![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
337. 3. Girimanandattheragathavannana
vassati devotiadika ayasmato girimanandattherassa gatha. Ka uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave punnani upacinanto
sumedhassa bhagavato kale kulagehe nibbattitva vayappatto gharavasam vasanto
attano bhariyaya putte ca kalankate sokasallasamappito arannam pavittho satthara
tattha gantva dhammam kathetva sokasalle abbulhe pasannamanaso sugandhapupphehi
pujetva pancapatitthitena vanditva sirasi anjalim katva abhitthavi.
So tena punnakammena devamanussesu samsaranto imasmim buddhuppade rajagahe
bimbisararanno purohitassa putto hutva nibbatti, girimanandotissa namam
ahosi. So vinnutam patto satthu rajagahagamane buddhanubhavam disva patiladdhasaddho
pabbajitva samanadhammam karonto katipayam divasam gamakavase vasitva sattharam
vanditum rajagaham agamasi. Bimbisaramaharaja tassa agamanam sutva upasankamitva
"idheva bhante vasatha, aham catuhi paccayehi upatthahami"ti sampavaretva gato
bahukiccataya na sari. "thero abbhokase vasati"ti devata therassa temanabhayena
vassam varesum. Raja avassanakaranam sallakkhetva therassa kutikam karapesi. Thero
@Footnote: 1 Si.,i. sa assa 2 Si.,i. yatha cagam
Kutikayam vasanto senasanasappayalabhena samadhanam 1- labhitva viriyasamatam yojetva
vipassanam ussukkapetva arahattam papuni. Tena vuttam apadane 2-:-
"bhariya me kalankata putto sivathikam gato
mata pita ca bhata ca 3- ekacitamhi dayhare.
Tena sokena santatto kiso pandu ahosaham
cittakkhepo ca me asi tena sokena attito.
Sokasallaparetoham vanantamupasankamim
pavattaphalam bhunjitva rukkhamule vasamaham.
Sumedho nama sambuddho dukkhassantakaro jino
mamuddharitukamo so agacchi mama santikam.
Padasaddam sunitvana sumedhassa mahesino
paggahetvanaham sisam ullokesim mahamunim.
Upagate mahavire piti me udapajjatha
tadasimekaggamano disva tam lokanayakam.
Satim patilabhitvana pannamutthimadasaham
nisidi bhagava tattha anukampaya cakkhuma.
Nisajja tattha bhagava sumedho lokanayako
dhammam me kathayi buddho sokasallavinodanam.
Anavhita tato agum ananunnata ito gata
yathagata tatha gata tattha ka paridevana.
Yathapi pathika satta vassamanaya vutthiya
sabhanda upagacchanti vassassapatanaya te.
@Footnote: 1 Ma. sammapadhanam 2 khu.apa. 32/419/464 girimanandattherapadana
@3 cha.Ma. mata pita mata bhata
Vasse ca te oramite sampayanti yadicchakam
evam mata pita tuyham tattha ka paridevana.
Agantuka pahunaka caliteritakampita
evam mata pita tuyham tattha ka paridevana.
Yathapi urago jinnam hitva gacchati sam tacam 1-
evam mata pita tuyham sam tanum idha hiyare.
Buddhassa giramannaya sokasallam vivajjayim
pamojjam janayitvana buddhasettham avandaham.
Vanditvana mahanagam pujayim girimanjarim
dibbagandham sampavantam 2- sumedham lokanayakam.
Pujayitvana sambuddham sire katvana anjalim
anussaram gunaggani santhavim lokanayakam.
Nittinnosi mahavira sabbannu lokanayaka
sabbe satte uddharasi nanena tvam mahamune.
Vimatim dvelhakam vapi sanchindasi mahamune
patipadesi me maggam tava nanena cakkhuma.
Araha vasipatta 3- ca chalabhinna mahiddhika
antalikkhacara dhira parivarenti tavade.
Patipanna ca sekha ca phalattha santi savaka
surodayeva paduma pupphanti tava savaka.
Mahasamuddovakkhobho atulopi duruttaro
evam nanena sampanno appameyyosi cakkhuma.
Vanditvaham lokajinam cakkhumantam mahayasam
puthudisa namassanto patikutiko agacchaham.
@Footnote: 1 pali. santanum 2 pali. dibbagandhena sampannam 3 pali. siddhipatta
Devaloka cavitvana sampajano patissato
okkamim matuya kucchim sandhavanto bhavabhave.
Agara abhinikkhamma pabbajim anagariyam
atapi nipako jhayi patisallanagocaro.
Padhanam padahitvana tosayitva mahamunim
candovabbhaghana mutto vicarami aham sada.
Vivekamanuyuttomhi upasanto nirupanidhi
sabbasave parinnaya viharami anasavo.
Timsakappasahassamhi yam buddhamabhipujayim
duggatim nabhijanami buddhapujayidam phalam.
Kilesa jhapita mayham .pe. Katam buddhassa sasanan"ti.
Atha therassa arahattappattiya hatthatutthe viya deve vassante upari tam
vassane niyojanamukhena annam byakaronto:-
[325] "vassati devo yathasugitam
channa me kutika sukha nivata
tassam viharami vupasanto
atha ce patthayasi pavassa deva.
[326] Vassati devo yathasugitam
channa me kutika sukha nivata
tassam viharami santacitto
atha ce patthayasi pavassa deva.
[327] Vassati devo .pe.
Tassam viharami vitarago .pe.
[328] Vassati devo .pe.
Tassam viharami vitadoso .pe.
[329] Vassati devo .pe.
Tassam viharami vitamoho
atha ce patthayasi pavassa deva"ti
ima panca gatha abhasi.
Tattha yathasugitanti sugitanurupam, sundarassa attano meghagitassa
anurupamevati attho. Valahako hi yatha agajjanto kevalam vassanto na sobhati, evam
satapatalasahassapatalena utthahitva thanayanto gajjento vijjullata niccharentopi
avassanto na sobhati, tathabhuto pana hutva vassanto sobhatiti vuttam "vassati devo
yathasugitan"ti. Tenaha "abhitthanayapajjunna" 1- "gajjita ca vassita ca"ti 2- ca.
Tassam viharamiti tassam kutikayam ariyaviharagabbhena iriyapathaviharena viharami.
Vupasantacittoti aggaphalasamadhina sammadeva upasantamanaso.
Evam therassa anekavaram katam uyyojanam sirasa sampaticchanto valahakadevaputto
ninnanca thalanca purento mahavassam vassapesi.
Girimanandattheragathavannana nitthita.
-----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 33 page 48-52.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=33&A=1090&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=33&A=1090&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=337
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6363
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6474
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6474
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]