บาลีพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๖ - พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๑๘

[๘๑] |๘๑.๘๙๒| ๗ ปุณฺณมาเย ^๑- ยถา จนฺโท นกฺขตฺตปริวาริโต สมนฺตา อนุปริยาติ ตารกาธิปติ สสี |๘๑.๘๙๓| ตถูปมํ อิทํ พฺยมฺหํ ทิพฺพํ เทวปุรมฺหิ จ อติโรจติ วณฺเณน อุทยนฺโตว รํสิมา |๘๑.๘๙๔| เวฬุริยสุวณฺณสฺส ผลิการูปิยสฺส จ มสารคลฺลมุตฺตาหิ โลหิตงฺคมณีหิ จ |๘๑.๘๙๕| จิตฺรา มโนรมา ภูมิ เวฬุริยสฺส สนฺถตา ^๒- @เชิงอรรถ: ^๑ โป. ปุณฺณมาโย ฯ ม. ปุณฺณมาเส ฯ ^๒ โป. ยุ. สนฺถิตา ฯ กูฏาคารา สุภา รมฺมา ปาสาโท เต สุมาปิโต |๘๑.๘๙๖| รมฺมา จ เต โปกฺขรณี ปุถุลา มจฺฉเสวิตา ^๑- อจฺโฉทกา วิปฺปสนฺนา โสวณฺณวาลุกสนฺถตา |๘๑.๘๙๗| นานาปทุมสญฺฉนฺนา ปุณฺฑรีกสโมคตา สุรภิ สมฺปวายนฺติ มนุญฺญา มาลุเตริตา |๘๑.๘๙๘| ตสฺสา เต อุภโต ปสฺเส วนคุมฺพา สุมาปิตา อุเปตา ปุปฺผรุกฺเขหิ ผลรุกฺเขหิ จูภยํ |๘๑.๘๙๙| โสวณฺณปาเท ปลฺลงฺเก มุทุเก โคณสนฺถเต นิสินฺนํ เทวราชํว อุปติฏฺฐนฺติ อจฺฉรา |๘๑.๙๐๐| สพฺพาภรณสญฺฉนฺนา นานามาลาวิภูสิตา รเมนฺติ ตํ มหิทฺธิกํ วสวตฺตีว โมทสิ |๘๑.๙๐๑| เภริสงฺขมุทิงฺคาหิ วีณาหิ ปณเวหิ จ รมสิ รติสมฺปนฺโน นจฺจคีเตสุ วาทิเต |๘๑.๙๐๒| ทิพฺพา เต วิวิธา รูปา ทิพฺพา สทฺทา อโถ รสา คนฺธา จ เต อธิปฺเปตา โผฏฺฐพฺพา จ มโนรมา |๘๑.๙๐๓| ตสฺมึ วิมาเน ปวเร เทวปุตฺตา มหปฺปภา อภิโรจสิ วณฺเณน อุทยนฺโตว ภาณุมา |๘๑.๙๐๔| ทานสฺส เต อิทํ ผลํ อโถ สีลสฺส วา ปน อโถ อญฺชลิกมฺมสฺส ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโตติ ฯ @เชิงอรรถ: ^๑ ยุ. ปุถุโลมนิเสวิตาติปิ ทิสฺสติ ฯ |๘๑.๙๐๕| โส เทวปุตฺโต อตฺตมโน โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิโต ... เป ... ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ |๘๑.๙๐๖| อหํ กปิลวตฺถุสฺมึ สากิยานํ ปุรุตฺตเม สุทฺโธทนสฺส ปุตฺตสฺส กณฺฐโก สหโช อหุํ |๘๑.๙๐๗| ยทา โส อฑฺฒรตฺตายํ สมฺโพธาย อภินิกฺขมิ โส มํ มุทูหิ ปาณีหิ ชาลิตมฺพนเขหิ จ |๘๑.๙๐๘| สฏฺฐึ อาโกฏยิตฺวาน วห สมฺมาติมพฺรวิ อหํ โลกํ ตารยิสฺสํ ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ |๘๑.๙๐๙| ตํ เม คิรํ สุณนฺตสฺส หาโส เม วิปุโล อหุ อุทคฺคจิตฺโต สุมโน อภิสึสึ ตทา อหํ |๘๑.๙๑๐| อภิรูฬฺหญฺจ มํ ญตฺวา สากฺยปุตฺตํ มหายสํ อุทคฺคจิตฺโต มุทิโต วาหิสฺสํ ปุริสุตฺตมํ |๘๑.๙๑๑| ปเรสํ วิชิตํ คนฺตฺวา อุคฺคตสฺมึ ทิวงฺกเร ^๑- มมํ ฉนฺนญฺจ โอหาย อนาเปกฺโข อปกฺกมิ |๘๑.๙๑๒| ตสฺส ตมฺพนเข ปาเท ชิวฺหาย ปริเลหิสํ ^๒- คจฺฉนฺตญฺจ มหาวีรํ รุทมาโน อุทิกฺขิสฺสํ |๘๑.๙๑๓| อทสฺสเนนหํ ตสฺส สากฺยปุตฺตสฺส สิรีมโต อลตฺถํ ครุกาพาธํ ขิปฺปํ เม มรณํ อหุ |๘๑.๙๑๔| ตสฺเสว อานุภาเวน วิมานํ อาวสามิทํ ^๓- @เชิงอรรถ: ^๑ โป. ม. ยุ. ทิวากเร ฯ ^๒ โป. ม. ปริเลหสึ ฯ ^๓ โป. อาวสมิหํ ฯ ม. อาวสามหํ ฯ สพฺพกามคุณูเปตํ ทิพฺพํ เทวปุรมฺหิ จ |๘๑.๙๑๕| ยญฺจ เม อหุ วาหาโส สทฺทํ สุตฺวาน โพธิยา เตเนว กุสลมูเลน ผุสิสฺสํ อาสวกฺขยํ |๘๑.๙๑๖| สเจ หิ ภนฺเต คจฺเฉยฺยาสิ สตฺถุ พุทฺธสฺส สนฺติเก มมาปิ ตํ วจเนน สิรสา วชฺชาสิ วนฺทนํ |๘๑.๙๑๗| อหมฺปิ ทฏฺฐุํ คจฺฉิสฺสํ ชินํ อปฺปฏิปุคฺคลํ ทุลฺลภํ ทสฺสนํ โหติ โลกนาถาน ตาทินนฺติ ฯ |๘๑.๙๑๘| โส จ กตญฺญู กตเวที สตฺถารํ อุปสงฺกมิ สุตฺวา คิรํ จกฺขุมโต ธมฺมจกฺขุํ วิโสธยิ |๘๑.๙๑๙| วิโสธยิตฺวา ทิฏฺฐิคตํ วิจิกิจฺฉา วตานิ จ วนฺทิตฺวา สตฺถุโน ปาเท ตตฺเถวนฺตรธายถาติ ฯ กณฺฐกวิมานํ สตฺตมํ ฯ [๘๒] |๘๒.๙๒๐| ๘ อเนกวณฺณํ ทรโสกนาสนํ วิมานมารุยฺห อเนกจิตฺตํ ปริวาริโต อจฺฉรานํ ^๑- คเณน สุนิมฺมิโต ภูตปตีว โมทสิ |๘๒.๙๒๑| สมสฺสโม ^๒- นตฺถิ กุโตปนุตฺตโร ยเสน ปุญฺเญน จ อิทฺธิยา จ สพฺเพ จ เทวา ติทสา คณา สเมจฺจ @เชิงอรรถ: ^๑ โป. ยุ. อจฺฉราสํ ฯ ^๒ ยุ. สมาสโม ฯ ตํ ตํ นมสฺสนฺติ สสึว เทวา อิมา จ เต อจฺฉราโย สมนฺตโต นจฺจนฺติ คายนฺติ ปโมทยนฺติ |๘๒.๙๒๒| เทวิทฺธิปตฺโตสิ มหานุภาโว มนุสฺสภูโต กิมกาสิ ปุญฺญํ เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาโว วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ |๘๒.๙๒๓| โส เทวปุตฺโต อตฺตมโน โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิโต ... เป ... ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ |๘๒.๙๒๔| โสหํปิ ภนฺเต ^๑- อหุวาสิ ปุพฺเพ สุเมธนามสฺส ชินสฺส สาวโก ปุถุชฺชโน อนุโพโธหมสฺมิ โส สตฺตวสฺสานิ ปพฺพชิสฺสหํ |๘๒.๙๒๕| โสหํ สุเมธสฺส ชินสฺส สตฺถุโน ปรินิพฺพุตสฺโสโฆติณฺณสฺส ตาทิโน รตนุจฺจยํ เหมชาเลน ฉนฺนํ วนฺทิตฺวา ถูปสฺมึ มนํ ปสาทยึ |๘๒.๙๒๖| น มาสิ ทานํ น จ ปน มตฺถิ ทาตุํ ปเร จ โข ตตฺถ สมาทเปสึ ปูเชถ นํ ปูชเนยฺยสฺส ธาตุํ @เชิงอรรถ: ^๑ ม. อหํ ภทนฺเต ฯ เอวํ กิร สคฺคมิโต คมิสฺสถ |๘๒.๙๒๗| ตเทว กมฺมํ กุสลํ กตํ มยา สุขญฺจ ^[๑]- ทิพฺพํ อนุโภมิ อตฺตนา ^๒- โมทามหํ ติทสคณสฺส มชฺเฌ น ตสฺส ปุญฺญสฺส ขยมฺหิ อชฺฌคาติ ฯ อเนกวณฺณวิมานํ อฏฺฐมํ ฯ [๘๓] |๘๓.๙๒๘| ๙ อลงฺกโต มฏฺฐกุณฺฑลี มาลาธารี ^๓- หริจนฺทนุสฺสโท พาหา ปคฺคยฺห กนฺทสิ วนมชฺเฌ กึ ทุกฺขิโต ตุวนฺติ ฯ |๘๓.๙๒๙| โสวณฺณมโย ปภสฺสโร อุปฺปนฺโน รถปญฺชโร มม ตสฺส จกฺกยุคํ น วินฺทามิ เตน ทุกฺเขน ชหิสฺสามิ ^๔- ชีวิตนฺติ ฯ |๘๓.๙๓๐| โสวณฺณมยํ มณิมยํ โลหิตงฺคมยํ ^๕- อถ รูปิยมยํ อาจิกฺข เม ตุวํ ภทฺทมาณว จกฺกยุคํ ปฏิลาภยามิ เตติ ฯ @เชิงอรรถ: ^๑ โป. ยุ. กมฺมํ ฯ ^๒ โป. ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ^๓ ธมฺมปทฏฺฐกถาย มาลาภารีติ @ปาโฐ ทิสฺสติ ฯ ^๔ ม. ชหามิ ฯ ^๕ ม. โลหิตกมยํ ฯ |๘๓.๙๓๑| โส มาณโว ตสฺส ปาวทิ จนฺทิมสุริยา ^๑- อุภเยตฺถ ทิสฺสเร โสวณฺณมโย รโถ มม เตน จกฺกยุเคน โสภตีติ ฯ |๘๓.๙๓๒| พาโล โข ตฺวมสิ มาณว โย ^[๒]- ตฺวํ ปตฺถยสิ อปตฺถิยํ มญฺญามิ ตุวํ มริสฺสสิ น หิ ตุวํ ลจฺฉสิ จนฺทิมสุริเยติ ^๓- ฯ |๘๓.๙๓๓| คมนาคมนํปิ ทิสฺสติ วณฺณธาตุ อุภยตฺถ วีถิยา เปโต ปน ^๔- กาลกโต น ทิสฺสติ โก นีธ กนฺทตํ พาลฺยตโรติ ฯ |๘๓.๙๓๔| สจฺจํ โข วเทสิ มาณว อหเมว กนฺทตํ พาลฺยตโร จนฺทํ วิย ทารโก รุทํ เปตํ กาลกตาภิปตฺถยนฺติ |๘๓.๙๓๕| อาทิตฺตํ วต มํ สนฺตํ ฆตสิตฺตํว ปาวกํ วารินา วิย โอสิญฺจํ สพฺพํ นิพฺพาปเย ทรํ @เชิงอรรถ: ^๑ ธมฺมปทฏฺฐกถาย จนฺทสูริยา อุภยตฺถ ภาตโรติ ทิสฺสติ ฯ ^๒ ยุ. โขสทฺโท อตฺถิ ฯ @^๓ ม. จนฺทสูริเย ฯ ^๔ ม. ปนสทฺโท น ทิสฺสติ ฯ |๘๓.๙๓๖| อพฺพูฬฺหํ ^๑- วต เม สลฺลํ โสกํ หทยนิสฺสิตํ โย เม โสกปเรตสฺส ปุตฺตโสกํ อปานุทิ |๘๓.๙๓๗| สฺวาหํ อพฺพูฬฺหสลฺโลสฺมิ สีตภูโตสฺมิ ^๒- นิพฺพุโต น โสจามิ น โรทามิ ตว สุตฺวาน มาณวาติ |๘๓.๙๓๘| เทวตา นุสิ คนฺธพฺโพ อาทู สกฺโก ปุรินฺทโท โก วา ตฺวํ กสฺส วา ปุตฺโต กถํ ชาเนมุ ตํ มยนฺติ ฯ |๘๓.๙๓๙| ยญฺจ กนฺทสิ ยญฺจ โรทสิ ปุตฺตํ อาฬาหเน สยํ ฑหิตฺวา สฺวาหํ กุสลํ กริตฺวาน กมฺมํ ติทสานํ สหพฺยตํ ปตฺโตติ ฯ |๘๓.๙๔๐| อปฺปํ วา พหุํ วา น อทฺทสามิ ทานํ ททนฺตสฺส สเก อคาเร อุโปสถกมฺมํ วา ตาทิสํ เกน กมฺเมน คโตสิ เทวโลกนฺติ ฯ |๘๓.๙๔๑| อาพาธิโกหํ ทุกฺขิโต คิลาโน อาตูรรูโปมฺหิ สก นิเวสเน พุทฺธํ วิคตรชํ วิติณฺณกงฺขํ อทฺทกฺขึ สุคตํ อโนมปญฺญํ |๘๓.๙๔๒| สฺวาหํ มุทิตมโน ปสนฺนจิตฺโต @เชิงอรรถ: ^๑ ธมฺมปทฏฺฐกถาย อพฺพุหีติ ทิสฺสติ ฯ ม. อพฺพหี ฯ ^๒ ยุ. สีติ ... ฯ อญฺชลึ อกรึ ตถาคตสฺส ตาหํ กุสลํ กริตฺวาน กมฺมํ ติทสานํ สหพฺยตํ ปตฺโตติ ^๑- ฯ |๘๓.๙๔๓| อจฺฉริยํ วต อพฺภูตํ วต อญฺชลีกมฺมสฺส อยมีทิโส วิปาโก อหํปิ มุทิตมโน ปสนฺนจิตฺโต อชฺเชว พุทฺธํ สรณํ วชามีติ ฯ |๘๓.๙๔๔| อชฺเชว พุทฺธํ สรณํ วชาหิ ธมฺมญฺจ สงฺฆญฺจ ปสนฺนจิตฺโต ตเถว สิกฺขาย ปทานิ ปญฺจ อขณฺฑผุลฺลานิ สมาทิยสฺสุ |๘๓.๙๔๕| ปาณาติปาตา วิรมสฺสุ ขิปฺปํ โลเก อทินฺนํ ปริวชฺชยสฺสุ อมชฺชโป โน จ มุสา ภณาหิ สเกน ทาเรน น โหหิ ตุฏฺโฐติ ฯ |๘๓.๙๔๖| อตฺถกาโมสิ เม ยกฺข หิตกาโมสิ เทวเต กโรมิ ตุยฺหํ วจนํ ตฺวมสิ อาจริโย มม |๘๓.๙๔๗| อุเปมิ สรณํ พุทฺธํ ธมฺมญฺจาปิ อนุตฺตรํ สงฺฆญฺจ นรเทวสฺส คจฺฉามิ สรณํ อหํ |๘๓.๙๔๘| ปาณาติปาตา วิรมามิ ขิปฺปํ @เชิงอรรถ: ^๑ ม. คโตติ ฯ โลเก อทินฺนํ ปริวชฺชยามิ อมชฺชโป โน จ มุสา ภณามิ สเกน ทาเรน จ โหมิ ตุฏฺโฐติ ฯ มฏฺฐกุณฺฑลิวิมานํ นวมํ ฯ

เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๒๖ หน้าที่ ๑๓๔-๑๔๓. http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/pali_item_s.php?book=26&item=81&items=3&modeTY=2 อ่านโดยใช้เครื่องหมาย [เลขข้อ] เป็นเกณฑ์แบ่งข้อ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/pali_item_s.php?book=26&item=81&items=3&modeTY=2&mode=bracket อ่านเทียบพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลีอักษรโรมัน :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_item_s.php?book=26&item=81&items=3&modeTY=2 อ่านเทียบพระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับหลวง :- http://84000.org/tipitaka/read/byitem_s.php?book=26&item=81&items=3&modeTY=2 ศึกษาอรรถกถานี้ได้ที่ :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=81 The Pali Atthakatha in Thai :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=30&A=7732 The Pali Atthakatha in Roman :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=30&A=7732 สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๖ http://84000.org/tipitaka/read/?index_26