อรรถกถาเล่มที่ ๓๖ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ชา.อ.๒ เอกนิปาต(๒)

                     ๙ อกาลราวิชาตกํ
     อมาตาปิตุสํวฑฺโฒติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ
อกาลราวึ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
     โส กิร สาวตฺถีวาสิกุลปุตฺโต สาสเน ปพฺพชิตฺวา วตฺตํ วา
สิกฺขํ วา น อุคฺคณฺหิ ฯ โส อิมสฺมึ กาเล มยา วตฺตํ กาตพฺพํ
อิมสฺมึ กาเล อุปฏฺฐาตพฺพํ อิมสฺมึ กาเล อุคฺคเหตพฺพํ อิมสฺมึ
กาเล สชฺฌายิตพฺพนฺติ น ชานาติ ปฐมยาเมปิ มชฺฌิมยาเมปิ
ปจฺฉิมยาเมปิ ปพุทฺธกฺขเณเยว มหาสทฺทํ กโรติ ฯ ภิกฺขู นิทฺทํ น
ลภนฺติ ฯ ธมฺมสภายํ ภิกฺขู อาวุโส อสุกภิกฺขุ เอวรูเป
รตนสาสเน ปพฺพชิตฺวา วตฺตํ วา สิกฺขํ วา กาลํ วา อกาลํ น
ชานาตีติ ตสฺส อคุณํ กเถสุํ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ
ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ
วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนเวส อกาลราวี ปุพฺเพปิ อกาลราวีเยว
กาลากาลํ อชานนภาเวน จ คีวาย วลิตาย ชีวิตกฺขยํ ปตฺโตติ
วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
     อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต
อุทิจฺจพฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต สพฺพสิปฺเป ปารํ
คนฺตฺวา พาราณสิยํ ทิสาปาโมกฺโข อาจริโย หุตฺวา ปญฺจสเต
มาณเว สิปฺปํ วาเจสิ ฯ เตสํ มาณวานํ เอโก กาลราวี กุกฺกุโฏ
อตฺถิ ฯ เต ตสฺส วสฺสิตสทฺเทน อุฏฺฐาย สิปฺปํ สิกฺขนฺติ ฯ โส
กาลมกาสิ ฯ เต อญฺญํ กุกฺกุฏํ ปริเยสนฺตา จรนฺติ ฯ อเถโก มาณวโก
สุสานวเน ทารูนิ อุทฺธรนฺโต เอกํ กุกฺกุฏํ ทิสฺวา อาเนตฺวา ปญฺชเร
ฐเปตฺวา ปฏิชคฺคติ ฯ โส สุสาเน วฑฺฒิตตฺตา อสุกเวลาย
วสฺสิตพฺพนฺติ อชานนฺโต กทาจิ อติรตฺตึ วสฺสติ กทาจิ
อรุณุคฺคมเน ฯ มาณวา ตสฺส อติรตฺตึ วสฺสิตกาเล สิปฺปํ สิกฺขนฺตา
ยาว อรุณุคฺคมนา สิกฺขิตุํ อสกฺโกนฺตา นิทฺทายมานา คหิตฏฺฐานํปิ
น ปสฺสนฺติ อติปฺปภาเต วสฺสิตกาเล สชฺฌายสฺส โอกาสเมว
น ลภนฺติ ฯ มาณวา อติรตฺตึ วา วสฺสติ อติปฺปภาเต วา
อิมํ นิสฺสาย อมฺหากํ สิปฺปํ น นิฏฺฐายิสฺสตีติ ตํ คเหตฺวา คีวํ
วฏฺเฏตฺวา ชีวิตกฺขยํ ปาเปตฺวา อกาลราวี กุกฺกุโฏ อมฺเหหิ
ฆาติโตติ อาจริยสฺส กเถสุํ ฯ อาจริโย โอวาทํ อคเหตฺวา
สํวฑฺฒิตภาเวน มรณํ ปตฺโตติ วตฺวา อิมํ คาถมาห
         อมาตาปิตุสํวฑฺโฒ    อนาจริยกุเล วสํ
         นายํ กาลมกาลํ วา  อภิชานาติ กุกฺกุโฏติ ฯ
     ตตฺถ อมาตาปิตุสํวฑฺโฒติ มาตาปิตโร นิสฺสาย เตสํ โอวาทํ
อคเหตฺวา สํวฑฺโฒ ฯ อนาจริยกุเล วสนฺติ อาจริยกุเลปิ อวสมาโน
อาจริยสิกฺขาปกํ กญฺจิ นิสฺสาย วสิตตฺตาติ อตฺโถ ฯ กาลมกาลํ
วาติ อิมสฺมึ กาเล วสฺสิตพฺพํ อิมสฺมึ กาเล น วสฺสิตพฺพนฺติ
เอวํ วสฺสิตพฺพยุตฺตกํ กาลํ อกาลํ วา เอส กุกฺกุโฏ น ชานาติ
อชานนภาเวเนว ชีวิตกฺขยํ ปตฺโตติ  ฯ
     อิทํ การณํ ทสฺเสตฺวา โพธิสตฺโต ยาวตายุกํ ฐตฺวา ยถากมฺมํ
คโต ฯ
     สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา
อกาลราวี กุกฺกุโฏ อยํ ภิกฺขุ อโหสิ อนฺเตวาสิกา พุทฺธปริสา
อาจริโย ปน อหเมวาติ ฯ
                   อกาลราวิชาตกํ นวมํ ฯ
                       ---------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๖ หน้า ๓๐๒-๓๐๔.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=36&A=6031&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=36&A=6031&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=119
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=782
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=779
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=779
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27