![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
160. 3. Gosālattheragāthāvaṇṇanā
ahaṃ kho veḷugumbasminti āyasmato gosālattherassa 1- gāthā. Kā uppatti?
sopi 2- purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ ācinanto
ito ekanavute kappe aññatarasmiṃ pabbate rukkhasākhāyaṃ olambamānaṃ paccekabuddhassa
paṃsukūlacīvaraṃ disvā "arahaddhajo 3- vatāyan"ti pasannacitto pupphehi pūjesi.
So tena puññakammena tāvatiṃsabhavane nibbatto. Tato paṭṭhāya devamanussesuyeva
saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde magadharaṭṭhe ibbhakule 4- nibbatto gosālo 5- nāma
nāmena. Soṇena pana koṭikaṇṇena 6- kataparicayattā tassa pabbajitabhāvaṃ sutvā
"sopi nāma mahāvibhavo pabbajissati, kimaṅgaṃ panāhan"ti sañjātasaṃvego bhagavato
santike pabbajitvā cariyānukūlaṃ kammaṭṭhānaṃ gahetvā sappāyaṃ vasanaṭṭhānaṃ 7-
gavesanto attano jātagāmassa avidūre ekasmiṃ sānupabbate vihāsi. Tassa mātā
divase divase bhikkhaṃ deti. Athekadivasaṃ gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhassa mātā madhusakkharā-
bhisaṅkhataṃ pāyāsaṃ adāsi. So taṃ gahetvā tassa pabbatassa chāyāyaṃ 8- aññatarassa
veḷugumbassa mūle nisīditvā paribhuñjitvā dhovita 9- pattapāṇī vipassanaṃ
ārabhi. Bhojanasappāyalābhena kāyacittānaṃ kallatāya samāhito udayabbayañāṇādike
tikkhe sūre vahante appakasireneva vipassanaṃ ussukkāpetvā maggapaṭipāṭiyā bhāvanaṃ
matthakaṃ pāpento saha paṭisambhidāhi arahattaṃ sacchākāsi. Tena vuttaṃ apadāne 10- :-
"himavantassa avidūre udaṅgaṇo 11- nāma pabbato
tatthaddasaṃ paṃsukūlaṃ dumaggamhi vilambitaṃ. 12-
Tīṇi kiṅkaṇipupphāni ocinitvānahaṃ tadā
haṭṭho pahaṭṭhena cittena paṃsukūlaṃ apūjayiṃ.
@Footnote: 1 Ma. gopālattherassa 2 Sī. so kira 3 Ma. arahattadhajo 4 Sī. iddhe kule
@5 Ma. gopālo 6 Sī. so pana koṭikaṇṇena 7 Sī.sappāyasenāsanaṃ 8 Ma. upacchāyāyaṃ
@9 Sī. dhota... 10 khu.apa. 33/82/126 paṃsukūlapūjakattherāpadāna (syā)
@11 pāli. udabbalo, Sī. urago 12 Ma. vilaggitaṃ
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ.
Ekanavute ito kappe yaṃ kammamakariṃ tadā
duggatiṃ nābhijānāmi pūjitvā arahaddhajaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana adhigantvā diṭṭhadhammasukhavihāratthaṃ pabbatasānumeva gantukāmo
attano paṭipattiṃ pavedento:-
1- "ahaṃ kho veḷugumbasmiṃ bhutvāna madhupāyasaṃ
padakkhiṇaṃ sammasanto khandhānaṃ udayabbayaṃ
sānuṃ paṭigamissāmi vivekamanubrūhayan"ti
gāthaṃ abhāsi. 1-
[23] Tattha veḷugumbasminti veḷugacchassa samīpe, tassa chāyāyaṃ. Bhutvāna
madhupāyasanti madhupasittapāyāsaṃ 2- bhuñjitvā. Padakkhiṇanti padakkhiṇaggāhena,
satthu ovādassa sammā sampaṭicchanenāti attho. Sammasanto khandhānaṃ
udayabbayanti pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ udayabbayañca vipassanto, yadipi idāni 3-
katakicco, phalasamāpattiṃ pana samāpajjituṃ vipassanaṃ paṭṭhapentoti adhippāyo.
Sānuṃ paṭigamissāmīti pubbe mayā vutthapabbatasānumeva uddissa gacchissāmi.
Vivekamanubrūhayanti paṭipassaddhivivekaṃ phalasamāpattikāyavivekañca paribrūhayanto, tassa
vā paribrūhanahetu gamissāmīti. Evaṃ pana vatvā thero tattheva gato. Ayameva
ca imassa therassa aññābyākaraṇagāthā ahosi.
Gosālattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
@Footnote: 1-1 cha.Ma."ahaṃ kho veḷugumbasmin"ti gāthaṃ abhāsi
@2 Ma. madhusittapāyāsaṃ 3 Ma. idhāpi
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 120-121.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=32&A=2711
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=32&A=2711
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=160
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5117
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5406
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5406
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]