![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
Bhallatikajatakam
bhallatiko nama ahosi rajati idam sattha jetavane viharanto
mallikam devim arabbha kathesi.
Tassa kira ekadivasam ranna saddhim sayanam nissaya kalaho
hoti. Raja kujjhitva tam na olokesi. Sa cintesi nanu
Tathagato ranno mayi kuddhabhavam na janatiti. Sattha tam
karanam natva punadivase bhikkhusanghaparivuto savatthiyam pindaya
pavisitva ranno gehadvaram gato. Raja paccuggamanam katva
pattam gahetva sattharam pasadam aropetva patipatiya bhikkhusangham
nisidapetva dakkhinodakam datva panitena aharena parivisitva
bhattakiccavasane ekamantam nisidi. Sattha kim nukho maharaja
mallika na pannayatiti pucchitva attano sukhamadamattayati vutte
nanu maharaja tvam pubbe kinnarayoniyam nibbattetva ekarattim
kinnariya vina hutva satta vassasatani paridevamano vicarasiti vatva
tena yacito atitam ahari.
Atite baranasiyam bhallatiko nama raja rajjam karento
angarapakkamigamamsam khadissamiti rajjam amaccanam niyyadetva
sannaddhapancavudho susikkhitakoleyyasunakhaganaparivuto nagara nikkhamitva himavantam
pavisitva anugangam gantva uparigangam abhiruhitum asakkonto ekam
gangam otinnanadim disva tadanusarena gacchanto migasukaradayo
vadhitva angarapakkamamsam khadanto uccatthanam abhiruhi. Tattha
ramaniya nadika. Sa paripunnakale thanappamanodaka hutva
sandati. Annada jannukappamanodaka hoti. Tattha nanappakaraka
macchakacchapa vicaranti. Udakapariyante rajatapattavanna
valuka ubhosu tiresu nanapupphaphalabhritavinamita rukkha pupphaphalarasamattehi
nanavihangamabhamaraganehi samparikinna vividhamigasanghanisevita
Sitacchaya. Evam ramaniyaya hemavatiya nadiya tire dve kinnara
annamannam alingitva paricumbitva nanappakarehi paridevanta
rodanti. Raja tassa nadiya tirena gandhamadanam abhiruhanto te
kinnare disva kinnu kho ete evam paridevanti pucchissami
neti cintetva sunakhe oloketva accharam pahari.
Susikkhitakoleyyakasunakha taya sannaya vanagumbam pavisitva urena nipajjimsu.
So tesam patisallinabhavam natva dhanukalapanceva sesavudhani ca
rukkham nissaya thapetva padasaddam akaronto sanikam tesam santikam
gantva kimkarana tumhe rodathati kinnare pucchi.
Tamattham pakasento sattha tisso gatha abhasi
bhallatiko nama ahosi raja
rattham pahaya migavam acari so
agama girivaram gandhamadanam
supupphitam kimpurisanucinnam.
Salurasanghanca nisedhayitva
dhanukalapanca so nikkhamitva
upagami vacanam vattukamo
yatthatthita kimpurisa ahesum.
Himaccaye hemavataya tire
kimidhatthita mantayavho abhinham
Pucchami vo manusadehavanne
katham vo jananti manussaloketi.
Tattha salurasanghanti sunakhaganam. Himaccayeti catunnam hemantamasanam
atikkame. Hemavatayati imissa hemavatiya nadiya tireti.
Ranno vacanam sutva kinnaro tunhi ahosi. Kinnari pana
ranna saddhim sallapi
mallagirim pandalakantikutam
sitodake anucarama najjo
miga manussava nibhasavanna
jananti no kimpurisati luddati.
Tattha mallagirinti samma luddaka mayam imam mallagirinca pandarakanca
tikutanca ima ca najjo anuvicarama. Malagirintipi patho.
Nibhasavannati nibhasasamanavanna dissamanasarirati attho.
Tato raja tisso gatha abhasi
sukiccharupam paridevayavho
alingito casi piyo piyaya
pucchami vo manusadehavanne
kimidha vane rodatha appatita.
Sukiccharupam paridevayavho
alingito casi piyo piyaya
Pucchami vo manusadehavanne
kimidha vane vilapatha appatita.
Sukiccharupam paridevayavho
alingito casi piyo piyaya
pucchami vo manusadehavanne
kimidha vane socatha appatitati.
Tattha sukiccharupanti sutthu dukkhappatta viya hutva. Alingito
casi piyo piyayati taya tava piyo alingito ca asi.
Alingiyo casitipi patho ayamevattho. Kimidha vaneti kimkarana
idha vane antarantara alingitva paricumbitva piyakatham kathetva
puna appatita rodathati.
Tato para ubhinnampi allapasallapagatha honti
mayekarattam vippavasimha ludda
akamaka annamannam saranta
tamekarattam anutappamana
socama sa ratti puna na hessati.
Yamekarattam anutappathetam
dhanamva nattham pitaranca petam
pucchami vo manusadehavanne
katham vinavasamakampayittha.
Yamimam nadim passasi sighasotam
nanadumacchadanam selakulam
tam me piyo uttarivassakale
mamanca manne anubandhatiti.
Ahanca ankolakam ocinami
adhimuttam sattaliyodhikanca
piyo ca me hehiti maladhari
ahanca nam malini ajjhupessam.
Ahancidam kuravakam ocinami
uddalaka patali sindhuvarita
piyo ca me hehiti maladhari
ahanca nam malini ajjhupessam.
Ahanca salassa supupphitassa
oceyya pupphani karomi malam
piyo ca me hehiti maladhari
ahanca nam malini ajjhupessam.
Ahanca salassa supupphitassa
oceyya pupphani karomi bharam
idanca no hehiti santharattham
yatthajjimam viharissama rattim.
Ahanca kho aggalum candananca
silaya pimsami pamattarupa
piyo ca me hehiti rositango
ahanca nam rosita ajjhupessam.
Athagama salilam sighasotam
nudam sale salale kannikare
apurathe tena muhuttakena
sayam nadi asi maya suduttara.
Ubhosu tiresu mayam tada thita
sampassanta ubhayo annamannam
sakimpi rodama sakim hasama
kicchena no agama sambari sa.
Pato ca kho uggate suriyamhi
catukkam nadim uttariyana ludda
alingiya annamannam mayam ubho
sakimpi rodama sakim hasama.
Tihunakam satta satani ludda
yamidha mayam vippavasimha pubbe
vassekimam jivitam bhumipala
konidha kantaya vina vaseyya.
Ayunca vo kivatako nu samma
sacepi janatha vadetha ayum
anussava vuddhito agama va
akkhatha me tam avikampamana.
Ayunca no vassasahassa ludda
na cantara papako atthi rogo
appadukkham sukhameva bhiyyo
avitaraga vijahama jivitanti.
Tattha mayekarattanti mayam ekarattam. Vippavasimhati vippayutta
hutva vasimha. Anutappamanati anicchamananam na no
ekaratto atito ekarattam anucintayamana. Puna na hessatiti
puna na bhavissati na gamissati. Dhanamva nattham pitaranca petanti dhanam
va nattham pitaram va mataram va petam kalakatam nukho tumhe
cintayamana kena karanena tam ekarattam vinavasam akappayittha idam
me acikkhathati pucchati. Yamimanti yam imam. Selakulanti dvinnam
selakulanam antare sandamanam. Vassakaleti ekassa meghassa utthaya
vassanakale amhakampi imasmim vanasande rattivasenapi carantanam
eko megho utthahi atha me piyasamiko kinnaro mam pacchato
agacchatiti mannamano etam nadim uttariti aha. Ahancati aham
panetassa ca paratiram gatabhavam ajananti supupphitani ankolakadini
pupphani ocinami. Tattha sattaliyodhikancati kundalapupphanca
Suvannayodhikanca ocinanti pana piyo ca me maladhari bhavissati
ahanca nam malini hutva ajjhupessanti imina karanena ocinami.
Uddalaka patali sindhuvaritati imepi maya ocitayevati vadati.
Oceyyati ocinitva. Aggalum candanancati kalagalunca
rattacandananca. Rositangoti vilittasariro. Rositati vilitta hutva.
Ajjhupessanti sayane upagamissami. Nudam sale salale kannikareti
etani maya ocinitva tire thapitani pupphani nudantam harantam.
Suduttarati tassa hi orimatire thitakaleyeva nadiya udakam agatam tam
khananneva suriyo atthamito vijjulata niccharanti kinnara nama
udakabhiruka honti iti sa otaritum na visahi tenaha sayam
nadi asi maya suduttarati. Sampassantati vijjulataniccharanakale
passanta. Rodamati andhakarakale apassanta rodama
vijjulataniccharanakale passanta hasama. Sambariti ratti. Catukkanti
tuccham. Uttariyanati uttaritva. Tihunakanti tihi unani
sattavassasatani. Yamidha mayanti yam kalam idha mayam vippavasimha. Sa
ito tihi unani sattavassasatani hontiti vadati. Vassekimanti
vassam ekam imam tumhakam ekameva vassasatam imam jivitanti vadati.
Konidhati evam parittakajivite ko nu idha kantaya vina bhaveyya
ayuttam va piyabhariyaya vina bhavitunti vadati. Kivatako nuti raja
kinnariya vacanam sutva imesam ayuppamanam pucchissami nanti
cintetva tumhakam kittako ayuti pucchati. Anussavati sace
Vo kassaci vadantassa va sutam matapitunam vuddhanam mahallakanam
santike agamo atthi atha me tato anussava vuddhito agama
va etam avikampamana akkhatha. Na cantarati amhakam
vassasahassam ayu antara ca no papako jivitantarayakaro rogopi
natthi. Avitaragati annamannam avigatapemava hutva.
Tam sutva raja ime hi nama tiracchanagata hutva ekarattim
vippayogena sattavassasatani rodanta vicaranti aham pana tiyojanasatike
rajje mahasampattim pahaya aranne viharami aho akiccakarimhiti
tatova nivatto baranasim gantva kinte maharaja
himavante acchariyam ditthanti amaccehi puttho sabbam arocetva
tato patthaya danadini dadanto bhoge bhunji.
Tamattham pakasento sattha aha
idanca sutvana amanusanam
bhallatiko itaram jivitanti
nivattatha migavadham acari
adasi danani abhunji bhogeti.
Imam gatham vatva puna ovadanto dve gatha abhasi
idanca sutvana amanusanam
sammodatha ma kalaham akattha
ma vo tappi attakammaparadho
yathapi te kimpurisekarattam.
Idanca sutvana amanusanam
sammodatha ma vivadam akattha
ma vo tappi attakammaparadho
yathapi te kimpurisekarattanti.
Tattha amanusananti kinnaranam. Attakammaparadhoti attano
kammadoso. Kimpurisekarattanti yatha te kimpurise ekarattam
vinappakato attano kammadoso tappi tatha tumhepi ma tappiti
attho.
Mallika devi tathagatassa dhamamadesanam sutva utthayasana
anjalim paggayha dasabalassa thutim karonti osanagathamaha
vividha adhimana sunamiham
vacanapatham tava atthasanhitam
muncam giram nudaseva me daram
samana sukhavaha jiva me ciranti.
Tattha vividha adhimana sunamihanti bhante tumhehi vividhehi
nanakaranehi alankaritva desitam dhammadesanam aham adhimana
pasannacitta hutva sunami. Vacanapathanti tam tam tumhehi vuttam
vividhavacanam. Muncam giram nudaseva me daranti kannasukham madhuram giram
muncanto mama hadaye sokadaratham nudasiyeva harasiyeva. Samana
sukhavaha jiva me ciranti bhante buddhasamana dibbamanusalokiyalokuttarasukhavaha
mama sami dhammaraja ciram jivati.
Kosalaraja tato patthaya taya saddhim samaggasamvasam vasi.
Sattha imam dhammadesanam aharitva jatakam samodhanesi tada
kinnaro kosalaraja ahosi kinnari mallika devi bhallatikaraja
pana ahamevati.
Bhallatikajatakam nitthitam.
Atthamam.
------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 41 page 86-97.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=41&A=1769&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=41&A=1769&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=2153
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=8534
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=9001
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=9001
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]