![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
41. 3. Nagavimanavannana
alankata manikancanacitanti nagavimanam. Tassa ka uppatti? bhagava
baranasiyam viharati isipatane migadaye. Tena samayena baranasivasini eka upasika
saddha pasanna silacarasampanna bhagavantam uddissa vatthayugam vayapetva
suparidhotam karapetva upasankamitva bhagavato padamule thapetva evamaha
@Footnote: 1 cha.Ma. pasanna 2-2 ka. abhippasannayeva devaputta mam atikkamitva rocanti
@patapenti dasseti
"patigganhatu bhante bhagava imam vatthayugam anukampam upadaya yam mama assa
digharattam hitaya sukhaya"ti. Bhagava tam patiggahetva tassa upanissayasampattim
disva dhammam desesi, sa desanapariyosane 1- sotapattiphale patitthahitva bhagavantam
vanditva padakkhinam katva geham agamasi. Sa na cirasseva kalam katva tavatimsesu
uppanna sakkassa devarajassa piya ahosi vallabha yasuttara nama namena.
Tassa punnanubhavena hemajalasanchanno kunjaravaro nibbatti, tassa ca khandhe
manimayo mandapo, majjhe supannattaratanapallanko nibbatti, dvisu dantesu cassa
kamalakuvalayujjala ramaniya dve pokkharaniyo paturahesum. Tattha padumakannikasu
thita devadhita paggahitapancangikaturiya naccanti ceva gayanti ca.
Sattha baranasiyam yathabhirantam viharitva yena savatthi tena carikam pakkami.
Anupubbena savatthim patva tatra sudam bhagava savatthiyam viharati jetavane
anathapindikassa arame. Atha sa devata attana anubhuyyamanam dibbasampattim
oloketva tassa karanam upadharenti "satthu vatthayugadanakaranan"ti natva
sanjatasomanassa bhagavati pasadabahumana vanditukama abhikkantaya rattiya
hatthikkhandhavaragata akasena agantva tato otaritva bhagavantam vanditva anjalim
paggayha ekamantam atthasi. Tam ayasma vangiso bhagavato anunnaya imahi gathahi
pucchi:-
[705] "alankata manikancanacitam
sovannajalacitam 2- mahantam
abhiruyha gajavaram sukappitam
idhagama vehayasam antalikkhe.
@Footnote: 1 cha.Ma. desanavasane 2 Si. suvannajalacittam
[706] Nagassa dantesu duvesu nimmita
acchodaka paduminiyo suphulla
padumesu ca turiyagana pabhijjare
ima ca naccanti manoharayo.
[707] Deviddhipattasi mahanubhave
manussabhuta kimakasi punnam
kenasi evanjalitanubhava
vanno ca te sabbadisa pabhasati"ti.
#[705] Tattha alankatati sabbabharanavibhusita. Manikancanacitanti tehi
dibbamanehi manisuvannehi acitam. Sovannajalacitanti hemajalasanchannam. 1- Mahantanti
vipulam. Sukappitanti gamanasannahavasena sutthu sannaddham. Vehayasanti vehayasabhute 2-
hatthipitthe. Antalikkheti akase, "alankatamanikancanacitan"tipi patho. Ayam hettha
sankhepattho:- devate tvam sabbalankarehi alankata alankatamanikancanacitam, ativiya
dibbamanehi manihi kancanehi ca alankaranavasena 3- khacitam, hemajalehi kumbhalankaradi-
bhedehi hatthalankarehi citam 4- amuttam mahantam ativiya brahantam 5- uttamam gajam
aruyha hatthipitthiya nisinna akaseneva idha amhakam santikam agatati.
#[706] Nagassa dantesu duvesu nimmitati eravanassa viya nagarajassa
imassa dvisu dantesu dve pokkharaniyo sucaritasippina sutthu viracita. Turiyagana-
ti pancangikaturiyasamuha. Pabhijjareti dvadasannam layabhedanam vasena pabhedam gacchanti.
@Footnote: 1 ka. hemajalapaticchannam 2 Si. vehasagate
@3 ka. alankatakaranavasena 4 Si. cittam 5 Si.,i. brahantam sajjam
"pavajjare"ti ca pathanti, pakarehi vadiyantiti attho. Evam therena puttha devata
imahi gathahi vissajjesi:-
[708] "baranasiyam upasankamitva
buddhassa'ham vatthayugam adasim
padani vanditva 1- chama nisidim
vitta ca'ham anjalikam akasim. 2-
[709] Buddho ca me kancanasannibhattaco
adesayi samudayadukkhaniccatam
asankhatam dukkhanirodhasassatam
maggam adesayi 3- yato vijanisam.
[710] Appayuki kalakata tato cuta
upapanna tidasaganam yasassini
sakkassa'ham annatara pajapati
yasuttara nama disasu vissuta"ti.
#[708-9] Tattha chamati bhumiyam. Bhummatthe hi idam paccattavacanam. Vittati
tuttha. Yatoti yato satthu samukkamsikadhammadesanato. Vijanisanti cattari
ariyasaccani pativijjhim.
#[710] Appayukiti "idisam nama ularam punnam katva na taya etasmim
dukkhabahule manussattabhave evam thatabban"ti sanjatabhisandhina viya parikkhayam
gatena kammuna appayuka samana. Annatara pajapatiti solasasahassanam mahesinam
@Footnote: 1 Si. vanditva 2 i.,Ma. adasim 3 Si. adesesi
AnnataRa. Disasu vissutati dvisu devalokesu sabbadisasu pakata pannata.
Sesam vuttanayameva.
Nagavimanavannana nitthita.
------------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 30 page 204-208.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=30&A=4314&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=30&A=4314&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=41
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=1443
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=1431
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=1431
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]