทุติยํ คาถมาห
         ยโต มํ สรตี ราชา    วายสมฺปิ ปเหตเว
         หํสา โกญฺจา มยุรา จ  อสติ เยว ปาปิยาติ ฯ
     ตตฺถ ยโต มํ สรตี ราชา วายสมฺปิ ปเหตเวติ ยทา ราชา
วายสมํสํ ลภิตฺวา ตมฺปิ ปเหตุํ มํ สรติ ฯ หํสา โกญฺจา มยุรา
จาติ ยทา ปนสฺส เอเต หํสาทโย อุปนีตา ภวิสฺสนฺติ, เอตานิ
หํสมํสาทีนิ ลจฺฉติ ตทา มํ กสฺมา น สริสฺสตีติ อตฺโถ ฯ อฏฺฐกถายํ
ปน หํสโกญจมยุรานนฺติปิ ปาโฐ ฯ โส สุนฺทรตโร ฯ อิเมสํ
หํสาทีนํ มํสานิ ลภิตฺวา กสฺมา มํ น สริสฺสติ เยวาติ อตฺโถ ฯ
อสติ เยว ปาปิยาติ ยํ วา ตํ วา ลภิตฺวา สรณํ นาม สุนฺทรํ,
โลกสฺมึ ปน อสติ เยว ปาปิยา, อสติการณํ ๑- เยว หีนํ ลามกํ,
ตญฺจ อมฺหากํ รญฺโญ นตฺถิ, สรติ มํ ราชา, อาคมนํ เม ปจฺจาสึสติ,
ตสฺมา คมิสฺสามีติ ฯ
     ยานํ โยชาเปตฺวา คนฺตฺวา ราชานํ ปสฺสิ ฯ ราชา ตุสฺสิตฺวา
ปุโรหิตฏฺฐาเน เยว ปติฏฺฐาเปสิ ฯ
     สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ ตทา
ราชา อานนฺโท อโหสิ, ปุโรหิโต ปน อหเมวาติ ฯ
                   ปุณฺณนทีชาตกํ จตุตฺถํ ฯ
                      ----------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๗ หน้า ๒๓๐-๒๓๓.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=37&A=4549&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=37&A=4549&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=277
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=1614
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=1601
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=1601
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27