![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
30. 2. Ucchudayikavimanavannana
obhasayitva pathavim sadevakanti ucchudayikavimanam. Tassa ka uppatti?
bhagava rajagahe viharatitiadi sabbam anantaravimane vuttasadisam. Ayam pana
viseso:- idha ucchu dinna, sassuya ca pithakena pahata tamkhananneva mata
tavatimsesu uppanna tassamyeva rattiyam therassa upatthanam agata kevalakappam
gijjhakutam cando viya suriyo viya ca obhasenti theram vanditva panjalika namassamana
ekamantam atthasi. Atha nam thero:-
[296] "obhasayitva pathavim sadevakam
atirocasi candimasuriya viya
siriya ca vannena yasena tejasa
brahmava deve tidase sahindake.
[297] Pucchami tam uppalamaladharini
avelini kancanasannibhattace
alankate uttamavatthadharini
ka tvam subhe devate vandase mamam.
[298] Kim tvam pure kammamakasi attana
manussabhuta purimaya jatiya
danam sucinnam atha silasamyamam
kenupapanna sugatim yasassini.
Devate pucchitacikkha kissa kammassidam phalan"ti
imahi gathahi pucchi.
#[296-7] Tattha obhasayitva pathavim sadevakanti candimasuriyarasmisammissehi
sinerupassaviniggatehi pabhavisarehi vijjotayamanataya devena akasena sahati sadevakam
upagatabhumibhagabhutam imam pathavim vijjotetva, ekobhasam ekapajjotam katvati attho.
Obhasayitva pathavim candimasuriya viyati yojana. Atirocasiti atikkamitva
rocasi. 1- Tam pana atirocanam kena kim viya kena vati aha "siriya"tiadi. Tattha
siriyati sobhaggadisobhavisesena. Tejasati attano anubhavena. Aveliniti
ratanamayapupphavelavati.
Evam therena pucchita devata imahi gathahi vissajjesi:-
[299] "idani bhante imameva gamam
pindaya amhaka gharam upagami
@Footnote: 1 Si. sobhasi
Tato te ucchussa adasi khandikam
pasannacitta atulaya pitiya.
[300] Sassu ca paccha anuyunjate mamam
kahannu ucchum vadhuke avakiri
na chadditam no pana 1- khaditam maya
santassa bhikkhussa sayam adasaham.
[301] Tuyham nvidam issariyam atho mama
itissa sassu paribhasate mamam
pitham gahetva paharam adasi me
tato cuta kalakatamhi devata.
[302] Tadeva kammam kusalam katam maya
sukhanca kammam anubhomi attana
devehi saddhim paricarayamaham
modamaham kamagunehi pancahi.
[303] Tadeva kammam kusalam katam maya
sukhanca kammam anubhomi attana
devindagutta tidasehi rakkhita
samappita kamagunehi pancahi.
[304] Etadisam punnaphalam anappakam
mahavipaka mama ucchudakkhina
@Footnote: 1 ka. na ca
Devehi saddhim paricarayamaham
modamaham kamagunehi pancahi.
[305] Etadisam punnaphalam anappakam
mahajutika mama ucchudakkhina
devindagutta tidasehi rakkhita
sahassanettoriva nandane vane.
[306] Tuvanca bhante anukampakam vidum
upecca vandim kusalanca pucchisam
tato te ucchussa adasi khandikam
pasannacitta atulaya pitiya"ti
#[299] tattha idaniti anantaratitadivasatta aha, adhunati attho. Imameva
gamanti imasmimyeva game, rajagaham sandhaya vadati. Vuttam hi "gamopi nigamopi
nagarampi `gamo' icceva vuccati"ti. Bhummatthe cetam upayogavacanam. Upagamiti upagato
ahosi. 1- Atulayati anupamaya, appamanaya va.
#[300] Avakiriti apanesi chaddesi, vinasesi va. Santassati sadhurupassa
santakilesassa 2- parissamamappattassa 3- va.
#[301] Tuyham nuti nusaddo anattamanatasucane nipato, so "mama"ti
etthapi anetva yojetabbo "mama nu"ti. Idam issariyanti gehe adhipaccam
sandhayaha. Tato cutati tato manussalokato cuta. Yasma thitatthanato apagatapi
@Footnote: 1 Si.,i. asi 2 Si. santakilseganassa 3 i.,Ma. parissamapattassa
"cuta"ti vuccati, tasma cutim visesetum "kalakata"ti vuttam. Kalakatapi ca na
yattha katthaci nibbatta, apica kho devattam upagatati dassenti aha "amhi
devata"ti.
#[302] Tadeva kammam kusalam katam mayati tadeva ucchukhandadanamattam kusalam
kammam katam maya, annam na janamiti attho. Sukhanca kammanti sukhanca
kammaphalam. Kammaphalam hi idha "kamman"ti vuttam uttarapadalopena, karanopacarena
va "kusalanam bhikkhave dhammanam samadanahetu evamidam punnam pavaddhati. 1- Anubhomi
sakam punnan"ti 2- ca adisu viya. Kammanti va karanatthe upayogavacanam, kammenati
attho. Kamme va bhavam kammam yatha 3- kammanti. Atha va kametabbataya
kammam. Tam hi sukharajaniyabhavato kamupasamhitam kametabbanti kamaniyam. Attanati
attana eva, sayamvasitaya seribhavena sayamevati attho. Paricarayamaham
attananti purimagathaya "attana"ti vuttam padam vibhattiviparinamena "attanan"ti
yojetabbam.
#[303-5] Devindaguttati devindena sakkena gutta, devindo viya va
gutta mahaparivarataya. Samappitati sutthu appita samannagata. Mahavipakati
vipulaphala. Mahajutikati mahateja, mahanubhavati attho.
#[306] Tuvanti tam. Anukampakanti karunikam. Vidunti sappannam, savaka-
paramiya matthakam pattanti attho. Upeccati upagantva. Vandinti pancapatitthitena
abhivadayim. Kusalanca arogyam pucchisam apucchim, atulaya pitiya idanca kusalam
anussaramiti adhippayo. Sesam hettha vuttanayameva.
Ucchudayikavimanavannana nitthita.
@Footnote: 1 di.pa. 11/80/49 2 khu.vimana. 26/133/20 3 Ma. yathaha
The Pali Atthakatha in Roman Book 30 page 139-143.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=30&A=2972&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=30&A=2972&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=30
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=841
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=827
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=827
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]