อรรถกถาเล่มที่ ๓๘ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ชา.อ.๔ ติก-ปญฺจกนิปาต

                      ปทุมวคฺควณฺณนา
                        ------
                        ปทุมชาตกํ
     ยถา เกสา จ มสฺสุ จาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต
อานนฺทโพธิมฺหิ มาลาปูชาการเก ภิกฺขู อารพฺภ กเถสิ ฯ วตฺถุ
กาลิงฺคโพธิชาตเก อาวิภวิสฺสติ ฯ
     โส ปน อานนฺทตฺเถเรน โรปิตตฺตา อานนฺทโพธิ นาม
ชาโต ฯ เถเรน หิ เชตวนทฺวารโกฏฺเก โพธิโน โรปิตภาโว
สกลชมฺพูทีปํ ปตฺถริ ฯ อเถกจฺเจ ชานปทวาสิโน ภิกฺขู อานนฺทโพธิมฺหิ
มาลาปูชํ กริสฺสามาติ เชตวนํ คนฺตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา
ปุนทิวเส สาวตฺถิยํ ปวิสิตฺวา อุปฺปลวีถึ คนฺตฺวา มาลํ อลภิตฺวา
อาคนฺตฺวา อานนฺทตฺเถรสฺส อาโรเจสุํ อาวุโส มยํ โพธิมฺหิ
มาลาปูชํ กริสฺสามาติ อุปฺปลวีถึ คนฺตฺวา เอกํ มาลมฺปิ น ลภิมฺหาติ ฯ
เถโร อหํ โว อาวุโส อาหริสฺสามีติ อุปฺปลวีถึ คนฺตฺวา พหู
นีลุปฺปลกลาเป อุกฺขิปาเปตฺวา อาคมฺม เตสํ เปเสสิ ฯ เต ตานิ
คเหตฺวา โพธิมฺหิ ปูชํ กรึสุ ฯ ตํ ปวุตฺตึ ตฺวา ธมฺมสภายํ
ภิกฺขู เถรสฺส คุณกถํ สมุฏฺาเปสุํ อาวุโส ชานปทา ภิกฺขู
อปฺปปุญฺา อุปฺปลวีถึ คนฺตฺวา มาลํ น ลภึสุ เถโร ปน
คนฺตฺวาว อาหราเปสีติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว
เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น
ภิกฺขเว อิทาเนว วุตฺตจฺเฉกา กถากุสลา มาลํ ลภนฺติ ปุพฺเพปิ
ปณฺฑิตา ลภึสุเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
     อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต
เสฏฺิปุตฺโต อโหสิ ฯ อนฺโตนคเร จ เอกสฺมึ สเร ปทุมานิ
ปุปฺผนฺติ ฯ เอโก ฉินฺนนาโส ปุริโส ตํ สรํ รกฺขติ ฯ อเถกทิวสํ
พาราณสิยํ อุสฺสเว สงฺฆุฏฺเ มาลํ ปิลนฺธิตฺวา อุสฺสวํ กีฬิตุกามา
ตโย เสฏฺิปุตฺตา นาสจฺฉินฺนสฺส อภูเตน คุเณ วณฺเณตฺวา มาลํ
ยาจิสฺสามาติ ตสฺส ปทุมานิ ภญฺชนกาเล สรสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา
เอกมนฺตํ อฏฺสุ ฯ เตสุ เอโก ตํ อามนฺเตตฺวา ปมํ คาถมาห
       ยถา เกสา จ มสฺสุ จ    ฉินฺนํ ฉินฺนํ วิรูหติ
       เอวํ รูหตุ เต นาสา     ปทุมํ เทหิ ยาจิโตติ ฯ
     โส ตสฺส กุชฺฌิตฺวา ปทุมํ น อทาสิ ฯ อถสฺส ทุติโย
ทุติยํ คาถมาห
       ยถา สารทิกํ วีชํ        เขตฺเต วุตฺตํ วิรูหติ
       เอวํ รูหตุ เต นาสา     ปทุมํ เทหิ ยาจิโตติ ฯ
ตตฺถ สารทิกนฺติ สรทสมเย คเหตฺวา นิกฺขิตฺตํ สารสมฺปนฺนํ วีชํ ฯ
     โส ตสฺสปิ กุชฺฌิตฺวา ปทุมํ น อทาสิ ฯ อถสฺส ตติโย
ตติยํ คาถมาห
       อุโภปิ วิลปนฺเตเต       อปิ ปทฺมานิ ทสฺสติ
       วชฺชุํ วา เต น วา วชฺชุํ  นตฺถิ นาสาย รูหนา
       เทหิ สมฺม ปทุมานิ       ปทฺมา เม เทหิ ยาจิโตติ ฯ
     ตตฺถ อุโภปิ วิลปนฺเตเตติ เอเต เทฺวปิ มุสา วทนฺติ ฯ
อปิ ปทฺมานีติ อปิ นาม โน ปทุมานิ ทสฺสตีติ จินฺเตตฺวา เอวํ
วทนฺติ ฯ วชฺชุํ วา เต น วา วชฺชุนฺติ ตว นาสา รูหตูติ เอวํ
เอเต วเทยฺยุํ วา น วา วเทยฺยุํ เอเตสํ วจนํ นาม อปฺปมาณํ
สพฺพถาปิ นตฺถิ นาสาย รูหนา อหํ ปน เต นาสํ ปฏิจฺจ น
กิญฺจิ วทามิ เกวลํ ยาจามิ ตสฺส เม เทหิ สมฺม ปทุมานิ
ยาจิโตติ ฯ
     ตํ สุตฺวา ปทุมโคปโก อิเมหิ ทฺวีหิ มุสาวาโท กโต
ตุมฺเหหิ สภาโว กถิโต ตุมฺหากํ อนุจฺฉวิกานิ ปทุมานีติ มหนฺตํ
ปทุมกลาปํ อาทาย ตสฺส ทตฺวา อตฺตโน ปทุมสรเมว คโต ฯ
     สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา
ปทุมลาภี เสฏฺิปุตฺโต อหเมว อโหสีติ ฯ
                      ปทุมชาตกํ ปมํ
                       --------


             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๘ หน้า ๖๐-๖๒.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=38&A=1237
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=38&A=1237
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=382
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=2112
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=2097
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=2097
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27