อรรถกถาเล่มที่ ๑๖ ภาษาบาลีอักษรไทย
 องฺ.อ. (มโนรถ.๓)

มหาตุมฺพมตฺตา เรณุ โหติ. ปุปฺผิเต ปน ปาริจฺฉตฺตเก อาโรหนกิจฺจํ วา องฺกุสกํ
คเหตฺวา นมนกิจฺจํ วา ปุปฺผาหรณตฺถํ จงฺโกฏกกิจฺจํ วา นตฺถิ, กนฺตนกวาโต
อุฏฺหิตฺวา ปุปฺผานิ วณฺฏโต กนฺตติ, สมฺปฏิจฺฉนกวาโต สมฺปฏิจฺฉติ, ปเวสนกวาโต
สุธมฺมํ เทวสภํ ปเวเสติ, สมฺมชฺชนกวาโต ปุราณปุปฺผานิ นีหรติ, สนฺถรณกวาโต
ปตฺตกณฺณิกเกสรานิ รญฺเชนฺโต สนฺถรติ. มชฺฌฏฺาเน ธมฺมาสนํ โหติ โยชนปฺปมาโณ
รตนปลฺลงฺโก อุปริ ติโยชเนน เสตจฺฉตฺเตน ธาริยมาเนน, ตทนนฺตรํ สกฺกสฺส
เทวรญฺโ อาสนํ อตฺถรียติ, ตโต เตตฺตึสาย เทวปุตฺตานํ, ตโต อญฺเสํ มเหสกฺขานํ
เทวานํ, อญฺตรเทวตานํ ปุปฺผกณฺณิกาว อาสนํ โหติ, เทวา เทวสภํ ปวิสิตฺวา
นิสีทนฺติ. ตโต ปุปฺเผหิ เรณุวฏฺฏิ อุคฺคนฺตฺวา อุปริกณฺณิกํ อาหจฺจ นิปตมานา
เทวตานํ ติคาวุตปฺปมาณํ อตฺตภาวํ ลาขารสปริกมฺมสชฺชิตํ วิย สุวณฺณจุณฺณปิญฺชรํ
วิย กโรติ. เอกจฺเจ ปน ๑- เทวา เอเกกํ ปุปฺผํ คเหตฺวา อญฺมญฺ ปหรนฺตาปิ
กีฬนฺติเยว. ปหรณกาเลปิ มหาตุมฺพปฺปมาณา เรณุ นิกฺขมิตฺวา สรีรํ ปภาสมฺปนฺเนหิ
คนฺธจุณฺเณหิ สญฺชาตมโนสิลาราคํ  วิย กโรติ. เอวํ สา กีฬา จตูหิ
มาเสหิ ปริโยสานํ คจฺฉติ. อยมานุภาโวติ อยํ อนุปฺผริตุํ อานุภาโว.
     อิทานิ ยสฺมา น สตฺถา ปาริจฺฉตฺตเกน อตฺถิโก, เตน ปน สทฺธึ อุปเมตฺวา
สตฺต อริยสาวเก ทสฺเสตุกาโม, ตสฺมา เต ทสฺเสตุํ เอวเมว โขติอาทิมาห. ตตฺถ
ปพฺพชฺชาย เจเตตีติ ปพฺพชิสฺสามีติ จินฺเตติ. เทวานนฺติ เทวานํ วิย. ยาว
พฺรหฺมโลกา สทฺโท อพฺภุคฺคจฺฉตีติ ปวีตลโต ยาว พฺรหฺมโลกา สาธุการสทฺเทน
สพฺพํ เอกสทฺทเมว โหติ. อยมานุภาโวติ อยํ ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน อนุปฺผรณานุ-
ภาโว. อิมสฺมึ ปน สุตฺเต จตุปาริสุทฺธิสีลํ ปพฺพชฺชาสนฺนิสิตํ โหติ, กสิณปริกมฺมํ
ปมชฺฌานสนฺนิสฺสิตํ, วิปสฺสนาย สทฺธึ ตโย มคฺคา ตีณิ จ ผลานิ อรหตฺตมคฺค-
สนฺนิสิตานิ โหนฺติ. เทสนาย เหฏฺโต วา อุปริโต วา อุภยโต วา ปริจฺเฉโท
โหติ, อิธ ปน อุภยโต ปริจฺเฉโท. เตเนตํ วุตฺตํ. สงฺเขปโต ปเนตฺถ วฏฺฏวิวฏฺฏํ
กถิตนฺติ เวทิตพฺพํ.
@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. อยํ สทฺโท น ทิสฺสติ

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๑๖ หน้า ๒๐๔.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=16&A=4557&modeTY=1
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=16&A=4557&modeTY=1
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=23&i=66
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=23&A=2460
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=23&A=2518
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=23&A=2518
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๒
http://84000.org/tipitaka/read/?index_23