บาลีอรรถกถาเล่มที่ ๓๖

๙. วิสวนฺตชาตกํ ธิรตฺถุ ตํ วิสํ วนฺตนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ธมฺมเสนาปตึ อารพฺภ กเถสิ ฯ เถรสฺส กิร ปิฏฺขชฺชกขาทนกาเล มนุสฺสา สงฺฆสฺส พหุํ ปิฏฺขาทนียํ คเหตฺวา วิหารํ อาคมึสุ ฯ ภิกฺขุสงฺฆสฺส คหิตาวเสสํ พหุํ อติริตฺตํ อโหสิ ฯ มนุสฺสา ภนฺเต อนฺโตคามคตานมฺปิ คณฺหถาติ อาหํสุ ฯ ตสฺมึ ขเณ เถรสฺส สทฺธิวิหาริกทหโร อนฺโตคามํ คโต โหติ ฯ ตตฺถ โกฏฺาสํ คเหตฺวา ตสฺมึ อนาคจฺฉนฺเต อติทิวา โหตีติ เถรสฺส อทํสุ ฯ เถเรน ตสฺมึ ปริภุตฺเต ทหโร อคมาสิ ฯ อถ นํ เถโร มยํ อาวุโส ตุยฺหํ ปิตขาทนียํ ปริภุญฺชิมฺหาติ อาห ฯ โส มธุรนฺนาม ภนฺเต กสฺส อปฺปิยนฺติ อาห ฯ มหาเถรสฺส สํเวโค อุปฺปชฺชิ ฯ โส อิโต ปฏฺาย ปิฏฺขาทนียํ น ขาทิสฺสามีติ อธิฏฺหิ ฯ ตโต ปฏฺาย กิร สารีปุตฺตตฺเถเรน ปิฏฺขาทนียํ นาม น ขาทิตปุพฺพํ ฯ ตสฺส ปิฏฺขาทนียํ อขาทนภาโว ภิกฺขุสงฺเฆ ปากโฏ ชาโต ฯ ภิกฺขู ตํ กถํ กเถนฺตา ธมฺมสภายํ นิสีทึสุ ฯ อถ สตฺถา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว สารีปุตฺโต เอกวารํ ชหิตกํ ชีวิตํ ปริจฺจชนฺโตปิ ปุน คณฺหติเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต วิสเวชฺชกุเล นิพฺพตฺติตฺวา เวชฺชกมฺเมน ชีวิกํ กปฺเปสิ ฯ อเถกํ ชนปทมนุสฺสํ สปฺโป ฑํสิ ฯ ตสฺส าตกา ปมาทํ อกตฺวา ขิปฺปํ เวชฺชํ อานยึสุ ฯ เวชฺโช กึ ตาว โอสเธน ปริภาวิตฺวา วิสํ หรามิ ทฏฺสปฺปํ อาวาเหตฺวา ทฏฺฏฺานโต เตเนว วิสํ อากฑฺฒาเปมีติ อาห ฯ สปฺปํ อาวาเหตฺวา วิสํ อากฑฺฒาเปหีติ ฯ โส สปฺปํ อาวาเหตฺวา ตยา อยํ ทฏฺโติ อาห ฯ อาม มยาติ ฯ ตยา ทฏฺฏฺานโต ตฺวํเยว มุเขน วิสํ อากฑฺฒาหีติ ฯ มยา เอกวารํ ชหิตกํ ปุน น คหิตปุพฺพํ นาหํ มยา ชหิตํ วิสํ อากฑฺฒิสฺสามีติ ฯ โส ทารูนิ อาหราเปตฺวา อคฺคึ กตฺวา สเจ อตฺตโน วิสํ นากฑฺฒสิ อิมํ อคฺคึ ปวิสาติ ฯ สปฺโปปิ อคฺคึ ปวิสามิ น จตฺตนา เอกวารํ ชหิตํ วิสํ ปจฺจาวมิสฺสามีติ วตฺวา อิมํ คาถมาห ธิรตฺถุ ตํ วิสํ วนฺตํ ยมหํ ชีวิตการณา วนฺตํ ปจฺจาวมิสฺสามิ มตํ เม ชีวิตา วรนฺติ ฯ ตตฺถ ธิรตฺถูติ ครหตฺเถ นิปาโต ฯ ตํ วิสนฺติ ยมหํ ชีวิตการณา วนฺตํ วิสํ ปจฺจาวมิสฺสามิ ตํ วิสํ ธิรตฺถุ ฯ มตํ เม ชีวิตา วรนฺติ ตสฺส วิสสฺส ปจฺจาวมนการณา ยํ อคฺคึ ปวิสิตฺวา มรณํ ตํ มม ชีวิตโต วรนฺติ อตฺโถ ฯ เอวญฺจ ปน วตฺวา อคฺคึ ปวิสิตุํ ปายาสิ ฯ อถ นํ เวชฺโช นิวาเรตฺวา ตํ ปุริสํ โอสเธหิ จ มนฺเตหิ จ นิพฺพิสํ อโรคํ กตฺวา สปฺปสฺส สีลานิ ทตฺวา อิโต ปฏฺาย มา กญฺจิ วิเหเสีติ วิสฺสชฺเชสิ ฯ สตฺถา น ภิกฺขเว สารีปุตฺโต เอกวารํ ชหิตกํ ชีวิตํ ปริจฺจชนฺโตปิ ปุน คณฺหตีติ อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา อนุสนฺธึ ฆเฏตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา สปฺโป สารีปุตฺโต อโหสิ เวชฺโช ปน อหเมวาติ ฯ วิสวนฺตชาตกํ นวมํ ฯ ---------

อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๖ หน้า ๑๑๑-๑๑๓. http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=36&A=2207 The Pali Atthakatha in Roman :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=36&A=2207 อ่านอรรถกถาแปลไทย :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=69 เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :- http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=451 พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=441 The Pali Tipitaka in Roman Character :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=441 สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗ http://84000.org/tipitaka/read/?index_27