พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์

มงคล สิ่งที่ทำให้มีโชคดี,
       ตามหลักพระพุทธศาสนา หมายถึง ธรรมที่นำมาซึ่งความสุขความเจริญ,
       มงคล ๓๘ ประการ หรือเรียกเต็มว่า อุดมมงคล (มงคลอันสูงสุด) ๓๘ ประการ ที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ในมงคลสูตร (ขุ.ขุ. ๒๕/๕/๓; ขุ.สุ. ๒๕/๓๑๗/๓๗๖) มีดังนี้
       คาถาที่ ๑ =
           ๑. อเสวนา จ พาลานํ ไม่คบคนพาล
           ๒. ปณฺฑิตานญฺจ เสวนา คบบัณฑิต
           ๓. ปูชา จ ปูชนียานํ บูชาคนที่ควรบูชา
       คาถาที่ ๒ =
           ๔. ปฏิรูปเทสวาโส จ อยู่ในปฏิรูปเทศ, อยู่ในถิ่นมีสิ่งแวดล้อมดี
           ๕. ปุพฺเพ จ กตปุญฺญตา ได้ทำความดีให้พร้อมไว้ก่อน, ทำความดี เตรียมพร้อมไว้แต่ต้น
           ๖. อตฺตสมฺมาปณิธิ จ ตั้งตนไว้ชอบ
       คาถาที่ ๓ =
           ๗. พาหุสจฺจญฺจ เล่าเรียนศึกษามาก, ทรงความรู้กว้างขวาง, ใส่ใจสดับตรับฟังค้นคว้าหาความรู้อยู่เสมอ
           ๘. สิปฺปญฺจ มีศิลปวิทยา, ชำนาญในวิชาชีพของตน
           ๙. วินโย จ สุสิกฺขิโต มีระเบียบวินัย, ได้ฝึกอบรมตนไว้ดี
           ๑๐. สุภาสิตา จ ยา วาจา วาจาสุภาษิต, รู้จักใช้วาจาพูดให้เป็นผลดี
       คาถาที่ ๔ =
           ๑๑. มาตาปิตุอุปฏฺฐานํ บำรุงมารดาบิดา
           ๑๒/๑๓. ปุตฺตทารสฺส สงฺคโห =
               ปุตฺตสงฺคห สงเคราะห์บุตรและ ทารสงฺคห สงเคราะห์ภรรยา
           ๑๔. อนากุลา จ กมฺมนฺตา การงานไม่อากูล
       คาถาที่ ๕ =
           ๑๕. ทานญฺจ รู้จักให้, เผื่อแผ่แบ่งปัน, บริจาคสงเคราะห์และบำเพ็ญประโยชน์
           ๑๖. ธมฺมจริยา จ ประพฤติธรรม, ดำรงอยู่ในศีลธรรม
           ๑๗. ญาตกานญฺจ สงฺคโห สงเคราะห์ญาติ
           ๑๘. อนวชฺชานิ กมฺมานิ การงานที่ไม่มีโทษ, กิจกรรมที่ดีงาม เป็นประโยชน์ ไม่เป็นทางเสียหาย
       คาถาที่ ๖ =
           ๑๙. อารตี วิรตี ปาปา เว้นจากความชั่ว
           ๒๐. มชฺชปานา จ สญฺญโม เว้นจากการดื่มน้ำเมา
           ๒๑. อปฺปมาโท จ ธมฺเมสุ ไม่ประมาทในธรรมทั้งหลาย
       คาถาที่ ๗ =
           ๒๒. คารโว จ ความเคารพ, การแสดงออกที่แสดงถึงความเป็นผู้รู้จักคุณค่าของบุคคล สิ่งของ หรือกิจการนั้นๆ และรู้จักให้ความสำคัญและความใส่ใจ เอื้อเฟื้อโดยเหมาะสม
           ๒๓. นิวาโต จ ความสุภาพอ่อนน้อม, ถ่อมตน
           ๒๔. สนฺตุฏฺฐี จ ความสันโดษ, ความเอิบอิ่มพึงพอใจในผลสำเร็จที่ได้สร้างขึ้นหรือในปัจจัยลาภที่แสวงหามาได้ ด้วยเรี่ยวแรง ความเพียรพยายามของตนเองโดยทางชอบธรรม
           ๒๕. กตญฺญุตา มีความกตัญญู
           ๒๖. กาเลน ธมฺมสฺสวนํ ฟังธรรมตามกาล, หาโอกาสแสวงความรู้ในเรื่องที่แสดงหลักความจริง
       คาถาที่ ๘ =
           ๒๗. ขนฺตี จ มีความอดทน
           ๒๘. โสวจสฺสตา เป็นผู้ว่าง่ายสอนง่าย
           ๒๙. สมณานญฺจ ทสฺสนํ พบเห็นสมณะ, เยี่ยมเยือนเข้าหาท่านผู้สงบกิเลส
           ๓๐. กาเลน ธมฺมสากจฺฉา สนทนาธรรมตามกาล, หาโอกาสสนทนาถกเถียงเกี่ยวกับหลักความจริงและหลักความถูกต้องดีงาม
       คาถาที่ ๙ =
           ๓๑. ตโป จ มีความเพียรเผากิเลส, รู้จักบังคับควบคุมตน ไม่ปรนเปรอตามใจอยาก
           ๓๒. พฺรหฺมจริยญฺจ ประพฤติพรหมจรรย์, ดำเนินตามอริยมรรค, การรู้จักควบคุมตนในทางเพศ หรือถือเมถุนวิรัติตามควร
           ๓๓. อริยสจฺจาน ทสฺสนํ เห็นอริยสัจจ์, เข้าใจความจริงของชีวิต
           ๓๔. นิพฺพานสจฺฉิกิริยา จ ทำพระนิพพานให้แจ้ง, บรรลุนิพพาน
       คาถาที่ ๑๐ =
           ๓๕. ผุฏฺฐสฺส โลกธมฺเมหิ จิตฺตํ ยสฺส น กมฺปติ ถูกโลกธรรมจิตไม่หวั่นไหว
           ๓๖. อโสกํ จิตไร้เศร้า
           ๓๗. วิรชํ จิตปราศจากธุลี
           ๓๘. เขมํ จิตเกษม

พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ บรรทัดที่ ๓๙๖๙ - ๓๙๗๘.
https://84000.org/tipitaka/dic/v_line.php?A=3969&Z=3978