![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
Sankhapalajatakam
ariyavakasositi idam sattha jetavane viharanto uposathakammam
arabbha kathesi.
Tada hi sattha uposathike upasake sampahamsetva
poranakapandita mahatim nagasamapattim pahaya uposatham upavasimsuyevati vatva
tehi yacito atitam ahari.
Atite rajagahe magadharaja nama rajjam karesi. Tada
bodhisatto tassa ranno aggamahesiya kucchimhi nibbatti.
Duyyodhanotissa namam karimsu. So vayappatto takkasilayam sabbasippani
ugganhitva agantva pitu sippam dassesi. Atha nam pita rajje
abhisincitva isipabbajjam pabbajitva uyyane vasi. Bodhisatto
Divasassa tikkhattum pitu santikam agamasi. Mahalabhasakkaro udapadi.
So tena palibodhena kasinaparikammamattampi katum asakkonto cintesi
maha me labhasakkaro na sakka maya idha vasantena imam jatam
chinditum puttassa anarocetvava annattha gamissamiti. So
kanci ajanapetva uyyana nikkhamma magadharattham atikkamitva
mahisakaratthe sankhapaladahato nama nikkhantaya kannavennaya nadiya
nivattane candakapabbatam upanissaya pannasalam katva tattha vasanto
kasinaparikammam katva jhanabhinna nibbattetva unchacariyaya
yapesi. Tamenam sankhapalo nama nagaraja mahantena parivarena
kannavennanadito nikkhamitva antarantara upasankamati. So
tassa dhammam desesi. Athassa putto pitaram datthukamo gatatthanam
ajananto anuvicarapetva asukatthane nama vasatiti natva tassa
dassanatthaya mahantena parivarena tattha gantva ekamante khandhavaram
nivasapetva katipayehi amaccehi saddhim assamapadabhimukho payasi.
Tasmim khane sankhapalo mahantena parivarena dhammam sunanto nisidi.
So tam rajanam agacchantam disva isim vanditva utthayasana
pakkami. Raja pitaram vanditva patisantharam katva nisiditva
pucchi bhante katararaja namesa tumhakam santikam agatoti.
Tata sankhapalanagaraja namesoti. So tassa sampattim nissaya
nagabhavane lobham katva katipaham vasitva pitu bhikkhaharam nibaddhapetva
attano nagarameva gantva catusu danasalayo karetva
Sakalajambudipam sankhobhetva danam datva silam rakkhitva uposathavasakammam
katva nagabhavanam patthetva ayuhapariyosane nagabhavane
nibbattitva sankhapalanagaraja hutva ahosi. So gacchante
gacchante kale taya sampattiya vippatisari hutva tato patthaya
manussayonim patthento uposathavasam vasi. Athassa nagabhavane
vasantassa uposathavaso na sampajjati silavinasam papunati.
So tato patthaya nagabhavana nikkhamitva kannavennaya avidure
mahamaggassa ca ekapadikamaggassa ca antare ekam vammikam parikkhipitva
uposatham adhitthaya samadinnasilo mama cammamamsadihi atthika
cammamamsadini harantuti attanam danamukhe visajjetva vammikamatthake
nipanno samanadhammam karonto catuddase pannarase vasitva patipade
nagabhavanam gacchati.
Tasmim ekadivasam evam silam samadayitva nipanne paccantagamavasino
solasa jana mamsam aharissamati avudhahattha aranne
vicaranta kinci alabhitva nikkhamanta tam vammikamatthake nipannam
disva mayam ajja godhapotakampi na labhimha imam nagarajanam
vadhitva khadissamati cintetva maha kho panesa gayhamano
palapeyyati yathanipannameva tam bhogesu sulehi vijjhitva dubbalam
katva ganhissamati suladini adaya upasankamimsu. Bodhisattassapi
sariram mahantam ekadonikanavappamanam vattetva thapitasumanapupphadamam
viya jinjukaphalasannibhehi akkhihi jayasumanapupphasadisena sisena
Samannagato ativiya sobhati. So tesam solasannam jananam
padasaddena bhogantarato sisam niharitva rattakkhini ummiletva te
sulahatthe agacchante disva cintesi ajja mayham manoratho
matthakam papunissati aham attanam danamukhe niyyadetva viriyam
adhitthahitva nipanno ime mama sariram sattihi kottetva
chiddavachiddam karonte kodhavasena akkhini ummiletva na olokessamiti.
Attano silabhedabhayena dalham adhitthaya sisam bhogantareyeva
pavesetva nipajji. Atha nam te upagantva nangutthe gahetva
kaddhanta bhumiyam patetva tikhinasulehi atthasu thanesu vijjhitva
sakantakakalavettayatthiyo paharamukhehi pavesetva atthasu thanesu
kajenadaya mahamaggam patipajjimsu. Mahasatto sulehi vijjhanato
patthaya ekatthanepi kodhavasena akkhini ummiletva te na
olokesi. Tassa atthahi kajehi adaya niyamanassa sisam
olambitva bhumiyam pahari. Atha nam sisamassa olambatiti mahamagge
nipajjapetva tarunasulena nasapute vijjhitva rajjukam pavesetva
sisam ukkhipitva kajakotiyam laggitva punapi ukkhipitva maggam
patipajjimsu.
Tasmim khane videharatthe mithilanagaravasi alaro nama kutumbiko
panca sakatasatani adaya sukhayanake nisiditva gacchanto te
bhojaputte bodhisattam tatha ganhitva gacchante disva tesam
solasannampi solasahi vahagonehi saddhim pasatam pasatam suvannamasake
Sabbesampi nivasanaparupanani tesam bhariyanampi vatthabharanani datva
visajjapesi. So nagabhavanam gantva tattha papancam akatva
mahantena parivarena nikkhamitva alaram upasankamitva nagabhavanassa
vannam kathetva tam adaya nagabhavanam gantva tihi nagakannasatehi
saddhim mahantamassa yasam datva dibbehi kamehi santappesi.
Alaro nagabhavane ekavassam vasitva dibbakame paribhunjitva
icchamaham samma pabbajitunti nagarajassa kathetva pabbajitaparikkhare
gahetva nagabhavanato himavantappadesam gantva pabbajitva tattheva
ciram vasitva aparabhage carikam caranto baranasim patva rajuyyane
vasitva punadivase bhikkhaya nagaram pavisitva rajadvaram agamasi.
Atha nam baranasiraja disva iriyapathe pasiditva pakkosapetva
pannattasane nisidapetva nanaggarasabhojanam bhojetva annatarasmim
nice asane nisinno vanditva tena saddhim sallapanto pathamam gathamaha
ariyavakasosi pasannanetto
manne bhavam pabbajito kulamha
katham nu vittani pahaya bhoge
pabbaji nikkhamma ghara sapannoti.
Tattha ariyavakasositi niddosasundarasariravakasosi abhirupositi
attho. Pasannanettoti pancahi pasadehi yuttanetto.
Kulamhati khattiyabrahmanakula va setthikula va pabbajitositi
mannami. Katham nuti kena karanena kim arammanam katva
Dhananca bhoge ca pahaya ghara nikkhamitva pabbajitosi. Sapannoti
panditapurisoti pucchi.
Tato param tapasassa ca ranno ca vacanapativacanavasena gathanam
sambandho veditabbo.
Sayam vimanam naradeva disva
mahanubhavassa mahoragassa
disvana punnana mahavipakam
saddhayaham pabbajitomhi raja.
Na kamakama na bhaya na dosa
vacam musa pabbajita bhananti
akkhahi me pucchito etamattham
sutvana me jayihitippasado.
Vanijja ratthadhipa gacchamano
pathe addasasimhi bhojaputte
pavaddhakayam uragam mahantam
adaya gacchante pamodamane.
Soham samaganchi janinda tehi
pahatthalomo avacasmi bhito
kuhim ayam niyati bhimakayo
nagena kim kahatha bhojaputta.
Nago ayam niyati bhojanattham
pavaddhakayo urago mahanto
sadhunca thulanca mudunca mamsam
na tvam rasannasi videhaputta.
Ito mayam gantva sakam niketam
adaya satthani vikotayitva
mamsani bhakkhama pamodamana
mayam hi vo sattavo pannaganam.
Sace ayam niyati bhojanattham
pavaddhakayo urago mahanto
dadami vo balibaddani solasa
nagam imam muncatha bandhanasma.
Addha hi no bhakkho ayam manapo
bahu ca no oraga bhuttapubba
karoma te tam vacanam alara
mittanca no hohi videhaputta.
Tadassu te bandhana mocayimsu
yam natthuto patimokkhassa pase
mutto ca so bandhana nagaraja
pakkami pacinamukho muhuttam.
Gantvana pacinamukho muhuttam
punnehi nettehi palokayi mam
tadassaham pitthito anvaganchi
dasanguli anjalim paggahetva.
Gaccheva kho tvam taramanarupo
ma tam amitta puna aggahesum
dukkho hi luddehi puna samagamo
adassanam bhojaputtana gaccha.
Agamasi so rahadam vippasannam
nilobhasam ramaniyam sutittham
sammonatam jambuhi vedisahi
pavekkhi nittinnabhayo patito.
So tam pavissa na cirassa nago
dibbena me paturahu janinda
upatthahi mam pitaramva putto
hadayangamam kannasukham bhananto.
Tvam mesi mata ca pita alara
abbhantaro panadado sahayo
sakanca iddhim patilabhakosmi
alara passa me nivesanani
Pahutabhakkham bahuannapanam
masakkasaram viya vasavassati.
Tattha vimananti sankhapalanagaranno anekasatanatakitthisampattisampannam
kancanamanivimanam. Punnananti tena katapunnanam mahantam
vipakam disva kammanca phalanca paralokanca saddahitva pavattaya
saddhaya aham pabbajito. Na kamakamati na vatthukamenapi bhayenapi
dosenapi musa bhananti. Jayihititi bhante tumhakam vacanam sutva
mayhampi pasado somanassam jayissati. Vanijjanti vanijjakammam
karissamiti gacchanto. Pathe addasasimhiti pancannam sakatasatanam
purato sukhayanake nisiditva gacchanto mahamagge janapadamanusse
addasam. Pavaddhakayanti vaddhitakayam. Adayati atthahi kajehi
gahetva. Avacasmiti abhasim. Bhimakayoti bhayajananakayo.
Bhojaputtati luddaputte piyasamudacarenalapati. Videhaputtati
videharatthavasitaya alaram alapimsu. Vikotayitvati chinditva.
Mayanhi vo sattavoti mayam pana naganam verino nama. Bhojanatthanti
bhojanatthaya. Mittanca no hohiti tvam amhakam mitto hohi
katagunam jana. Tadassu teti maharaja tehi bhojaputtehi evam
vutte aham tesam solasa vahagone nivasanaparupanani pasatam pasatam
suvannamasake bhariyananca nesam vatthalankaram adasim atha te
sankhapalanagarajanam bhumiyam nipajjapetva attano kakkhalataya
kantakacita kalavettalata kotiyam gahetva akaddhitum arabhimsu athaham
Nagarajanam kilamantam disva akilamantova asina ta lata chinditva
darakanam kannavethato vattiharananiyamena adukkhapento sanikam
niharim tasmim kale te bhojaputta yam bandhanam assa natthuto
pavesetva pase patimokkham tasma bandhana tam uragam mocayimsu.
Tassa nasato saha pasena tam rajjukam niharimsuti dipeti. Iti
te uragam visajjetva thokam gantva ayam urago dubbalo
matakale nam gahetvava gacchissamiti niliyimsu. Punnehiti sopi
muhuttam pacinamukho gantva assupunnehi nettehi mam palokayi.
Tadassahanti tada assa aham. Gacchevati evantam avacanti vadati.
Rahadanti kannavennarahadam. Sammonatanti ubhayatiresu
jumburukkhavedisarukkhehi onatam vinatam. Nittinnabhayo patitoti so kira tam
rahadam passanto alarassa nipaccakaram dassetva yava nanguttha
ottari. Udake pavitthapavitthatthanamevassa nibbhayam ahosi.
Tasma nittinnabhayo patito hatthatuttho pavekkhiti. Pavissati
pavesetva. Dibbena meti nagabhavane pamadam anapajjitva mayi
kannavennanaditiram anatikkanteyeva dibbena parivarena mama purato
paturahosi. Upatthahiti upagami. Abbhantaroti hadayamamsasadiso.
Tvam mama bahupakaro sakkaram te karissami. Passa me nivesananiti
mama nagabhavanam passa. Masakkasaram viyati masakkasaro vuccati
osakkanaparisakkanabhavena ghanasarataya ca sinerupabbataraja ayam tattha
mapitatavatimsabhavanam sandhayevamaha.
Maharaja evam vatva so nagaraja uttarim attano nagabhavanam
vannento gathadvayamaha
tam bhumibhagehi upetarupam
asakkhara ceva mudu subha ca
nicatina apparaja ca bhumi
pasadika yattha jahanti sokam.
Anavakula veluriyupanila
catuddisam ambavanam surammam
pakka ca pesi saphala suphulla
niccotuka dharayanti phalaniti.
Tattha asakkharati ya tattha bhumi pasanasakkhararahita mudu
subha kancanarajatamanimaya sattaratanavalukakinna. Nicatinati
indagopakapitthisadisavannehi nicatinehi samannagata. Apparajati
pamsurahita. Yattha jahanti sokanti yattha pavitthamattava nissoka
honti. Anavakulati na avakula akhanima upari ukkulavikulabhavarahita
va samasanthita. Veluriyupanilati veluriyena upanila tattha nagabhavane
veluriyamaya pasannasalila nilobhasa anekavannakamaluppalasanchanna
pokkharaniti attho. Catuddisanti pokkharaniya catusu disasu.
Pakka cati tasmim ambavane ambarukkha pakkaphala ca addhapakkaphala
ca tarunaphala ca phullitayevati attho. Niccotukati channampi
utunam anurupehi pupphaphalehi samannagatati.
Tesam vananam naradeva majjhe
nivesanam bhassarasannikasam
rajataggalam sovannamayam ularam
pabhasati vijjurivantalikkhe.
Manimaya sovannamaya ulara
anekacitta sasatam sunimmita
paripura kannahi alankatahi
sovannakayuradharahi raja.
So sankhapalo taramanarupo
pasadamaruyha anomavanno
sahassathambham atulanubhavam
yatthassa bhariya mahesi ahosi.
Eka ca nari taramanarupa
adaya veluriyamayam mahaggham
subham manim jatimantupapannam
acodita asanamabbhihasi.
Tato mam urago hatthe gahetva
nisidayi pamukhaasanasmim
idamasanam atra bhavam nisidatu
bhavanhi me annataro garunam.
Anna ca nari taramanarupa
adaya varim upasankamitva
padani pakkhalayi me janinda
bhariyava bhattu patino piyassa.
Apara ca nari taramanarupa
paggayha sovannamayaya catiya
anekasupam vividham viyanjanam
upanamayi bhatta manunnarupam.
Turiyehi mam bharata bhuttabhattam
upatthahum bhattu mano viditva
tatuttarim mam nipati mahantam
dibbehi kamehi anappakehiti.
Tattha nivesananti pasado. Bhassarasannikasanti pabhassaradassanam.
Rajataggalanti rajatadvarakavatam. Manimayati evarupa
tattha kutagara ca gabbha ca. Paripurati sampunna. So sankhapaloti
maharaja aham evam tasmim nagabhavanam vannente tam datthukamo
ahosim atha mam tattha netva so sankhapalo hatthe gahetva
taramano veluriyathambhehi sahassathambham pasadam aruyha yasmim thane
assa mahesi ahosi tam thanam netiti dipeti. Eka cati mayi
pasadam abhirulhe eka itthi annehipi manihi jatimantehi
Upetam subham veluriyasanam tena nagarajena avuttava. Abbhihasiti
abhihari atthariti vuttam hoti. Pamukhaasanasminti pamukhasanasmim.
Uttamasane nisidapesiti attho. Garunanti matapitunam me tvam
annataroti evam vatva nisidapesi. Vividham viyanjananti vividham
byanjanam. Bhatta manunnarupanti bhattam manunnarupam. Bharatati
rajanam alapati. Bhuttabhattanti katabhattakiccam. Upatthahunti
anekasatehi turiyehi gandhabbam kurumana upatthahimsu. Bhattu mano
viditvati attano patino cittam janitva. Tatuttarinti tato
gandhabbakaranato uttarim. Mam nipatiti so nagaraja mam upasankami.
Mahantam dibbehiti mahantehi ularehi dibbehi. Kamehiti tehi
ca na appakehi anappakehi.
Evam upasankamitva ca pana gathamaha
bhariya mameta tisata alara
sabbattamajjha padumuttarabha
alara etasu te kamakaro
dadami te ta paricarayassuti.
Tattha sabbattamajjhati sabba attamajjha panina
gahitappamanamajjhati attho. Atthakathayam pana sumajjhati patho.
Padumuttarabhati padumavannauttarabha. Padumavannacchaviyoti attho.
Paricarayassuti ta attano padaparicarika karohiti vatva tihi
itthisatehi saddhim mahasampattim mayham adasi.
Soham
samvaccharam dibbarasanubhutva
tadassuham uttari paccabhasim
nagassidam kinti kathanca laddham
kathajjhagamasi vimanasettham.
Adhicca laddham parinamajante
sayam katam udahu devehi dinnam
pucchami tam nagaraje tamattham
kathajjhagamasi vimanasetthanti.
Tattha dibbarasanubhutvati dibbe kamagunarase anubhavitva.
Tadassuhanti tada assu aham. Nagassidanti bhaddamukhassa
sankhapalanagarajassa idam sampattijatam. Kinti kim nama kammam katva
laddham kathametam vimanasettham tvam ajjhagamasiti iti nam aham
pucchim. Adhicca laddhanti ahetuna laddham. Parinamajanteti kenaci tava
atthaya parinamitatta parinamato jatam. Sayam katanti karake
pakkosapetva ratanani datva karitanti.
Tato para dvinnampi vacanapativacanagatha ca
nadhicca laddham na parinamajamme
na sayam katam napi devehi dinnam
sakehi kammehi apapakehi
punnehi me laddhamidam vimanam.
Kinte vatam kim pana brahmacariyam
kassa sucinnassa ayam vipako
akkhahi me nagaraje tamattham
katham nu te laddhamidam vimanam.
Raja ahosim magadhanamissaro
duyyodhano nama mahanubhavo
so itaram jivitam samviditva
asassatam viparinamadhammam.
Annanca pananca pasannacitto
sakkacca danam vipulam adasim
opanabhutam me gharam tadasi
santappita samanabrahmana ca.
Malanca gandhanca vilepananca
padipayam yanamupassayanca
acchadanam sayanamathannapanam
sakkacca danani adamha tattha.
Tam me vatam tam pana brahmacariyam
tassa sucinnassa ayam vipako
teneva me laddhamidam vimanam
pahutabhakkham bahuannapanam.
Naccehi gitehi cupetarupam
ciratthitikam na ca sassatayam
appanubhava tam mahanubhavam
tejassinam hanti atejavanto
kimeva dathavudha kim paticca
hatthatthamaganchi vanibbakanam.
Bhayam nu te anvagatam mahantam
tejo nu te anvagatam dantamulam
kimeva dathavudha kim paticca
kilesamapajji vanibbakanam.
Na me bhayam anvagatam mahantam
tejo na sakka mama tebhi hantum
satanca dhammani sukittitani
samuddavelava duraccayani.
Catuddasim pancadasim alara
uposatham niccamupavasami
athagamum solasa bhojaputta
rajjum gahetvana dalhanca pasam.
Bhetvana nasam atikassa rajjum
nayimsu mam samparigayha ludda
Etadisam dukkhamaham titikkham
uposatham appatikopayanto.
Ekayane tam pathe addasamsu
balena vannena cupetarupam
siriya pannaya ca bhavitosi
kimatthiyam naga tapo karosi.
Na puttahetu na dhanassa hetu
na ayuno capi alara hetu
manussayonim abhipatthayano
tasma parakkamma tapo karomi.
Tvam lohitakkho vihatantaramso
alankato kappitakesamassu
surosito lohitacandanena
gandhabbarajava disa pabhasasi.
Deviddhipattosi mahanubhavo
sabbehi kamehi samangibhuto
pucchami tam nagaraje tamattham
seyyo ito kena manussaloko.
Alara nannatra manussaloka
suddhi va samvijjati samyamo va
Ahanca laddhana manussayonim
kahami jatimaranassa antam.
Samvaccharo me vusito tavantike
annena panena upatthitosmi
amantayitvana palemi naga
cirappavutthosmi aham janinda.
Putta ca dara ca anujivino ca
niccanusittha upatitthate tam
kaccinu te nabhisamsittha koci
piyanhi me dassanam tuyha alara.
Yathapi matu ca pitu agare
putto piyo pativihitova seyya
tatopi mayham idhameva seyyo
cittanhi te naga mayi pasannam.
Mani mamam vijjati lohitango
dhanaharo maniratanam ularam
adaya tam gaccha sakam niketam
laddha dhanantam manimossajassuti.
Tattha kinte vatanti kim tava vatasamadanam. Brahmacariyanti
setthacariyam. Opanabhutanti catumahapathe khatapokkharani viya
dhammikasamanabrahmananam yathasukham paribhunjitabbavibhavam. Na ca sassatayanti
Ciratthitikam samanampi cetam mayham sassatam na hotiti me katheti.
Appanubhavati bhojaputte sandhayaha. Hantiti atthasu thanesu
sulehi vijjhanta kimkarana hanimsu. Kim paticcati kam sandhaya tvam
tada tesam hatthattham aganchi vasam upagato. Vanibbakananti bhojaputta
idha vanibbakati vutta. Tejo nu te anvagatam dantamulanti kim nu
tava tejo bhojaputte disva tada bhayam mahantam anvagatam udahu
visam dantamulam anvagatam. Kilesanti dukkham. Vanibbakananti
bhojaputtanam santike bhojaputte nissayati attho. Tejo na
sakka mama tebhi hantunti mama visatejo annassa tejena abhihantumpi
na sakka tesam. Satanti buddhadinam. Dhammaniti silasamadhipannakhanti-
anuddayamettabhavanasankhatani dhammani. Sukittitaniti suvannitani
sukathitani. Kinti katva. Samuddavelava duraccayaniti tehi samuddavela
viya sappurisehi jivitatthampi duraccayaniti vannitani tasma aham
silabhedabhayena khantimettasamannagato hutva mama kopassa silavelantam
atikkamitum na adasinti aha. Imissa pana sankhapaladhammadesanaya
dasapi paramiyo labbhanti. Tada hi mahasattena sarirassa
pariccattabhavo danaparami nama hoti. Tatharupenapi visatejena
silassa abhinnata silaparami. Nagabhavanato nikkhamitva samanadhammakaranam
nekkhammaparami. Idancidanca katum vattatiti samvidahanam
pannaparami. Adhivasanaviriyam viriyaparami. Adhivasanakhanti
khantiparami. Saccasamadanam saccaparami. Mama silam na bhindissamiti
Adhitthanam adhitthanaparami. Anuddayabhavo mettaparami. Vedanaya
majjhattabhavo upekkhaparami. Athagamunti athekadivasam vammikamatthake
nipannam disva solasa bhojaputta khararajjunca dalhapasanca sulani
ca gahetva mama santikam agata. Bhetvanati mama sariram atthasu
thanesu bhinditva kantakalata pavesetva. Nasam atikassa
rajjunti thokam gantva sisam me olambantam disva mahamagge
nipajjapetva puna nasampi me bhinditva vivattarajjum atikassa
kajakotiyam laggetva samantato pariggahetva mam nayimsu. Addasamsuti
samma sankhapala te bhojaputta ekayane ekagamane janghapadikamagge
tam balena vannena ca upetarupam passimsu tvam pana issariyasobhaggasiriya
ca pannaya ca bhavito vaddhito so tvam evarupo
samano kimattham tapam karosi kim icchanto uposathavasam upavasasi
silam rakkhasi. Addasasintipi patho. Aham ekayane mahamagge
tam addasinti attho. Abhipatthayanoti patthento. Tasmati
yasma manussayonim patthemi tasma viriyena parakkamitva tapokammam
karomiti. Surositoti suanulitto. Itoti imamha nagabhavana
manussaloko kena uttaritaro. Suddhiti maggaphalanibbanasankhata
visuddhi. Samyamoti silam. Idam so manussalokeyeva buddhapaccekabuddhanam
uppattim sandhayaha. Kahamiti attano appatisandhikabhavam
karonto jatijaramaranassa antam karissamiti. Evam maharaja so
sankhapalo manussalokam vannesiti. Samvaccharo meti evam maharaja
Tasmim manussalokam vannente aham pabbajjaya sineham katva
etadavocam. Tattha upatthitosmiti annapanena ceva dibbehi ca
kamagunehi paricinno manito. Palemiti saremi gacchami.
Cirappavutthosmiti aham manussalokato cirappavuttho. Nabhisamsitthati
kacci nukho mama puttadisu koci tam na akkosi na paribhasasiti
pucchati. Nabhisajjethatipi patho. Na kopesiti attho.
Pativihitoti patijaggito. Mani mamanti sace samma alara
gacchasiyeva evam sante mama lohitango dhanaharano sabbakamadado
mani samvijjati tam alara maniratanam adaya tava geham gaccha
tattha imassanubhavena yavadicchakam dhanam laddha puna imam maniratanam
ossajassu ossajanto ca annattha anossajitva attano
udakacatiyam ossajeyyasiti vatva mayham maniratanam upanesiti vadati.
Evam vatva athaham maharaja nagarajanam etadavocam
samma naham dhanenatthiko pabbajitum pana icchamiti pabbajitaparikkharam
yacitva teneva saddhim nagabhavanato nikkhamitva tam nivattetva
himavantam pavisitva pabbajitoti vatva ranno dhammakatham kathento
gathadvayamaha
dittha maya manusikapi kama
asassata viparinamadhamma
adinavam kamagunesu disva
saddhayaham pabbajitomhi raja.
Dumapphalaneva patanti manava
dahara ca vuddha ca sarirabheda
etampi disva pabbajitomhi raja
apannakam samannameva seyyoti.
Tattha saddhayati kammanca phalanca nibbananca saddahitva.
Dumapphalanevati yatha rukkhaphalani pakkanipi apakkanipi patanti
tathapi dahara ca vuddha patanti. Apannakanti aviruddham
niyyanikam. Samannameva seyyoti pabbajjava uttamati pabbajjaya
gunam disva pabbajitomhi maharajati.
Tam sutva raja anantaram gathamaha
addha have sevitabba sapanna
bahussuta ye bahuthanacintino
naganca sutvana tuvanca alara
kahami punnani anappakaniti.
Tattha ye bahuthanacintinoti ye bahuni karanani jananti.
Nagancati tatha appamadaviharinam nagarajananca tvanca vacanam
sutva.
Athassa ussaham janento tapaso osanagathamaha
addha have sevitabba sapanna
bahussuta ye bahuthanacintino
Naganca sutvana mamanca raja
karohi punnani anappakaniti.
Evam so ranno dhammam desetva tattheva cattaro
vassanamase vasitva puna himavantam gantva yavajivam cattaro
brahmavihare bhavetva brahmalokupagato ahosi. Sankhapalopi
yavajivam uposathavasam vasitva raja ca danadini punnani
katva yathakammam gato.
Sattha imam dhammadesanam aharitva evam poranakapandita
nagasampattim pahaya uposathavasam vasimsuti vatva jatakam samodhanesi
tada pita tapaso kassapo ahosi baranasiraja anando
alaro sariputto sankhapalo pana ahameva sammasambuddhoti.
Sankhapalajatakam nitthitam.
Catuttham.
---------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 41 page 410-433.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=41&A=8443&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=41&A=8443&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=2495
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=10422
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=11344
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=11344
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]