พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์

ชยปริตร “ปริตรแห่งชัยชนะ”, ปริตรบทหนึ่ง ประกอบด้วยคาถาที่แต่งขึ้นใหม่ในยุคหลัง โดยนำเอาพุทธพจน์ (สุนกฺขตฺตํ สุมงฺคลํ ฯเปฯ สห สพฺเพหิ ญาติภิ, องฺ.ติก. ๒๐/๕๙๕/๓๗๙) มาตั้งเป็นแกน
       เริ่มต้นว่า “มหาการุณิโก นาโถ” จัดเป็นปริตรบทที่ ๑๒ (บทสุดท้าย) ใน “สิบสองตำนาน”
       ชยปริตรนี้ นิยมสวดกันมาก นอกจากใช้สวดรวมในชุดสิบสองตำนาน และพ่วงท้ายเจ็ดตำนานแล้ว ยังตัดเอาบางส่วนไปใช้ต่างหากจากชุด สำหรับสวดในพิธีหรือในโอกาสอื่นด้วย เช่น นำไปสวดต่อจากชยมังคลัฏฐกคาถา (พุทธชัยมงคลคาถา) ในการถวายพรพระ และจัดเป็นบทเฉพาะสำหรับสวดในกำหนดพิธีพิเศษหรือมงคลฤกษ์ต่างๆ เป็นต้นว่า โกนผมไฟ ตัดจุก วางศิลาฤกษ์ เปิดงาน เปิดร้าน รับพระราชทานปริญญาบัตร เททอง หล่อพระ เรียกว่า เจริญชัยมงคลคาถา
       ชยปริตรที่นำบางส่วนมาใช้นั้น เรียกส่วนที่นำเอามาว่า ชยปริตตคาถา (คาถาของชยปริตร คือไม่ใช่เต็มทั้งชยปริตร), โดยเฉพาะชยปริตตคาถาส่วนที่นำมาใช้ในการเจริญชัยมงคลคาถา เรียกชื่อเป็นพิเศษว่า ชัยมงคลคาถา ได้แก่คาถาต่อไปนี้

ชยนฺโต โพธิยา มูเล

สกฺยานํ นนฺทิวฑฺฒโน

เอวํ ตฺวํ วิชโย โหหิ

ชยสฺสุ ชยมงฺคเล

อปราชิตปลฺลงฺเก

สีเส ปฐวิโปกฺขเร

อภิเสเก สพฺพพุทฺธานํ

อคฺคปฺปตฺโต ปโมทติ ฯ

สุนกฺขตฺตํ สุมงฺคลํ

สุปภาตํ สุหุฏฺฐิตํ

สุขโณ สุมุหุตฺโต จ

สุยิฏฺฐํ พฺรหฺมจาริสุ

ปทกฺขิณํ กายกมฺมํ

วาจากมฺมํ ปทกฺขิณํ

ปทกฺขิณํ มโนกมฺมํ

ปณิธี เต ปทกฺขิณา

ปทกฺขิณานิ กตฺวาน

ลภนฺตตฺเถ ปทกฺขิเณ ฯ

เมื่อสวดชัยมงคลคาถานี้จบแล้ว ก็ต่อลงท้ายด้วยสัพพมังคลคาถา (มังคลโสตถิคาถา ก็เรียก) คือ “ภวตุ สพฺพมงฺคลํ ฯเปฯ สทา โสตฺถี ภวนฺตุ เต” เป็นอันจบการเจริญชัยมงคลคาถา;
ดู ปริตร, ถวายพรพระ

พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ บรรทัดที่ ๑๑๘๗ - ๑๒๐๐.
https://84000.org/tipitaka/dic/v_line.php?A=1187&Z=1200