บาลีอรรถกถาเล่มที่ ๓๙

มณิชาตกํ จิรสฺสํ วต ปสฺสามีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต โลลภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ ปจฺจุปฺปนฺนวตฺถุํ เหฏฺา วุตฺตนยเมว ฯ อตีตํ อาหริ อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ปาราวโต หุตฺวา พาราณสีเสฏฺิสฺส มหานเส นิลียปจฺฉิยํ วสติ ฯ กาโกปิ เตน สทฺธึ วิสฺสาสํ กตฺวา ตตฺเถว วสีติ สพฺพํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ ภตฺตการโก กากสฺส ปตฺตานิ ลุญฺจิตฺวา ปิฏฺเน ตํ มกฺขิตฺวา เอกํ ขารขณฺฑํ วิชฺฌิตฺวา กณฺเ มาลํ ปิลนฺธิตฺวา ปจฺฉิยํ ปกฺขิปิ ฯ โพธิสตฺโต อรญฺโต อาคนฺตฺวา ตํ ทิสฺวา ปริหาสํ กโรนฺโต ปมํ คาถมาห จริสฺสํ วต ปสฺสามิ สหายํ มณิธารินํ สุกตาย มสฺสุกุตฺติยา โสภเต วต เม สขาติ ฯ ตตฺถ มสฺสุกุตฺติยาติ อิมาย มสฺสุกิริยาย ฯ ตํ สุตฺวา กาโก ทุติยํ คาถมาห ปรูฬฺหกจฺฉนขโลโม อหํ กมฺเม สุพฺยาวโฏ จิรสฺสํ นหาปิตํ ลทฺธา โลมํ อนฺตมหารยีติ ฯ ตตฺถ กมฺเม สุพฺยาวโฏติ อหํ สมฺม ราชกมฺเม สุพฺยาวโฏ โอกาสํ อลภนฺโต ปรูฬฺหกจฺฉนขโลโม อโหสินฺติ วทติ ฯ อหารยีติ อชฺช อหาเรสิ ฯ ตโต โพธิสตฺโต ตติยํ คาถมาห ยํ นุ โลมํ อหาเรสิ ทุลฺลภํ ลทฺธกปฺปกํ อถ กิญฺจิ หิ เต สมฺม กณฺเ กึนิกิลายตีติ ฯ ตสฺสตฺโถ ยถา ทุลฺลภํ กปฺปกํ ลภิตฺวา โลมํ อหาราเปสิ อิมํ ปิหยสิ มสฺสุกุตฺติการิตํ การยิสฺสามิ ตํ อหาราปย อถ กิญฺจิ หิ เต วายส อิทํ กณฺเ กึนิกิลายตีติ ฯ ตโต กาโก เทฺว คาถา อภาสิ มนุสฺสสุขุมาลานํ มณิ กณฺเสุ ลมฺพติ เตสาหํ อนุสิกฺขามิ มา ตฺวํ มญฺเ ทวา กตํ ฯ สเจปิมํ ปิหยสิ มสฺสุกุตฺตึ สุการิตํ การยิสฺสามิ เต สมฺม มณึ จาปิ ททามิ เตติ ฯ ตตฺถ มณีติ เอวรูปานํ มนุสฺสานํ เอกํ มณิรตนํ กณฺเสุ ลมฺพติ ฯ เตสาหนฺติ เตสํ อหํ ฯ มา ตฺวํ มญฺเติ ตฺวํ ปน เอตํ มยา ทวา กตนฺติ มา มญฺิ ฯ ปิหยสีติ สเจ อิทํ มม สุกตํ มสฺสุกุตฺติกํ อิจฺฉสิ ฯ ตํ สุตฺวา โพธิสตฺโต ฉฏฺ คาถมาห ตฺวญฺเว มณินา ฉนฺโน สุกตาย จ มสฺสุยา อามนฺต โข ตํ คจฺฉามิ ปิยํ เม ตว ทสฺสนนฺติ ฯ ตตฺถ มณินาติ มณิโน ฯ อยเมว วา ปาโ ฯ อิทํ วุตฺตํ โหติ สมฺม วายส ตฺวญฺเว อิมสฺส มณิโน อนุจฺฉวิโก อิมิสฺสา จ สุกตาย มสฺสุยา มม ปน ตว ทสฺสนเมว ปิยํ ตสฺมา ตํ อามนฺตยิตฺวา คจฺฉามีติ ฯ เอวญฺจ ปน วตฺวา อุปฺปติตฺวา อญฺตฺถ คโต ฯ กาโก ปน ตตฺเถว ชีวิตกฺขยํ ปตฺโต ฯ สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา สจฺจานิ ปกาเสตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ สจฺจปริโยสาเน โลลภิกฺขุ อนาคามิผเล ปติฏฺหิ ฯ ตทา กาโก โลลภิกฺขุ อโหสิ ปาราวโต ปน อหเมวาติ ฯ มณิชาตกํ ทสมํ ฯ ขุรปุตฺตวคฺโค ทุติโย ฯ อิติ ชาตกฏฺกถาย วีสติชาตกปฏิมณฺฑิตสฺส ฉกฺกนิปาตสฺสตฺถ- วณฺณนา นาม สมตฺตา ฯ มณิหริตคิริคามิสฺส รญฺโ อาจริยสฺส สมฺปนฺนสีลสฺส ติปิฏกธรสฺส อตฺถธมฺเมสุ กุสลสฺส สาสนสฺส นาม เถรสฺส สิสฺเสสุ เอกสมฺมเตน อุปสมฺปทา ทฺวิวสฺสิเกน สตฺตวสฺสิก- กาลโต ปฏฺาย ปพฺพชฺชาย โอนมิตจิตฺเตน ปริโยทาตมานเสน อภย- สงฺคหสฺส รญฺโ อนุปุตฺเตน พุทฺธสาสเน อารทฺธวิริเยน อคฺคาณ- นามเกน อุปสมฺปนฺเนน ลิกฺขิตํ อิทํ ปกรณํ จตุสตฺตตาธิเก อฏฺสต- สกฺกราเช มิคสิรมาเส สุกฺกปกฺเข สตฺตมีทิวเส วิกาเล ทสมปทวาเร สมตฺตํ ฯ ฉกฺกนิปาตชาตกํ นิฏฺิตํ ฯ --------------- @เชิงอรรถ: @*** หน้านี้ไม่มีข้อมูล ***

อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๙ หน้า ๑๑๕-๑๑๘. http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=39&A=2281 The Pali Atthakatha in Roman :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=39&A=2281 อ่านอรรถกถาแปลไทย :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=963 เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :- http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=4248 พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=4254 The Pali Tipitaka in Roman Character :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=4254 สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗ http://84000.org/tipitaka/read/?index_27