อรรถกถาเล่มที่ ๑๑ ภาษาบาลีอักษรไทย
 สํ.อ. (สารตฺถ.๑)

ภวงฺคํ โอติณฺณสฺส ตตฺเถว ปรินิพฺพานํ ฌานสมนนฺตรํ นาม, จตุตฺถชฺฌานา
วุฏฺหิตฺวา ปุน ฌานงฺคานิ ปจฺจเวกฺขิตฺวา ภวงฺคํ โอติณฺณสฺส ตตฺเถว ปรินิพฺพานํ
ปจฺจเวกฺขณสมนนฺตรํ นาม, อิมานิ เทฺวปิ สมนนฺตราเนว. ภควา ปน ฌานํ
สมาปชฺชิตฺวา ฌานา วุฏฺาย ฌานงฺคานิ ปจฺจเวกฺขิตฺวา ภวงฺคจิตฺเตน อพฺยากเตน
ทุกฺขสจฺเจน ปรินิพฺพายิ. เย เกจิ ๑- พุทฺธา วา ปจฺเจกพุทฺธา วา อริยสาวกา วา
อนฺตมโส กุนฺถกิปิลฺลิกํ อุปาทาย สพฺเพ ภวงฺคจิตฺเตเนว อพฺยากเตน ทุกฺขสจฺเจน
กาลํ กโรนฺติ.
          ภูตาติ  สตฺตา. อปฺปฏิปุคฺคโลติ ปฏิภาคปุคฺคลวิรหิโต. พลปฺปตฺโตติ
ทสวิธาณพลปฺปตฺโต. อุปฺปาทวยธมฺมิโนติ อุปฺปาทวยสภาวา. ๒- เตสํ วูปสโม
สุโขติ เตสํ สงฺขารานํ วูปสมสงฺขาตํ นิพฺพานเมว สุขนฺติ อตฺโถ. ๒- ตทาสีติ
"สห ปรินิพฺพานา มหาภูมิจาโล อโหสี"ติ เอวํ มหาปรินิพฺพาเน ๓- วุตฺตภูมิจาลํ
สนฺธายาห. โส หิ โลมหํสนโก จ ภึสนโก จ อาสิ. สพฺพาการวรูเปเตติ
สพฺพวรการณูเปเต ๔- นาหุ อสฺสาสปสฺสาโสติ น ชาโต อสฺสาสปสฺสาโส.
อเนโชติ ตณฺหาสงฺขาตาย เอชาย อภาเวน อเนโช. สนฺติมารพฺภาติ อนุปาทิเสสํ
นิพฺพานํ ปฏิจฺจ สนฺธาย. จกฺขุมาติ ปญฺจหิ จกฺขูหิ จกฺขุมา. ปรินิพฺพุโตติ
ขนฺธปรินิพฺพาเนน ปรินิพฺพุโต. อสลฺลีเนนาติ อลีเนน ๕- อสงฺกุฏิเตน *-
สุวิกสิเตเนว จิตฺเตน. เวทนํ อชฺฌวาสยีติ เวทนํ อธิวาเสสิ, น เวทนานุวตฺตี
หุตฺวา อิโต จิโต จ สมฺปริวตฺติ. วิโมกฺโขติ เกนจิ ธมฺเมน อนาวรณวิโมกฺโข
สพฺพโส อปญฺตฺติภาวูปคโม ปชฺโชตนิพฺพานสทิโส ชาโตติ. ปญฺจมํ.
                           ทุติโย วคฺโค.
                           -----------
@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม., อิ. เย หิ เกจิ
@๒-๒ ฉ.ม., อิ. เตสํ วูปสโมติ เตสํ สงฺขารานํ วูปสโม. สุโขติ อสงฺขตํ นิพฺพานเมว
@สุขนฺติ อตฺโถ  ๓ ที. มหา. ๑๐/๒๒๐/๑๓๖ มหาปรินิพฺพานสุตต
@๔ ฉ.ม. สพฺพาการวรคุณูเปตา, สุ.วิ. อ. ๒/๒๒๓/๒๐๓ ปรินิพฺพุตกถาวณฺณนา
@๕ ฉ.ม., อิ. อนลลีเนน          * สี. อสํกุจิเตน

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๑๑ หน้า ๒๑๓.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=11&A=5526&modeTY=1
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=11&A=5526&modeTY=1
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=15&i=620
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=15&A=5084
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=15&A=4516
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=15&A=4516
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๕
http://84000.org/tipitaka/read/?index_15