![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
107. 10. Uttaramatupetivatthuvannana
divaviharagatam bhikkhunti idam uttaramatupetivatthu.
Tatrayam atthavibhavana:- satthari parinibbute pathamamahasangitiya pavattitaya
ayasma mahakaccayano dvadasahi bhikkhuhi saddhim kosambiya avidure annatarasmim
arannayatane vihasi. Tena ca samayena ranno udenassa annataro amacco
kalam akasi, tena ca pubbe nagare kammanta adhitthita ahesum. Atha raja
tassa puttam uttaram nama manavam pakkosapetva "tvam ca 1- pitara adhitthite
kammante samanusasa"ti tena thitatthane 2- thapesi.
So ca sadhuti sampaticchitva ekadivasam nagarapatisankharaniyanam darunam atthaya
vaddhakiyo gahetva arannam gato tattha ayasmato mahakaccayanattherassa vasanatthanam
upagantva theram tattha pamsukulacivaradharam 3- vivittam nisinnam disva iriyapatheyeva
pasiditva katapatisantharo vanditva ekamantam nisidi, thero tassa dhammam kathesi, so
dhammam sutva ratanattaye sanjatappasado saranesu patitthaya theram nimantesi "adhivasetha
me bhante svatanaya bhattam saddhim bhikkhuhi anukampam upadaya"ti. Adhivasesi
thero tunhibhavena, so tato nikkhamitva nagaram gantva annesam upasakanam
acikkhi "thero maya svatanaya nimantito, tumhehipi mama danaggam agantabban"ti.
So dutiyadivase kalasseva panitam khadaniyam bhojaniyam patiyadapetva kalam
arocapetva saddhim bhikkhuhi agacchantassa therassa paccuggamanam katva vanditva
purakkhatva geham pavesesi. Atha maharahakappiyapaccattharanaatthatesu asanesu there
ca bhikkhusu ca nisinnesu gandhapupphadhupehi 4- pujam katva panitena annapanena te
santappetva sanjatappasado katanjali anumodanam sunitva katabhattanumodane
there gacchante pattam gahetva anugacchanto nagarato nikkhamitva patinivattanto
@Footnote: 1 Ma. tava 2 Ma. tam senapatitthane 3 Ma. pamsukulacivaram parupitva
@4 Si.,i. gandhapupphadhupadipehi
"bhante tumhehi niccam mama geham pavisitabban"ti yacitva therassa adhivasanam natva
nivatti. Evam so theram upatthahanto tassa ovade patitthaya sotapattiphalam papuni,
viharanca karesi, sabbe ca attano natake sasane abhippasanne akasi.
Mata panassa maccheramalapariyutthitacitta hutva evam paribhasi "yam tvam mama
anicchantiya eva samananam annapanam desi, tam te paraloke lohitam sampajjatu"ti.
Ekam pana morapinchakalapam viharamahadivase diyyamanam anujani. Sa kalam katva
petayoniyam uppajji, morapinchakalapadananumodanena panassa kesa nila siniddha
vellitagga sukhuma digha ca ahesum. Sa yada ganganadim "paniyam pivissami"ti
otari, tada nadi lohitapura 1- hoti. Sa pancapannasa vassani khuppipasabhibhuta
vicaritva ekadivasam kankharevatattheram gangaya tire divaviharam nisinnam disva
attanam attano kesehi paticchadetva upasankamitva paniyam yaci. Tam sandhaya
vuttam:-
[331] "divaviharagatam bhikkhum gangatire nisinnakam
tam peti upasankamma dubbanna bhirudassana.
[332] Kesa cassa atidigha 2- yavabhumavalambare
kesehi sa paticchanna samanam etadabravi"ti
ima dve gatha sangitikarakehi idha adito thapita.
Tattha bhirudassanati bhayanakadassana. "ruddadassana"ti 3- va patho
bibhacchabhariyadassanati 4- attho. Yavabhumavalambareti yava bhumi, tava olambanti.
Pubbe "bhikkhun"ti ca paccha "samanan"ti ca kankharevatattherameva sandhaya vuttam.
Sa pana peti theram upasankamitva paniyam yacanti:-
@Footnote: 1 Si.,i. lohitapunna 2 Ma. ahu digha 3 Ma. garudassanati
@4 Ma. vigacchataya bhariyadassanati
[333] "pancapannasa vassani yato kalakata aham
nabhijanami bhuttam va pitam va pana paniyam
dehi tvam 1- paniyam bhante tasita paniyaya me"ti
imam gathamaha.
#[333] Tattha nabhijanami bhuttam vati evam dighamantare kale bhojanam
bhuttam va paniyam pitam va nabhijanami, na bhuttam na pitanti attho. Tasitati
pipasita. Paniyayati paniyatthaya ahindantiya me paniyam dehi bhanteti
yojana.
Ito param:-
[334] "ayam sitodika ganga himavanto sandati
piva etto gahetvana kim mam yacasi paniyam.
[335] Sacaham bhante gangaya sayam ganhami paniyam
lohitam me parivattati tasma yacami paniyam.
[336] Kim nu kayena vacaya manasa dukkatam katam
kissakammavipakena ganga te hoti lohitam.
[337] Putto me uttaro nama 2- saddho asi upasako
so ca mayham akamaya samananam pavecchati.
[338] Civaram pindapatanca paccayam sayanasanam
tamaham paribhasami maccherena upadduta.
@Footnote: 1 Ma. dehi me 2 Ma. putto me bhante uttaro
[339] `yam Tvam mayham akamaya samananam pavecchasi
civaram pindapatanca paccayam sayanasanam.
[340] Etam te paralokasmim lohitam hotu uttara'
tassakammavipakena ganga me hoti lohitan"ti
ima therassa ca petiya ca vacanapativacanagatha.
#[334] Tattha himavantatoti mahato himassa atthitaya "himava"ti laddhanamato
pabbatarajato. Sandatiti pavattati. Ettoti ito mahagangato. Kinti kasma
mam yacasi paniyam, ganganadim otaritva yatharuci pivati dasseti.
#[335] Lohitam me parivattatiti udakam sandamanam mayham papakammaphalena
lohitam hutva parivattati parinamati, taya gahitamattam udakam lohitam jayati.
#[337-340] Mayham akamayati mama anicchantiya. Pavecchatiti deti. Paccayanti
gilanapaccayam. Etanti yam etam civaradikam paccayajatam samananam pavecchasi 1- desi,
etam te paralokasmim lohitam hotu uttarati abhisapanavasena katam papakammam, tassa
vipakenati yojana.
Athayasma revato tam petim uddissa bhikkhusamghassa paniyam adasi, pindaya
caritva bhattam gahetva bhikkhunamadasi, sankarakutadito pamsukulam gahetva dhovitva
bhisinca cimilikanca katva bhikkhunam adasi, tena cassa petiya dibbasampattiyo
ahesum. Sa therassa santikam gantva attana laddhadibbasampattim therassa dassesi.
Thero tam pavattim attano santikam upagatanam catunnam 2- parisanam pakasetva dhammakatham
kathesi, tena mahajano sanjatasamvego vigatamalamacchero hutva danasiladikusaladhammabhirato
ahositi. Idam pana petavatthu dutiyasangitiyam sangaham arulhanti datthabbam.
Uttaramatupetivatthuvannana nitthita.
@Footnote: 1 Si.,i. pavecchasiti 2 Ma. bahunam
The Pali Atthakatha in Roman Book 31 page 151-154.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=31&A=3345&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=31&A=3345&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=107
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=3835
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=4000
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=4000
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]