พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๑๐. ทสกนิบาต]
                                        ๑๓. จักกวากชาดก (๔๕๑)
๑๓. จักกวากชาดก (๔๕๑)
ว่าด้วยนกจักรพาก
        (กาถามนกจักรพากว่า)
        [๑๓๕] นกจักรพากท่านมีสีสวยรูปงามล่ำสัน
                  เลือดฝาดดี ทรวดทรงงาม ใบหน้าผ่องใส
        [๑๓๖] ท่านจับอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำคงคา คงกินอาหารอย่างนี้
                  คือ ปลากา ปลากระบอก ปลาหมอ
                  ปลาค้าว และปลาตะเพียน นะซิ
        (นกจักรพากปฏิเสธคำพูดของกานั้นว่า)
        [๑๓๗] ข้าพเจ้ามิได้กินอาหารชนิดนี้ หรือสัตว์บกสัตว์น้ำเลย
                  นอกเสียจากสาหร่ายและจอกแหน
                  เพื่อน สาหร่ายและจอกแหนนี้เป็นอาหารของข้าพเจ้า
        (กาได้กล่าวว่า)
        [๑๓๘] ข้าพเจ้าไม่เชื่อว่า สาหร่ายและจอกแหนนี้
                  เป็นอาหารของนกจักรพาก
                  เพื่อน แม้ตัวข้าพเจ้าก็ยังกินอาหารที่มีรสเค็ม
                  และคลุกเคล้าด้วยน้ำมันในบ้าน
        [๑๓๙] ซึ่งเป็นอาหารที่เขาปรุงกันในหมู่มนุษย์
                  เป็นของสะอาดเจือด้วยเนื้อ
                  นกจักรพาก แต่สีสันของข้าพเจ้าไม่เหมือนท่าน
        (นกจักรพากได้กล่าวว่า)
        [๑๔๐] ท่านเบียดเบียนหมู่มนุษย์
                  ต้องคอยมองดูผู้ที่ผูกเวรในตน
                  กินอย่างหวาดสดุ้ง ตกใจกลัว
                  เพราะเหตุนั้น สีสันของท่านจึงเป็นเช่นนี้
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๓๔๕}

                                        พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๑๐. ทสกนิบาต]
                                        ๑๔. ภูริปัญญชาดก (๔๕๒)
        [๑๔๑] กา ท่านเป็นศัตรูกับชาวโลกทั้งปวง
                  ได้ก้อนข้าวมาด้วยความชั่ว ไม่ทำให้ผู้อื่นอิ่มหนำ
                  เพราะเหตุนั้น สีสันของท่านจึงเป็นเช่นนี้
        [๑๔๒] เพื่อน ข้าพเจ้าไม่เบียดเบียนเหล่าสัตว์ทั้งปวง
                  มีความขวนขวายน้อย ไม่หวาดระแวง
                  ไม่มีความเศร้าโศก ไม่มีภัยแต่ที่ไหนกินอยู่
        [๑๔๓] ท่านนั้นจงสร้างอานุภาพขึ้น
                  จงเลิกประพฤติแบบเดิมเสีย เที่ยวไปในโลกโดยไม่เบียดเบียน
                  จักเป็นที่รักของชาวโลกเหมือนอย่างข้าพเจ้า
        [๑๔๔] ผู้ใดไม่ฆ่าเอง ไม่ใช้ให้ผู้อื่นฆ่า ไม่ทำทรัพย์ให้เสื่อมไป
                  ไม่ใช้ผู้อื่นทำทรัพย์ให้เสื่อมไป มีจิตเมตตาในสัตว์ทุกจำพวก
                  ผู้นั้นไม่ก่อเวรกับใครๆ
จักกวากชาดกที่ ๑๓ จบ
        เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาฯ เล่มที่ ๒๗ หน้าที่ ๓๔๕-๓๔๖.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/m_read.php?B=27&A=9613&w=&fontsz=0
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/m_siri.php?B=27&siri=451&fontsz=0
        ฟังเนื้อความพระไตรปิฎก : [คลิกเพื่อฟัง]
        อ่านเทียบพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/v.php?B=27&A=5882&Z=5905&pagebreak=0
        ศึกษาอรรถกถานี้ได้ที่ :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=1453
        ศึกษาพระไตรปิฏกฉบับภาษาบาลี อักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/pali_item_s.php?book=27&item=1453&items=10
        ศึกษาพระไตรปิฏกฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/roman_item_s.php?book=27&item=1453&items=10
        สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_mcu27