![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
413. 12. Dhammadinnatherigathavannana
chandajata avasayitiadika dhammadinnaya theriya gatha.
Sa kira padumuttarabuddhakale hamsavatinagare paradhinavuttika hutva jivanti
nirodhato vutthitassa aggasavakassa pujasakkarapubbakam danam datva devaloke
nibbatta. Tato cavitva devamanussesu samsaranti pussassa 4- bhagavato kale satthu
vematikabhatikanam 5- kammikassa gehe vasamana danam paticca "ekam dehi"ti samikena
vutte dve denti bahupunnani katva kassapabuddhakale kikissa kasikaranno
gehe patisandhim gahetva sattannam bhagininam abbhantara hutva visativassasahassani
brahmacariyam caritva ekam buddhantaram devamanussesu samsaranti imasmim buddhuppade
rajagahe kulagehe nibbattitva vayappatta visakhassa setthino geham gata.
@Footnote: 1 cha.Ma. vankakehi 2 Ma. mutta 3 Si.,Ma. jaramaranapi
@4 cha.Ma. phussassa 5 Ma. vematikabhatikabhatikanam
Athekadivasam visakho setthi satthu santike dhammam sutva anagami hutva
gharam gato 1- pasadam abhiruhanto sopanamatthake thitaya dhammadinnaya pasaritahattham
analambitvava pasadam abhiruhitva bhunjamanopi tunhibhutova bhunji. Dhammadinna
tam upadharetva "ayyaputta kasma tvam ajja mama hattham nalambi, bhunjamanopi
na kinci kathesi, atthi nu kho koci mayham doso"ti aha. Visakho "dhammadinne
na te doso atthi, aham pana ajja patthaya itthisariram phusitum ahare ca
lolabhavam katum anaraho, tadiso maya dhammo patividdho. Tvam pana sace icchasi,
imasmimyeva gehe vasa. No ce icchasi, yattakena dhanena te attho, tattakam
gahetva kulagharam gacchahi"ti aha. Naham ayyaputta taya vantavamanam acamissami,
pabbajjam me anujanahiti. Visakho "sadhu dhammadinne"ti tam suvannasivikaya bhikkhuni-
upassayam pesesi. Sa pabbajitva kammatthanam gahetva katipaham tattha vasitva
vivekavasam vasitukama acariyupajjhayanam santikam gantva "ayya akinnatthane
mayham cittam na ramati, gamakavasam gacchami"ti aha. Bhikkhuniyo tam gamakavasam
nayimsu. Sa tattha vasanti atite madditasankharataya nacirasseva saha patisambhidahi
arahattam papuni. Tena vuttam apadane 2-:-
"padumuttaro nama jino sabbadhammana paragu
ito satasahassamhi kappe uppajji nayako.
Tadaham hamsavatiya kule annatare ahum
parakammakari asim nipaka silasamvuta.
Padumuttarabuddhassa sujato aggasavako
vihara abhinikkhamma pindapataya gacchati.
@Footnote: 1 cha.Ma. gantva 2 khu.apa. 33/95/364
Ghatam gahetva gacchanti tada udakaharika
tam disva adadim puvam 1- pasanna sehi panibhi.
Patiggahetva tattheva nisinno paribhunji so
tato netvana tam geham adasim tassa bhojanam.
Tato me ayyako tuttho akarim sunisam sakam
sassuya saha gantvana sambuddham abhivadayim.
Tada so dhammakathikam bhikkhunim parikittayam
thapesi etadaggamhi tam sutva mudita aham.
Nimantayitva sugatam sasamgham lokanayakam
mahadanam daditvana tam thanam abhipatthayim.
Tato mam sugato aha ghananinnadasussaro
mamupatthananirata sasamghaparivesika.
Saddhammassavane yutta gunavaddhitamanasa
bhadde bhavassu mudita lacchase panidhiphalam.
Satasahassito kappe okkakakulasambhavo
gotamo nama gottena sattha loke bhavissati.
Tassa dhammesu dayada orasa dhammanimmita
dhammadinnati namena hessati satthu savika.
Tam sutva mudita hutva yavajivam mahamunim
mettacitta paricarim paccayehi vinayakam.
@Footnote: 1 cha.Ma. adadam pupam
Tena kammena sukatena cetanapanidhihi ca
jahitva manusam deham tavatimsam aganchaham.
Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahayaso
kassapo nama gottena uppajji vadatam varo.
Upatthako mahesissa tada asi narissaro
kasiraja kiki nama baranasipuruttame.
Chattha tassa aham dhita sudhamma iti vissuta
dhammam sutva jinaggassa pabbajjam samarocayim.
Anujani na no tato agareva tada mayam
visam vassasahassani vicarimha atandita.
Komaribrahmacariyam rajakanna sukhedhita 1-
buddhopatthananirata mudita satta dhitaro.
Samani samanagutta ca bhikkhuni bhikkhudasika
dhamma ceva sudhamma ca sattami samghadasika.
Khema uppalavanna ca patacara ca kundala
gotami ca ahanceva visakha hoti sattami.
Tehi kammehi sukatehi cetanapanidhihi ca
jahitva manusam deham tavatimsam aganchaham.
Pacchime ca bhave dani giribbajapuruttame
jata setthikule phite sabbakamasamiddhane.
@Footnote: 1 sukhetthita (sya)
Yada rupagunupeta pathame yobbane thita
tada parakulam gantva vasim sukhasamappita.
Upetva lokasaranam sunitva dhammadesanam
anagamiphalam patto samiko me subuddhima.
Tada tam 1- anujanetva pabbajim anagariyam
na cireneva kalena arahattam apapunim.
Tada upasako so mam upagantva apucchatha
gambhire nipune panhe te sabbe byakarim aham.
Jino tasmim gune tuttho etadagge thapesi mam
bhikkhunim dhammakathikam nannam passami edisim. 2-
Dhammadinna yatha dhira evam dharetha bhikkhavo
evaham pandita nama 3- nayakenanukampita.
Paricinno maya sattha katam buddhassa sasanam
ohito garuko bharo bhavanetti samuhata.
Yassatthaya pabbajita agarasmanagariyam 4-
so me attho anuppatto sabbasannojanakkhayo.
Iddhisu ca vasi homi dibbaya sotadhatuya
paracittani janami buddhasasanakarika. 5-
Pubbenivasam janami dibbacakkhu visodhitam
khepetva asave sabbe visuddhasim sunimmala.
@Footnote: 1 cha.Ma. tadaham 2 edisam (sya) 3 cha.Ma. homi 4 agarasma anagarikam (sya)
@5 cha.Ma. satthu sasanakarika
Kilesa jhapita mayham bhava sabbe samuhata
nagiva bandhanam chetva viharami anasava.
Svagatam vata me asi buddhasetthassa santike
tisso vijja anuppatta katam buddhassa sasanam.
Patisambhida catasso vimokkhapi ca atthime
chalabhinna sacchikata katam buddhassa sasanan"ti.
Arahattam pana patva "mayham manam kiccamatthakam 1- pattam, idani idha vasitva
kim karissami, rajagahameva gantva sattharanca vandissami, bahu ca me nataka
punnani karissanti"ti bhikkhunihi saddhim rajagahameva paccagata. Visakho tassa
agatabhavam sutva tassa adhigamam vimamsanto pancakkhandhadinam vasena panham pucchi.
Dhammadinna sunisitena satthena kumudanale chindanti viya pucchitam pucchitam panham
vissajjesi, visakho sabbam pucchavissajjananayam 2- satthu arocesi, sattha "pandita
visakha dhammadinna bhikkhuni"tiadina tam pasamsanto sabbannutananena saddhim
samsandetva byakatabhavam pavedetva tameva culavedallasuttam 3- atthuppattim katva
tam dhammakathikanam bhikkhuninam aggatthane thapesi. Yada pana sa tasmim gamakavase
vasanti hetthimamagge adhigantva aggamaggatthaya vipassanam patthapesi. Tada:-
[12] "../../bdpicture/chandajata avasayi manasa ca phuta 4- siya
kamesu appatibaddhacitta uddhamsotati vuccati"ti
imam gatham abhasi.
Tattha chandajatati aggaphalattham jatacchanda. Avasayiti avasayo vuccati avasanam
nitthanam, tampi 5- kamesu appatibaddhacittataya "uddhamsota"ti vakkhamanatta
samanakiccassa
@Footnote: 1 cha.Ma. matthakam 2 Ma. pucchavissajjanam 3 Ma.mu. 12/460/410 4 ka. phuttha
@5 Si. tam pana
Nitthanam veditabbam, na yassa kassaci, tasma padadvayenapi appattamanasa anuttaram
yogakkhemam patthayamanati ayamattho vutto hoti. Manasa ca phuta siyati hetthimehi
tihi maggacittehi nibbanam phuta phusita bhaveyya. Kamesu appatibaddhacittati
anagamimaggavasena kamesu na patibaddhacitta. Uddhamsotati uddhameva maggasoto
samsarasoto ca etissati uddhamsota. Anagamino hi yatha aggamaggo uppajjati,
na anno, evam avihadisu uppannassa yava akanittha uddhameva uppatti hotiti.
Dhammadinnatherigathavannana nitthita.
----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 34 page 19-25.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=34&A=411&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=34&A=411&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=413
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=8940
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=9018
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=9018
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]