[257] อาวาสิกธรรม 5(๗) : พจนานุกรมพุทธศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๖๔

[257] อาวาสิกธรรม 5^๗ (คุณสมบัติของเจ้าอาวาส หมวดที่ 7 ประเภทมีความสุขความเจริญดุจได้รับเชิญขึ้นไปอยู่ในสวรรค์ อีกหมวดหนึ่ง - Āvāsika-dhamma)
       1. อนุวิจจาวัณณภาสกะ พิจารณาใคร่ครวญโดยรอบคอบแล้ว จึงกล่าวตำหนิติเตียนบุคคลที่ควรตำหนิติเตียน - Anuviccavaṇṇabhāsaka: to speak in blame of a person deserving blame only after deliberately testing and plumbing the matter.
       2. อนุวิจจวัณณภาสกะ พิจารณาใคร่ครวญโดยรอบคอบแล้ว จึงกล่าวยกย่องสรรเสริญบุคคลที่ควรยกย่องสรรเสริญ - Anuviccāvaṇṇabhāsaka: to speak in praise of a person deserving praise only after deliberately testing and plumbing the matter.
       3. น อาวาสมัจฉรี ไม่มีอาวาสมัจฉริยะ คือ ไม่ตระหนี่หวงแหนที่อยู่อาศัย - Na āvāsamaccharī: not to be stingy as to lodging)
       4. น กุลมัจฉรี ไม่มีกุลมัจฉริยะ คือ ไม่ตระหนี่หวงแหนตระกูลอุปัฏฐาก - Na kulamaccharī: not to be stingy as to supporting families)
       5. น ลาภมัจฉรี ไม่มีลาภมัจฉริยะ คือ ไม่ตระหนี่หวงแหนลาภ - Na lābhamaccharī: not to be stingy as to gain)

       นอกจากนี้ ยังมีอาวาสิกธรรมประเภทมีความสุขความเจริญเหมือนได้รับเชิญไปอยู่ในสวรรค์ อีก 3 หมวด แต่มีความแตกต่างเพียงเล็กน้อย หรือกำหนดได้ง่าย คือ
       หมวดหนึ่ง เปลี่ยนเฉพาะข้อ 5 เป็น ไม่ยังศรัทธาไทยให้ตกไป
       อีกหมวดหนึ่ง เปลี่ยน 4 ข้อต้นเป็นเรื่องมัจฉริยะทั้งหมด คือ เป็น ไม่มีอาวาสมัจฉริยะ, ไม่มีกุลมัจฉริยะ, ไม่มีลาภมัจฉริยะ, ไม่มีวัณณมัจฉริยะ ส่วนข้อสุดท้ายเป็น ไม่ยังศรัทธาไทยให้ตกไป
       อีกหมวดหนึ่ง เปลี่ยนเป็นเรื่องมัจฉริยะทั้ง 5 ข้อ คือ เป็นผู้ไม่มีมัจฉริยะทั้ง 5
       ดู [233] มัจฉริยะ 5.

A.III.264-6

องฺ.ปญฺจก. 22/237-240 /293-295.

พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม พิมพ์ครั้งที่ ๔๓ - กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔
http://84000.org/tipitaka/dic/d_item.php?i=257