อรรถกถาเล่มที่ ๑๖ ภาษาบาลีอักษรไทย
 องฺ.อ. (มโนรถ.๓)

                         ๕. กสิณสุตฺตวณฺณนา
     [๒๕] ปญฺจเม สกลฏฺเฐน กสิณานิ, ตทารมฺมณานํ ธมฺมานํ เขตฺตฏฺเฐน
อธิฏฺฐานฏฺเฐน วา อายตนานีติ ๓- กสิณายตนานิ. อุทฺธนฺติ อุปริคคนตลาภิมุขํ.
อโธติ เหฏฺฐา ภูมิตลาภิมุขํ. ติริยนฺติ เขตฺตมณฺฑลํ วิย สมนฺตา ปริจฺฉินฺทิตฺวา.
เอกจฺโจ หิ อุทฺธเมว กสิณํ วฑฺเฒติ, ๔- เอกจฺโจ อโธ, เอกจฺโจ สมนฺตโต. เตน
เตเนวากาเรน ๕- เอวํ สมฺปสาเรติ อาโลกมิว รูปทสฺสนกาโม. เตน วุตฺตํ "ปฐวีกสิณเมโก
สญฺชานาติ อุทฺธํ อโธ ติริยนฺ"ติ. อทฺวยนฺติ อิทมฺปน เอกสฺส อญฺญภาวานุปคมนตฺถํ
วุตฺตํ. ยถา หิ อุทกํ ปวิฏฺฐสฺส สพฺพทิสาสุ อุทกเมว โหติ น อญฺญํ, เอวเมว
ปฐวีกสิณํ ปฐวีกสิณเมว โหติ. นตฺถิ ตสฺส ๖- อญฺโญ กสิณสมฺเภโทติ. เอเสว นโย
สพฺพตฺถ. อปฺปมาณนฺติ อิทํ ตสฺส ตสฺส ผรณอปฺปมาณวเสน วุตฺตํ. ตญฺหิ เจตสา ผรนฺโต
สกลเมว ผรติ, น "อยมสฺส อาทิ, อิทมฺมชฺฌนฺ"ติ ปมาณํ คณฺหาติ. วิญฺญาณกสิณนฺติ
เจตฺถ กสิณุคฺฆาฏิมากาเสว ๗- ปวตฺตํ วิญฺญาณํ. ตตฺถ กสิณวเสน กสิณุคฺฆาฏิมากาเส,
กสิณุคฺฆาฏิมากาสวเสน ตตฺถ ปวตฺตวิญฺญาเณ อุทฺธํอโธติริยตา เวทิตพฺพา. อยเมตฺถ
สงฺเขโป, กมฺมฏฺฐานภาวนานเยน ปเนตานิ ปฐวีกสิณาทีนิ วิตฺถารโต วิสุทฺธิมคฺเค ๘-
วุตฺตาเนว.
@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ญาณวาทสฺส วทนากาโร  ๒ สี. ภาวิตสฺส, ฉ.ม. ภาวนาวาทสฺส
@๓ สี.,ม. อายตนานิ  ๔ สี. อุทฺธเมว ปสาเรติ, ม. อุทฺธเมว ชานาติ  ๕ ฉ.ม. เตน เตน
@วา การเณน  ๖ สี. อิทํ ตสฺส  ๗ ฉ.ม. กสิณุคฺฆาฏิมากาเส
@๘ วิสุทฺธิ. ๑/๑๔๘ ปฐวีกสิณนิทฺเทส, วิสุทฺธิ. ๑/๒๑๗ เสสกสิณนิทฺเทส:
@อาโปกสิณกถา (สฺยา)

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๑๖ หน้า ๓๓๓.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=16&A=7487&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=16&A=7487&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=24&i=25
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=24&A=1158
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=24&A=1005
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=24&A=1005
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๒
http://84000.org/tipitaka/read/?index_24