ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ
อ่านหน้า[ต่าง] แรกอ่านหน้า[ต่าง] ที่แล้วแสดงหมายเลขหน้า
ในกรณี :- 
   บรรทัดแรกของแต่ละหน้าอ่านหน้า[ต่าง] ถัดไปอ่านหน้า[ต่าง] สุดท้าย คลิกเพื่อเปลี่ยน ฐญ เป็นแบบไทย  
อรรถกถาเล่มที่ ๒๗ ภาษาบาลีอักษรไทย อิติ.อ. (ปรมตฺถที.)

                        ๑๐. เตวิชฺชสุตฺตวณฺณนา
      [๙๙] ทสเม ธมฺเมนาติ าเยน, สมฺมาปฏิปตฺติสงฺขาเตน เหตุนา
การเณน. ยาย หิ ปฏิปทาย เตวิชฺโช โหติ, สา ปฏิปทา อิธ ธมฺโมติ
เวทิตพฺพํ. กา ปน สา ปฏิปทาติ? จรณสมฺปทา จ วิชฺชาสมฺปทา จ. เตวิชฺชนฺติ
ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติาณาทีหิ ตีหิ วิชฺชาหิ สมนฺนาคตํ. พฺราหฺมณนฺติ
พาหิตปาปพฺราหฺมณํ. ปญฺาเปมีติ "พฺราหฺมโณ"ติ ปชานาเปมิ ปติฏฺเปมิ. นาญฺ
ลปิตลาปนมตฺเตนาติ อญฺ ชาติมตฺตพฺราหฺมณํ อฏฺกาทีหิ ลปิตมตฺตวิปฺปลปนมตฺเตน
พฺราหฺมณํ น ปญฺาเปมีติ. อถ วา ลปิตลาปนมตฺเตนาติ มนฺตานํ
อชฺเฌนอชฺฌาปนมตฺเตน. อุภยถาปิ ยํ ปน พฺราหฺมณา สามเวทาทิเวทตฺตยชฺเฌเนน
เตวิชฺชํ พฺราหฺมณํ วทนฺติ, ตํ ปฏิกฺขิปติ. ภควตา หิ "ปรมตฺถโต อเตวิชฺชํ
พฺราหฺมณํเยว เจเต โภวาทิโน อวิชฺชานิวุตา `เตวิชฺโช พฺราหฺมโณ'ติ วทนฺติ,
เอวํ ปน เตวิชฺโช พฺราหฺมโณ โหตี"ติ ทสฺสนตฺถํ ตถา พุชฺฌนกานํ ปุคฺคลานํ
อชฺฌาสเยน อยํ เทสนา อารทฺธา.
      ตตฺถ ยสฺมา วิชฺชาสมฺปนฺโน จรณสมฺปนฺโนเยว โหติ จรณสมฺปทาย
วินา วิชฺชาสมฺปตฺติยา อภาวโต, ตสฺมา จรณสมฺปทํ อนฺโตคธํ กตฺวา
วิชฺชาสีเสเนว พฺราหฺมณํ ปญฺาเปตุกาโม "ธมฺเมนาหํ ภิกฺขเว เตวิชฺชํ พฺราหฺมณํ
ปญฺาเปมี"ติ เทสนํ สมุฏฺาเปตฺวา "กถญฺจาหํ ภิกฺขเว ธมฺเมน เตวิชฺชํ
พฺราหฺมณํ ปญฺาเปมี"ติ กเถตุกมฺยตาย ปุจฺฉํ กตฺวา ปุคฺคลาธิฏฺานาย เทสนาย
วิชฺชตฺตยํ วิภชนฺโต "อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขู"ติอาทิมาห.
      ตตฺถ อเนกวิหิตนฺติ อเนกวิธํ, อเนเกหิ วา ปกาเรหิ ปวตฺติตํ,
สํวณฺณิตนฺติ อตฺโถ. ปุพฺเพนิวาสนฺติ สมนนฺตราตีตํ ภวํ อาทึ กตฺวา ตตฺถ
ตตฺถ นิวุฏฺกฺขนฺธสนฺตานํ. นิวุฏฺนฺติ อชฺฌาวุฏฺ อนุภูตํ, อตฺตโน สนฺตาเน
อุปฺปชฺชิตฺวา นิรุทฺธํ, นิวุฏฺธมฺมํ วา นิวุฏฺ, โคจรนิวาเสน นิวุฏฺ, อตฺตโน
วิญฺาเณน วิญฺาตํ, ปรวิญฺาณวิญฺาตมฺปิ วา ฉินฺนวฏุมกานุสฺสรณาทีสุ.
อนุสฺสรตีติ "เอกมฺปิ ชาตึ เทฺวปิ ชาติโย"ติ เอวํ ชาติปฏิปาฏิวเสน อนุคนฺตฺวา
สรติ, อนุเทว วา สรติ, จิตฺเต อภินินฺนามิเต ปริกมฺมสมนนฺตรํ สรติ.
      เสยฺยถิทนฺติ อารทฺธปฺปการทสฺสนตฺเถ นิปาโต. เตเนว ยฺวายํ
ปุพฺเพนิวาโส อารทฺโธ โหติ, ตสฺส ปการํ ทสฺเสนฺโต "เอกมฺปิ ชาตินฺ"ติอาทิมาห.
ตตฺถ เอกมฺปิ ชาตินฺติ เอกมฺปิ ปฏิสนฺธิมูลกํ จุติปริโยสานํ เอกภวปริยาปนฺนํ
ขนฺธสนฺตานํ. เอส นโย เทฺวปิ ชาติโยติอาทีสุ. อเนเกปิ สํวฏฺฏกปฺเปติอาทีสุ
ปน ปริหายมาโน กปฺโป สํวฏฺฏกปฺโป, วฑฺฒมาโน วิวฏฺฏกปฺโป. ตตฺถ สํวฏฺเฏน
สํวฏฺฏฏฺายี คหิโต โหติ ตมฺมูลกตฺตา, วิวฏฺเฏน จ วิวฏฺฏฏฺายี. เอวํ หิ สติ
ยานิ ตานิ "จตฺตาริมานิ ภิกฺขเว กปฺปสฺส อสงฺเขฺยยฺยานิ, กตมานิ จตฺตาริ.
สํวฏฺโฏ สํวฏฺฏฏฺายี วิวฏฺโฏ วิวฏฺฏฏฺายี"ติ ๑- วุตฺตานิ จตฺตาริ
อสงฺเขฺยยฺยานิ, ตานิ ปริคฺคหิตานิ โหนฺติ.
      ตตฺถ ตโย สํวฏฺฏา เตโชสํวฏฺโฏ อาโปสํวฏฺโฏ วาโยสํวฏฺโฏติ. ติสฺโส
สํวฏฺฏสีมา อาภสฺสรา สุภกิณฺหา เวหปฺผลาติ. ยทา กปฺโป เตเชน สํวฏฺฏติ,
@เชิงอรรถ:  องฺ.จตุกฺก. ๒๑/๑๕๖/๑๖๒
อาภสฺสรโต เหฏฺา อคฺคินา ฑยฺหติ. ยทา อุทเกน สํวฏฺฏติ, สุภกิณฺหโต
เหฏฺา อุทเกน วิลียติ. ยทา วาเตน สํวฏฺฏติ, เวหปฺผลโต เหฏฺา วาเตน
วิทฺธํสียติ. วิตฺถารโต ปน โกฏิสตสหสฺสจกฺกวาฬํ เอกโต วินสฺสติ. อิติ
เอวรูโป อยํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรนฺโต ภิกฺขุ อเนเกปิ สํวฏฺฏกปฺเป อเนเกปิ
วิวฏฺฏกปฺเป อเนเกปิ สํวฏฺฏวิวฏฺฏกปฺเป อนุสฺสรติ. กถํ? อมุตฺราสินฺติอาทินา
นเยน.
      ตตฺถ อมุตฺราสินฺติ อมุมฺหิ สํวฏฺฏกปฺเป อมุมฺหิ ภเว วา โยนิยา วา
คติยา วา วิญฺาณฏฺิติยา วา สตฺตาวาเส วา สตฺตนิกาเย วา อหมโหสึ.
เอวนฺนาโมติ ติสฺโส วา ผุสฺโส วา. เอวํโคตฺโตติ โคตโม วา กสฺสโป วา.
เอวํวณฺโณติ โอทาโต ๑- วา สาโม วา. เอวมาหาโรติ สาลิมํโสทนาหาโร
วา ปวตฺตผลโภชโน วา. เอวํสุขทุกฺขปฺปฏิสํเวทีติ อเนกปฺปการานํ กายิกเจตสิกานํ
สามิสนิรามิสาทิปฺปเภทานํ วา สุขทุกฺขานํ ปฏิสํเวที. เอวมายุปริยนฺโตติ
เอวํ วสฺสสตปริมาณายุปริยนฺโต วา จตุราสีติกปฺปสตสหสฺสปริมาณายุปริยนฺโต
วา. โส ตโต จุโต อมุตฺร อุทปาทินฺติ โสหํ ตโต ภวโต โยนิโต คติโต
วิญฺาณฏฺิติโต สตฺตาวาสโต สตฺตนิกายโต วา จุโต ปุน อมุกสฺมึ นาม ภเว
โยนิยา คติยา วิญฺาณฏฺิติยา สตฺตาวาเส สตฺตนิกาเย วา อุทปาทึ.
ตตฺราปาสินฺติ อถ ตตฺราปิ ภเว โยนิยา คติยา วิญฺาณฏฺิติยา สตฺตาวาเส
สตฺตนิกาเย วา ปุน อโหสึ. เอวนฺนาโมติอาทิ วุตฺตนยเมว.
      อถ วา ยสฺมา "อมุตฺราสินฺ"ติ อิทํ อนุปุพฺเพน อาโรหนฺตสฺส อตฺตโน
อภินีหารานุรูปํ ยถาพลํ สรณํ, "โส ตโต จุโต"ติ ปฏินิวตฺตนฺตสฺส ปจฺจเวกฺขณํ,
ตสฺมา "อิธูปปนฺโน"ติ อิมิสฺสา อิธูปปตฺติยา อนนฺตรํ "อมุตฺร อุทปาทินฺ"ติ
@เชิงอรรถ:  ม. กาโฬ
วุตฺตํ. ตตฺราปาสินฺติ ตตฺราปิ ภเว ฯเปฯ สตฺตนิกาเย วา อาสึ. เอวนฺนาโมติ
ทตฺโต วา. มิตฺโต วา, เอวํโคตฺโตติ วาเสฏฺโ วา กสฺสโป วา. เอวํวณฺโณติ
กาโฬ วา โอทาโต วา. เอวมาหาโรติ สุทฺธาหาโร วา สาลิโอทนาทิอาหาโร
วา. เอวํสุขทุกฺขปฏิสํเวทีติ ทิพฺพสุขปฺปฏิสํเวที วา มานุสสุขทุกฺขปฺปฏิสํเวที
วา. เอวมายุปริยนฺโตติ เอวํ ตํตํปรมายุปริยนฺโต. โส ตโต จุโตติ โส อหํ ตโต
ภวาทิโต จุโต. อิธูปปนฺโนติ อิธ อิมสฺมึ จริมภเว มนุสฺโส หุตฺวา อุปปนฺโน
นิพฺพตฺโต.
      อิตีติ เอวํ. สาการํ สอุทฺเทสนฺติ นามโคตฺตาทิวเสน สอุทฺเทสํ,
วณฺณาทิวเสน สาการํ. นามโคตฺเตน หิ สตฺตา "ติสฺโส โคตโม"ติ อุทฺทิสียนฺติ,
วณฺณาทีหิ "สาโม โอทาโต"ติ นานตฺตโต ปญฺายนฺติ. ตสฺมา นามโคตฺตํ
อุทฺเทโส, อิตเร อาการา. อยมสฺส ปมา วิชฺชา อธิคตาติ อยํ อิมินา ภิกฺขุนา
ปมํ อธิคมวเสน ปมา, วิทิตกรณฏฺเน วิชฺชา อธิคตา สจฺฉิกตา โหติ. กึ
ปนายํ วิทิตํ กโรติ? ปุพฺเพนิวาสํ. อวิชฺชาติ ตสฺเสว ปุพฺเพนิวาสสฺส
อวิทิตกรณฏฺเน ตสฺส ปฏิจฺฉาทกโมโห วุจฺจติ. ตโมติ เสฺวว โมโห ปฏิจฺฉาทกฏฺเน
ตโมติ วุจฺจติ. อาโลโกติ สา เอว วิชฺชา โอภาสกรณฏฺเน อาโลโก.
เอตฺถ จ วิชฺชา อธิคตาติ อยมตฺโถ, เสสํ ปสํสาวจนํ. โยชนา ปเนตฺถ:- อยํ
โข เตน ภิกฺขุนา วิชฺชา อธิคตา, ตสฺส อธิคตวิชฺชสฺส อวิชฺชา วิหตา,
วินฏฺาติ อตฺโถ. กสฺมา? ยสฺมา วิชฺชา อุปฺปนฺนาติ. ๑- เสสปททฺวเยปิ เอเสว
นโย.
      ยถา ตนฺติ เอตฺถ ยถาติ โอปมฺมตฺเถ, ตนฺติ นิปาตมตฺตํ. สติยา อวิปฺปวาเสน
อปฺปมตฺตสฺส. วีริยาตาเปน อาตาปิโน. กาเย จ ชีวิเต จ อนเปกฺขตาย
@เชิงอรรถ:  ป.สู. ๑/๕๒/๑๓๖
ปหิตตฺตสฺส, เปสิตจิตฺตสฺสาติ อตฺโถ. อิทํ วุตฺตํ โหติ:- ยถา อปฺปมตฺตสฺส
อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต อวิชฺชา วิหญฺเยฺย, วิชฺชา อุปฺปชฺเชยฺย, ตโม
วิหญฺเยฺย, อาโลโก อุปฺปชฺเชยฺย, เอวเมว ตสฺส ภิกฺขุโน อวิชฺชา วิหตา,
วิชฺชา อุปฺปนฺนา. ตโม วิหโต, อาโลโก อุปฺปนฺโน, ตสฺส ปธานานุโยคสฺส
อนุรูปเมว ผลํ ลภิตฺวา วิหรตีติ.
      ทิพฺเพน จกฺขุนาติ เอตฺถ ยํ วตฺตพฺพํ, ตํ เหฏฺา วุตฺตเมว. วิสุทฺเธนาติ
จุตูปปาตทสฺสเนน ทิฏฺิวิสุทฺธิเหตุภาวโต วิสุทฺธํ. โย หิ จุติมตฺตเมว ปสฺสติ
น อุปปาตํ, โส อุจฺเฉททิฏฺึ คณฺหาติ. โย อุปปาตมตฺตเมว ปสฺสติ น จุตึ,
โส นวสตฺตปาตุภาวทิฏฺึ คณฺหาติ. โย ปน ตทุภยํ ปสฺสติ, โส ยสฺมา
ทุวิธมฺปิ ทิฏฺิคตํ อติวตฺตติ, ตสฺมาสฺส ตํ ทสฺสนํ ทิฏฺิวิสุทฺธิเหตุ โหติ,
ตทุภยํ จายํ ๑- พุทฺธปุตฺโต ปสฺสติ. เตน วุตฺตํ "จุตูปปาตทสฺสเนน
ทิฏฺิวิสุทฺธิเหตุภาวโต วิสุทฺธนฺ"ติ เอกาทสอุปกฺกิเลสวิรหโต วา วิสุทฺธํ. ยถาห
"วิจิกิจฺฉา จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโสติ อิติ วิทิตฺวา วิจิกิจฺฉํ จิตฺตสฺส
อุปกฺกิเลสํ ปชหึ, อโยนิโสมนสิกาโร ๒- ฯเปฯ ถินมิทฺธํ, ฉมฺภิตตฺตํ,
อุพฺพิลํ, ๓- ทุฏฺุลฺลํ, อจฺจารทฺธวีริยํ, อติลีนวีริยํ, อภิชปฺปา, นานตฺตสญฺา,
อตินิชฺฌายิตตฺตํ รูปานํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส"ติ ๔- เอวํ วุตฺเตหิ เอกาทสหิ
อุปกฺกิเลเสหิ อนุปกฺกิลิฏฺตฺตา วิสุทฺธํ. มนุสฺสูปจารํ อติกฺกมิตฺวา รูปทสฺสเนน
อติกฺกนฺตมานุสกํ, มํสจกฺขุํ อติกฺกนฺตตฺตา อติกฺกนฺตมานุสกํ. เตน ทิพฺเพน จกฺขุนา
วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน. สตฺเต ปสฺสตีติ มนุสฺสมํสจกฺขุนา วิย สตฺเต ปสฺสติ
ทกฺขติ โอโลเกติ.
      จวมาเน อุปปชฺชมาเนติ เอตฺถ จุติกฺขเณ อุปปตฺติกฺขเณ วา
ทิพฺพจกฺขุนาปิ ทฏฺุํ น สกฺกา. เย ปน อาสนฺนจุติกา อิทานิ จวิสฺสนฺติ, เต
@เชิงอรรถ:  ฉ.ม. ตทุภยมฺปายํ        ฉ.ม. อมนสิกาโร
@ ฉ.ม. อุปฺปิลฺลํ           ม.อุ. ๑๔/๒๔๒/๒๑๑
จวมานา. เย จ คหิตปฏิสนฺธิกา สมฺปติ นิพฺพตฺตา วา, เต อุปปชฺชมานาติ
อธิปฺเปตา. เต เอวรูเป จวมาเน อุปปชฺชมาเน จ ปสฺสตีติ ทสฺเสติ. หีเนติ
โมหนิสฺสนฺทยุตฺตตฺตา หีนานํ ชาติกุลโภคาทีนํ วเสน หีฬิเต ปริภูเต. ปณีเตติ
อโมหนิสฺสนฺทยุตฺตตฺตา ตพฺพิปรีเต. สุวณฺเณติ อโทสนิสฺสนฺทยุตฺตตฺตา
อิฏฺกนฺตมนาปวณฺณยุตฺเต. ทุพฺพณฺเณติ โทสนิสฺสนฺทยุตฺตตฺตา
อนิฏฺอกนฺตอมนาปวณฺณยุตฺเต. อภิรูเป วิรูเปติปิ อตฺโถ. สุคเตติ สุคติคเต,
อโลภนิสฺสนฺทยุตฺตตฺตา วา อฑฺเฒ มหทฺธเน. ทุคฺคเตติ ทุคฺคติคเต,
โลภนิสฺสนฺทยุตฺตตฺตา วา ทลิทฺเท อปฺปนฺนปานโภชเน. ยถากมฺมูปเคติ ยํ ยํ
กมฺมํ อุปจิตํ, เตน เตน อุปคเต. ตตฺถ ปุริเมหิ "จวมาเน"ติอาทีหิ ทิพฺพจกฺขุกิจฺจํ
วุตฺตํ, อิมินา ปน ปเทน ยถากมฺมูปคญฺาณกิจฺจํ.
      ตสฺส จ าณสฺส อยํ อุปฺปตฺติกฺกโม:- อิธ ภิกฺขุ เหฏฺา นิรยาภิมุขํ
อาโลกํ วฑฺเฒตฺวา เนรยิเก สตฺเต ปสฺสติ สหนฺตํ ทุกฺขํ อนุภวมาเน, อิทํ
ทสฺสนํ ทิพฺพจกฺขุาณกิจฺจเมว. โส จ เอวํ มนสิกโรติ "กินฺนุ โข กมฺมํ
กตฺวา อิเม สตฺตา เอตํ ทุกฺขํ อนุภวนฺตี"ติ, อถสฺส "อิทํ นาม กตฺวา"ติ
ตํกมฺมารมฺมณํ าณํ อุปฺปชฺชติ. ตถา อุปริ เทวโลกาภิมุขํ อาโลกํ วฑฺเฒตฺวา
นนฺทนวนมิสฺสกวนปารุสกวนาทีสุ สตฺเต ปสฺสติ ทิพฺพสมฺปตฺตึ อนุภวมาเน,
อิทมฺปิ ทสฺสนํ ทิพฺพจกฺขุาณกิจฺจเมว. โส เอวํ มนสิกโรติ "กินฺนุ โข กมฺมํ
กตฺวา อิเม สตฺตา เอตํ สมฺปตฺตึ อนุภวนฺตี"ติ, อถสฺส "อิทํ นาม กตฺวา"ติ
ตํกมฺมารมฺมณํ าณํ อุปฺปชฺชติ. อิทํ ยถากมฺมูปคญฺาณํ นาม. อิมสฺส วิสุํ
ปริกมฺมํ นาม นตฺถิ. ยถา จิมสฺส, เอวํ อนาคตํสาณสฺสาปิ. ทิพฺพจกฺขุปาทกาเนว
หิ อิมานิ ทิพฺพจกฺขุนา สเหว อิชฺฌนฺติ. กายทุจฺจริเตนาติอาทีสุ
ยํ วตฺตพฺพํ, ตํ เหฏฺา วุตฺตนยเมว. อิธ วิชฺชาติ ทิพฺพจกฺขุาณวิชฺชา.
อวิชฺชาติ สตฺตานํ จุติปฏิสนฺธิจฺฉาทิกา อวิชฺชา. เสสํ วุตฺตนยเมว.
      ตติยวาเร วิชฺชาติ อรหตฺตมคฺคาณวิชฺชา. อวิชฺชาติ จตุสจฺจปฺปฏิจฺฉาทิกา
อวิชฺชา. เสสํ เหฏฺา วุตฺตนยตฺตา สุวิญฺเยฺยเมว. เอวํ โขติอาทิ นิคมนํ.
      คาถาสุ อยํ สงฺเขปตฺโถ:- โย ยถาวุตฺตํ ปุพฺเพนิวาสํ อเวติ อวคจฺฉติ,
วุตฺตนเยน ปากฏํ กตฺวา ชานาติ. "โยเวที"ติปิ ปาโ, โย อเวทิ วิทิตํ กตฺวา
ิโตติ อตฺโถ. ฉพฺพีสติเทวโลกสงฺขาตํ สคฺคํ จตุพฺพิธํ อปายญฺจ วุตฺตนเยเนว
ทิพฺพจกฺขุนา ปสฺสติ. อโถติ ตโต ปรํ ชาติกฺขยสงฺขาตํ อรหตฺตํ นิพฺพานเมว
วา ปตฺโต อธิคโต, ตโต เอว อภิญฺา อภิวิสิฏฺาย มคฺคปญฺาย ชานิตพฺพํ
จตุสจฺจธมฺมํ ชานิตฺวา กิจฺจโวสาเนน โวสิโต นิฏฺานปฺปตฺโต
โมเนยฺยธมฺมสมนฺนาคเมน มุนิ ขีณาสโว ยสฺมา เอตาหิ ยถาวุตฺตาหิ ตีหิ วิชฺชาหิ
สมนฺนาคตตฺตา ตโต ตติยวิชฺชาย สพฺพถา พาหิตปาปตฺตา จ เตวิชฺโช
พฺราหฺมโณ นาม โหติ, ตสฺมา ตเมว อหํ เตวิชฺชํ พฺราหฺมณํ วทามิ, อญฺ
ปน ลปิตลาปนํ ยชุอาทิมนฺตปทานํ อชฺฌาปนปรํ เตวิชฺชํ พฺราหฺมณํ น วทามิ,
เตวิชฺโชติ ตํ น กเถมีติ.
      อิติ อิมสฺมึ วคฺเค ทุติยสุตฺเต วฏฺฏํ กถิตํ, ปญฺจมอฏฺมทสมสุตฺเตสุ
วิวฏฺฏํ กถิตํ, อิตเรสุ วฏฺฏวิวฏฺฏํ กถิตนฺติ เวทิตพฺพํ.
                        ทสมสุตฺตวณฺนา นิฏฺิตา.
                       ปญฺจมวคฺควณฺณนา นิฏฺิตา.
                    ปรมตฺถทีปนิยา ขุทฺทกนิกายฏฺกถาย
                            อิติวุตฺตกสฺส
                       ติกนิปาตวณฺณนา นิฏฺิตา.
                          -------------


             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๒๗ หน้า ๓๕๔-๓๖๐. http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=27&A=7848&modeTY=1              The Pali Atthakatha in Roman :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=27&A=7848&modeTY=1              อ่านอรรถกถาแปลไทย :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=279              เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :- http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=25&A=6471              พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=25&A=6329              The Pali Tipitaka in Roman Character :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=25&A=6329              สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๕ http://84000.org/tipitaka/read/?index_25

อ่านหน้า[ต่าง] แรกอ่านหน้า[ต่าง] ที่แล้วแสดงหมายเลขหน้า
ในกรณี :- 
   บรรทัดแรกของแต่ละหน้าอ่านหน้า[ต่าง] ถัดไปอ่านหน้า[ต่าง] สุดท้าย คลิกเพื่อเปลี่ยน ฐญ เป็นแบบไทย

บันทึก ๒๖ มกราคม พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]