พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์

พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต)
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต)
พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

โบกขรณี สระโบกขรณี, สระบัว;
        มาจากคำบาลีว่า “โปกฺขรณี” คือ ชลาศัย (แหล่งน้ำ) ที่มีโปกขระคือใบบัวปกคลุม (“โปกฺขร” แปลว่า ปทุมปตฺต คือใบบัว, ขุ.ม. ๒๙/๒๑๖/๑๖๓;
       แต่อรรถกถาบางที่แปลว่าดอกบัว บางคัมภีร์ว่าดอกบัวและน้ำ);
       สระโบกขรณีมีทั้งที่เกิดเองตามธรรมชาติ เช่น สระโบกขรณีชื่อว่า ติยัคคฬา กว้างใหญ่ประมาณ ๕๐ โยชน์ ในแดนหิมพานต์ (เช่น ม.อ.๓/๒๗)
       แต่ที่กล่าวถึงโดยมากเป็นสระที่มนุษย์ขุดแต่ง เช่น เป็นที่เล่นสนุก (กีฬา),
       มีพุทธานุญาตให้สร้างสระโบกขรณีในวัด ตามเรื่องว่า อุบาสกผู้หนึ่งปรารถนาจะสร้างสระโบกขรณีถวายเพื่อประโยชน์แก่สงฆ์ ภิกษุทั้งหลายกราบทูลเรื่องนั้น พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตสระโบกขรณี” (วินย. ๗/๑๐๑/๓๗)

พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ บรรทัดที่ ๒๖๔๑ - ๒๖๔๓.
https://84000.org/tipitaka/dic/v_line.php?A=2641&Z=2643