![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
344. 10. Yasadattattheragāthāvaṇṇanā
upārambhacittotiādikā āyasmato yasadattattherassa gāthā. Kā uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ
upacini. Tathā hesa padumuttarassa 1- bhagavato kāle brāhmaṇakule nibbattitvā
brāhmaṇānaṃ vijjāsippesu nipphattiṃ gato kāme pahāya isipabbajjaṃ pabbajitvā
araññe viharanto ekadivasaṃ satthāraṃ disvā pasannamānaso añjaliṃ paggayha abhitthavi.
So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde mallaraṭṭhe
mallarājakule nibbattitvā yasadattoti laddhanāmo vayappatto takkasilaṃ gantvā
sabbasippāni sikkhitvā sabhiyena paribbājakena saddhiṃyeva cārikaṃ caramāno anupubbena
sāvatthiyaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā sabhiyena puṭṭhapañhesu vissajjiyamānesu sayaṃ
@Footnote: 1 Sī.,i. upacinanto padumuttarassa
Otārāpekkho suṇanto nisīdi "samaṇassa gotamassa vāde dosaṃ dassāmī"ti. Athassa
bhagavā cittācāraṃ ñatvā sabhiyasuttadesanāvasāne 1- ovādaṃ dento:-
[360] "upārambhacitto dummedho suṇāti jinasāsanaṃ
ārakā hoti saddhammā nabhaso paṭhavī yathā.
[361] Upārambhacitto dummedho suṇāti jinasāsanaṃ
parihāyati saddhammā kāḷapakkheva candimā.
[362] Upārambhacitto dummedho suṇāti jinasāsanaṃ
parisussati saddhamme maccho appodake yathā.
[363] Upārambhacitto dummedho suṇāti jinasāsanaṃ
na virūhati saddhamme khette bījaṃva pūtikaṃ.
[364] Yo ca tuṭṭhena 2- cittena suṇāti jinasāsanaṃ
khepetvā āsave sabbe sacchikatvā akuppataṃ
pappuyya paramaṃ santiṃ parinibbātināsavo"ti
imā pañca gāthā abhāsi.
Tattha upārambhacittoti sārambhacitto, dosāropanādhippāyoti attho. Dummedhoti
nippañño. Ārakā hoti saddhammāti so tādiso puggalo nabhaso viya paṭhavī 3-
paṭipattisaddhammatopi dūre hoti, pageva paṭivedhasaddhammato. "na tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ
ājānāsī"tiādinā 4- viggāhikakathaṃ anuyuttassa kuto santanipuṇo
paṭipattisaddhammo.
Parihāyati saddhammāti navavidhalokuttaradhammato pubbabhāgiyasaddhādisaddhammatopi
nihīyati. 5- Parisussatīti visussati kāyacittānaṃ pīṇanarasassa pītipāmojjādikusala-
dhammassābhāvato. Na virūhatīti viruḷhiṃ vuḍḍhiṃ na pāpuṇāti. Pūtikanti gomayalepadānā-
diabhāvena pūtibhāvaṃ pattaṃ.
@Footnote: 1 khu.sutta. 25/516-553/432-442 sabhiyasutta 2 pāli. guttena
@3 Sī.,i. nabho viya pathaviyā 4 dī.Sī. 9/18/8 brahmajālasutta 5 Sī.,i. parihāyati
Tuṭṭhena cittenāti itthambhūtalakkhaṇe karaṇavacanaṃ, attamano pamudito hutvāti
attho. Khepetvāti samucchinditvā. Akuppatanti arahattaṃ. Pappuyyāti
pāpuṇitvā. Paramaṃ santinti anupādisesaṃ nibbānaṃ. Tadadhigamo 1- cassa kevalaṃ
kālāgamanameva, 2- na kocividhoti 3- taṃ dassetuṃ vuttaṃ "parinibbātināsavo"ti.
Evaṃ satthārā ovadito saṃvegajāto pabbajitvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā na
cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 4-:-
"kaṇikāraṃva jalitaṃ dīparukkhaṃva jotitaṃ
kañcanaṃva virocantaṃ addasaṃ dvipaduttamaṃ.
Kamaṇḍaluṃ ṭhapetvāna vākacīrañca kuṇḍikaṃ
ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ.
Tamandhakāraṃ vidhamaṃ mohajālasamākulaṃ
ñāṇālokaṃ dassetvāna nittiṇṇosi mahāmuni.
Samuddharasimaṃ lokaṃ sabbāvantamanuttaraṃ
ñāṇe te upamā natthi yāvatā jagato gati.
Tena ñāṇena sabbaññū iti buddho 5- pavuccati
vandāmi taṃ mahāvīraṃ sabbaññutamanāvaraṃ.
Satasahassito kappe buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ
duggatiṃ nābhijānāmi ñāṇatthavāyidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti
arahattaṃ pana patvā aññaṃ byākarontopi thero imāeva gāthā abhāsi.
Yasadattattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
@Footnote: 1 Sī. tadadhigame 2 Sī. vūpasamanameva 3 Ma. visuddhoti
@4 khu.apa. 33/24/48 ñāṇatthavikattherāpadāna (syā) 5 pāli. sabbaññūti
The Pali Atthakatha in Roman Book 33 page 75-77.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=33&A=1718
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=33&A=1718
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=344
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6445
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6573
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6573
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]