![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
173. 6. Kumāputtattheragāthāvaṇṇanā
sādhu sutanti āyasmato kumāputtattherassa gāthā. Kā uppatti?
so kira purimabuddhesu katādhikāro ito ekanavute kappe ajinacammavasano
tāpaso hutvā bandhumatīnagare rājuyyāne vasanto vipassiṃ bhagavantaṃ passitvā
pasannamānaso pādabbhañjanatelaṃ adāsi. So tena puññakammena devaloke nibbatto.
Tato paṭṭhāya sugatīsuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde avantiraṭṭhe veḷukaṇṭakanagare
gahapatikule nibbatto. "nando"tissa nāmaṃ akaṃsu. Mātā panassa kumā nāma,
tena kumāputtoti paññāyittha. So āyasmato sāriputtassa santike dhammaṃ sutvā
laddhappasādo pabbajitvā 1- katapubbakicco pariyantapabbatapasse samaṇadhammaṃ karonto
visesaṃ nibbattetuṃ asakkonto bhagavantaṃ upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā kammaṭṭhānaṃ
sodhetvā sappāyaṭṭhāne 2- vasanto vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ sacchākāsi. Tena
vuttaṃ apadāne 3- :-
"nagare bandhumatiyā rājuyyāne vasāmahaṃ
cammavāsī tadā āsiṃ kamaṇḍaludharo 4- ahaṃ.
Addasaṃ vimalaṃ buddhaṃ sayambhuṃ aparājitaṃ
ātāpinaṃ pahitattaṃ 5- jhāyiṃ jhānarataṃ vasiṃ.
Sabbakāmasamiddhañca oghatiṇṇamanāsavaṃ
disvā pasanno sumano abbhañjanamadāsahaṃ 6-
ekanavutito kappe abbhañjanamadāsahaṃ 6-
duggatiṃ nābhijānāmi abbhañjanassidaṃ phalaṃ.
@Footnote: 1 Sī. pabbajitvā laddhūpasampado 2 Sī. sappāyaṭṭhāneva 3 khu.apa. 33/114/166
@abbhañjanadāyakattherāpadāna (syā) 4 Sī. kamaṇḍaladharo
@5 cha.Ma. padhānaṃ pahitattaṃ taṃ 6 pāli. yaṃ dānamadadiṃ tadā
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā araññe kāyadaḷhibahule bhikkhū disvā te ovadanto
sāsanassa niyyānikabhāvaṃ pakāsento:-
1- "sādhu sutaṃ sādhu caritakaṃ
sādhu sadā aniketavihāro
atthapucchanaṃ padakkhiṇakammaṃ
etaṃ sāmaññaṃ akiñcanassā"ti
gāthaṃ abhāsi. 1-
[36] Tattha sādhūti sundaraṃ. Sutanti savanaṃ. Tañca kho vivaṭṭūpanissitaṃ
visesato appicchatādipaṭisaṃyuttaṃ dasakathāvatthusavanaṃ idhādhippetaṃ. Sādhu caritakanti
tadeva appicchatādicaritaṃ ciṇṇaṃ, sādhucaritameva hi "caritakan"ti vuttaṃ. Padadvayenāpi
bāhusaccaṃ tadanurūpaṃ paṭipattiñca "sundaran"ti dasseti. Sadāti sabbakāle navaka-
majjhimatherakāle, sabbesu vā iriyāpathakkhaṇesu. Aniketavihāroti kilesānaṃ
nivāsanaṭṭhānaṭṭhena pañcakāmaguṇā niketā nāma, lokiyā vā chaḷārammaṇadhammā.
Yathāha "rūpanimittaniketavisāravinibandhā kho gahapati `niketasārī'ti vuccatī"tiādi. 2-
Tesaṃ niketānaṃ pahānatthāya paṭipadā aniketavihāro. Atthapucchananti taṃ 3-
ājānitukāmassa kalyāṇamittaṃ upasaṅkamitvā diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthapabhedassa
pucchanaṃ, kusalādibhedassa vā atthassa sabhāvadhammassa "kiṃ bhante kusalaṃ, kiṃ akusalaṃ,
kiṃ sāvajjaṃ, kiṃ anavajjan"tiādinā 4- pucchanaṃ atthapucchanaṃ. Padakkhiṇakammanti taṃ
pana pucchitvā padakkhiṇaggāhibhāvena tassa ovāde adhiṭṭhānaṃ sammāpaṭipatti.
Idhāpi "sādhū"ti padaṃ ānetvā yojetabbaṃ. Etaṃ sāmaññanti "sādhu
@Footnote: 1-1 cha.Ma. "sādhu sutaṃ sādhu caritakan"ti gāthaṃ abhāsi 2 saṃ.khandha. 17/3/9 haliddikāni-
@ sutta 3 Sī. ayaṃ pāṭho natthi 4 Ma.upari. 14/296/267 cūḷakammavibhaṅgasutta
Sutan"tiādinā vuttaṃ yaṃ sutaṃ, yañca caritaṃ, yo ca aniketavihāro, yañca
atthapucchanaṃ, yañca padakkhiṇakammaṃ, etaṃ sāmaññaṃ eso samaṇabhāvo. Yasmā imāyaeva
paṭipadāya samaṇabhāvo, na aññathā, tasmā "sāmaññan"ti nippariyāyato 1- maggaphalassa
adhivacanaṃ. Tassa vā pana ayaṃ apaṇṇakapaṭipadā, taṃ panetaṃ sāmaññaṃ yādisassa sambhavati, taṃ
dassetuṃ "akiñcanassā"ti vuttaṃ. Apariggāhakassa, 2- khettavatthuhiraññasuvaṇṇadāsi-
dāsādipariggahaṇarahitassāti 3- attho.
Kumāputtattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
--------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 155-157.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=32&A=3475
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=32&A=3475
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=173
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5189
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5458
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5458
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]