![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
170. 3. Sopakattheragathavannana
yathapi ekaputtasminti ayasmato sopakattherassa gatha. Ka uppatti?
so kira purimabuddhesu katadhikaro hutva tattha tattha bhave vivattupanissayam
kusalam upacinanto kakusandhassa bhagavato kale annatarassa kutumbikassa putto hutva
nibbatto ekadivasam sattharam disva pasannacitto bijapuraphalani satthu upanesi.
Patiggahesi bhagava anukampam upadaya. So bhikkhusamghe ca abhippasanno salakabhattam
patthapetva samghuddesavasena tinnam bhikkhunam yavatayukam khirabhattam adasi. So tehi
punnakammehi aparaparam devamanussesu sampattim 1- anubhavanto ekada manussayoniyam
nibbatto ekassa paccekabuddhassa khirabhattam adasi. Evam tattha tattha punnani katva
sugatisueva paribbhamanto 2- imasmim buddhuppade purimakammanissandena savatthiyam
annataraya duggatitthiya kucchimhi patisandhim ganhi. Tassa mata dasa mase
kucchina pariharitva paripakke gabbhe vijayanakale vijayitum asakkonti muccham
apajjitva bahuvelam mata viya nipajji. Tam nataka "mata"ti sannaya susanam
netva citakam aropetva devatanubhavena 3- vatavutthiya utthitaya aggim adatva
pakkamimsu. Darako pacchimabhavikatta devatanubhavena matukucchito arogo nikkhami.
Mata pana kalamakasi. Devata tam gahetva manussarupena susanagopakassa gehe
thapetva katipayakalam patirupena aharena posesi. Tato param susanagopako ca
nam attano puttam katva vaddheti. So tatha vaddhento tassa puttena supiyena
nama darakena saddhim kilanto vicarati. Tassa susane jatasamvaddhabhavato sopakoti
samanna ahosi.
@Footnote: 1 Si. sampattiyo 2 Si. samsaranto 3 Ma. devatadhiggahitena
Athekadivasam sattavassikam tam bhagava paccusavelaya nanajalam pattharitva
veneyyabandhave oloketva 1- nanajalantogadham disva susanatthanam agamasi. Darako
pubbahetuna codiyamano pasannamanaso sattharam upasankamitva vanditva atthasi.
Sattha tassa dhammam kathesi. So dhammam sutva pabbajjam yacitva "pitara
anunnatosi"ti vutto pitaram satthu santikam nesi. 2- Tassa pita sattharam
upasankamitva vanditva "bhante imam darakam pabbajetha"ti anujani. Sattha tam
pabbajetva mettabhavanaya niyojesi. So mettakammatthanam gahetva susane
viharanto na cirasseva mettajhanam nibbattetva jhanam padakam katva vipassanam
vaddhetva arahattam sacchakasi. Tena vuttam apadane 3- :-
"kakusandho mahaviro sabbadhammana paragu
ganamha vupakattho so agamasi vanantaram.
Bijaminjam 4- gahetvana lataya avunim 5- aham
bhagava tamhi samaye jhayate pabbatantare.
Disvanaham devadevam vippasannena cetasa
dakkhineyyassa virassa 6- bijaminjamadasaham. 7-
Imasmimyeva kappamhi yam minjamadadim tada
duggatim nabhijanami bijaminjassidam 8- phalam.
Kilesa jhapita mayham .pe. Katam buddhassa sasanan"ti.
Araha hutva pana annesam sosanikabhikkhunam mettabhavanavidhim 9- dassento:-
@Footnote: 1 Si. olokento 2 Si. anesi 3 khu.apa. 33/31/56 vibhedakabijiyattherapadana (sya)
@4 pali. vijavijam 5 pali. acarim 6 Ma. dhirassa 7 Si.Ma. bijapuramadasaham,
@ pali. vijavijamadasaham 8 Si. bijapujayidam 9 Si. mettabhavanayavithim
1- "yathapi ekaputtasmim piyasmim kusali siya
evam sabbesu panesu sabbattha kusalo siya"ti
gatham abhasi. 1-
[33] Tattha yathati opammatthe nipato. Ekaputtasminti punati ca
kulavamsam tayati cati 2- putto, atrajadibhedo putto. Eko putto ekaputto,
tasmim ekaputtasmim. Visaye cetam bhummavacanam. Piyasminti piyayitabbataya ceva
ekaputtataya ca rupasilacaradihi ca pemakaranatthanabhute. Kusaliti kusalam vuccati khemam
sotthibhavo, tam labhitabbam etassa atthiti kusali, sattanam hitesi mettajjhasayo.
Sabbesu panesuti sabbesu sattesu. Sabbatthati sabbasu disasu, sabbesu
va bhavadisu, sabbasu va avatthasu. Idam vuttam hoti:- yatha ekaputtake 3-
piye manape matapita kusali ekantahitesi bhaveyya, evam puratthimadibhedasu
sabbasu disasu, kamabhavadibhedesu sabbesu 4- bhavesu daharadibhedasu sabbasu
avatthasu ca 5- thitesu sabbesu sattesu ekantahitesitaya kusali bhaveyya, "mitto
udasino 6- paccatthiko"ti simam akatva simasambhedavasena sabbattha ekarasam mettam
bhaveyyati. Imam pana gatham vatva "sace 7- tumhe ayasmanto evam mettabhavanam
anuyunjeyyatha, ye te bhagavata `sukham supati'tiadina 8- ekadasa mettanisamsa
vutta, ekamsena tesam bhagino bhavatha"ti ovadamadasi.
Sopakattheragathavannana nitthita.
--------------
@Footnote: 1-1 cha.Ma. "yathapi ekaputtasmin"ti gatham abhasi 2 Si.,Ma. punati kulavamsam
@ tayatiti va 3 Si. ekaputte 4 Si. sabbesu va 5 Si. avatthasupi
@6 Si. mitto udahu no 7 Ma. sabbe 8 an.ekadasaka. 24/15/284 mettasutta
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 146-148.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=32&A=3277&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=32&A=3277&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=170
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5174
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5446
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5446
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]