![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
353. 7. Katiyanattheragathavannana
utthehitiadika ayasmato katiyanattherassa gatha. Ka uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave punnani upacinitva
imasmim buddhuppade savatthiyam annatarassa kosiyagottassa brahmanassa putto
hutva nibbatto, matugottavasena pana katiyanoti laddhanamo vayappatto
samannakanittherassa gihisahayo theram disva pabbajito samanadhammam karonto rattim
"niddabhibhavam vinodessami"ti cankamam aruhi. So cankamanto niddaya abhibhuto
pacalayamano paripatitva tattheva anantarahitaya bhumiya nipajji, sattha tassa
tam pavattim disva sayam tattha gantva akase thatva "katiyana"ti sannam
adasi. So sattharam disva utthahitva vanditva samvegajato atthasi. Athassa
sattha dhammam desento:-
[411] "utthehi nisida katiyana
ma niddabahulo ahu jagarassu
@Footnote: 1 cha.Ma. upanayato 2 cha.Ma. ayam patho na dissati
Ma tam alasam pamattabandhu
kuteneva jinatu maccuraja.
[412] Seyyathapi mahasamuddavego
evam jatijarativattate tam
so karohi sudipamattano tvam
na hi tanam tava vijjatedha 1- annam.
[413] Sattha hi vijesi maggametam
sanga jatijarabhaya atitam
pubbapararattamappamatto
anuyunjassu dalham karohi yogam.
[414] Purimani pamunca bandhanani
sanghatikhuramundabhikkhabhoji
ma khiddaratinca ma niddam
anuyunjittha jhaya katiyana
[415] Jhayahi jinahi katiyana
yogakkhemapathesu kovidosi
pappuyya anuttaram visuddhim
parinibbahisi varinava joti.
[416] Pajjotakaro parittaramso
vatena vinamyate latava
evampi tuvam anadiyamano 2-
maram indasagotta niddhunahi.
@Footnote: 1 cha.Ma. vijjateva 2 cha.Ma. anadiyano
So vedayitasu vitarago
kalam kankha idheva sitibhuto"ti
ima gatha abhasi.
Tattha utthehiti niddupagamanato utthahanto utthanaviriyam karohi. Yasma
nipajja nama kosajjapakkhiya, tasma ma sayi. Nisidati pallankam abhujitva ujum
kayam panidhaya parimukham satim upatthapetva nisida. Katiyanati tam namena alapati. Ma
niddabahulo ahuti niddabahulo niddabhibhuto ma ahu. Jagarassuti jagara, jagariya-
manuyutto hohi. Ma tam alasanti jagariyam ananuyunjantam tam alasam kusitam pamattabandhu
maccuraja 1- kuteneva adduhanena viya nesado migam va pakkhim va jararogehi
ma jinatu ma abhibhavatu ma ajjhottharatuti attho.
Seyyathapiti seyyatha api. Mahasamuddavegoti mahasamuddassa umivego. Evanti
yatha nama mahasamuddaumivego uparupari utthahanto tam abhikkamitum asakkontam 2-
purisam abhibhavati, evam jati jara ca kosajjabhibhutam tam ativattate uparupari
ajjhottharati. So karohiti so tvam katiyana catuhi oghehi anajjhottharaniyam
arahattaphalasankhatam sudipam attano karohi attano santane uppadehi. Na hi tanam tava
vijjatedha annanti hiti hetuatthe nipato, yasma tato aggaphalato annam tava
tanam nama idha va huram va na upalabbhati, tasma tam arahattasankhatam sudipam
karohiti.
Sattha hi vijesi maggametanti yam sadhetum 3- avisahanta yato parajita puthu
annatitthiya, tadetam tassa sudipassa karanabhutam pancavidhasangato jatiadibhayato
ca atitam ariyamaggam devaputtamaradike abhibhavitva tuyham sattha vijesi sadhesi.
Yasma satthu santakam nama savakena adhigantabbam na vissajjetabbam, tasma tassa
@Footnote: 1 Si.,i. maro maccuraja 2 i. asakkonto 3 Ma. maggam sadhetum
Adhigamaya pubbarattapararattam purimayamam pacchimayamanca appamatto sato sampajano
hutva anuyunja yogam bhavanam dalham ca karohi.
Purimani pamunca bandhananiti purimakani gihikale abaddhani gihibandhanani
kamagunabandhanani pamunca vissajjehi, tattha anapekkho hohi. Sanghatikhuramunda-
bhikkhabhojiti sanghatidhari khurena katasiramundo bhikkhaharabhoji, tividhampetam
purimabandhanapamokkhassa khiddaratiniddananuyogassa ca karanavacanam. Yasma tvam
sanghatiparuto mundo bhikkhaharo jivati, tasma te kamasukhanuyogo
khiddaratiniddanuyogo ca na yuttoti tato purimani pamunca bandhanani 1- khiddaratim
niddanca manuyunjitthati yojana. Jhayati jhayassu arammanupanijjhanam anuyunja.
Tam pana anuyunjanto yena jhanena jhayato kilesa sabbaso jita honti,
tam lakkhanupanijjhanam anuyunjati dassento "jhayahi jinahi"ti aha. Yogakkhemapathesu
kovidositi catuhi yogehi khemassa nibbanassa pathabhutesu bodhipakkhiyadhammesu kusalo
cheko hohi, 2- tasma bhavanam ussukkapento anuttaram uttararahitam visuddhim
nibbanam arahattanca pappuyya papunitva pana 3- tvam parinibbahisi. Varinava
jotiti mahata salilavutthinipatena aggikhandho viya ariyamaggavutthinipatena
parinibbayissati.
Pajjotakaroti pajjotim karo padiPo. Parittaramsoti khuddakacciko. 4- Vinamyateti
vinamiyati apaniyyati. Latavati valli viya. Idam vuttam hoti:- yatha vattiadipaccaya-
vekallena parittaramso mandapabho 5- padipo appika lata va vatena vidhamiyyati
viddhamsiyyati, evam tuvampi. Kosiyagottataya indasagotta indasamanagotta. Maram
tassa vase anavattana anupadanato ca anadiyamano, niddhunahi vidhamehi viddhamsehi,
evam pana viddhamsamano so tvam vedayitasu sabbasu vedanasu vigatacchandarago
@Footnote: 1 Si.,i. panca bandhanani 2 cha.Ma. asi 3 i. appuyya papuneyyasi, papunanto pana,
@Ma. abbuyya papuneyyasi, papunanto pana 4 Si. kunthaggisikho, i. kuntharamsiko
@5 Si. hatappabho
Idheva imasmimyeva attabhave sabbakilesadarathaparilahabhavena sitibhuto nibbuto attano
parinibbanakalam kankha agamehiti. Evam satthara anupadisesam nibbanam papetva
desanaya kataya thero desanavasane vipassanam vaddhetva arahattam papuni. Arahattam
pana patva satthara desitaniyameneva ima gatha abhasi. Ta eva ima
gatha therassa annabyakarananca jata.
Katiyanattheragathavannana nitthita.
--------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 33 page 111-115.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=33&A=2533&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=33&A=2533&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=353
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6579
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6714
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6714
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]