พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์

พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต)
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต)
พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

กาลทาน ทานที่ให้ตามกาล, ทานที่ให้ได้เฉพาะเหตุการณ์ หรือเป็นครั้งคราวในโอกาสพิเศษ ไม่ใช่ให้ได้ตลอดเวลา, ตามที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้เดิม (องฺ.ปญฺจก. ๒๒/๓๖ /๔๔) มี กาลทาน ๕ คือ
       อาคันตุกทาน (ทานแก่ผู้มาจากต่างถิ่น),
       คมิกทาน (ทานแก่ผู้จะไปจากถิ่น),
       คิลานทาน (ทานแก่ผู้เจ็บไข้),
       ทุพภิกขทาน (ทานในยามมีทุพภิกขภัย),
       และทานคราวข้าวใหม่ มีผลไม้ใหม่ จัดให้แก่ท่านผู้มีศีลเป็นปฐม;
       ปัจจุบันนี้ มักใช้ในความหมายว่าทานที่ให้ได้เฉพาะภายในระยะเวลาที่กำหนด ไม่มีการให้นอกเวลา หรือนอกเทศกาล
       เช่น การถวายผ้ากฐิน การถวายผ้าอาบน้ำฝน เป็นต้น ซึ่งทายกจะถวายได้ตามกำหนดเวลาที่พระพุทธเจ้าทรงอนุญาตเท่านั้น ก่อนหรือเลยเขตกำหนดไป ทำไม่ได้;
       ดู ทาน

พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ บรรทัดที่ ๓๐๗ - ๓๑๐.
https://84000.org/tipitaka/dic/v_line.php?A=307&Z=310