อรรถกถาเล่มที่ ๓๒ ภาษาบาลีอักษรไทย
 เถร.อ.๑ (ปรมตฺถที.๑)

           เอวํ สมนุสาสิตฺวา         เต สิสฺเส วจนกฺขเม
           อปฺปมาทคุเณ ยุตฺโต        ตทา กาลงฺกโต อหํ.
           เอกนวุติโต กปฺเป         ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ
           ทุคฺคตึ นาภิชานามิ         พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.
           เอกปญฺาสกปฺปมฺหิ         ราชา อาสึ ชลุตฺตโม
           สตฺตรตนสมฺปนฺโน          จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.
           กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ฯเปฯ  กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺ"ติ.
      โส อตฺตโน ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรนฺโต:-
     [๗๘] "อเนกชาติสํสารํ           สนฺธาวิสฺสํ อนิพฺพิสํ
           ตสฺส เม ทุกฺขชาตสฺส       ทุกฺขกฺขนฺโธ อปรทฺโธ"ติ
คาถํ อภาสิ.
      ตตฺถ อเนกชาติสํสารนฺติ อเนกชาติสตสหสฺสสงฺขฺยํ อิทํ สํสารวฏฺฏํ, อทฺธุโน
อธิปฺเปตตฺตา อจฺจนฺตสํโยเคกวจนํ. สนฺธาวิสฺสนฺติ สํสรึ, อปราปรํ จวนุปฺปชฺชน-
วเสน ปริพฺภมึ. อนิพฺพิสนฺติ ตสฺส นิวตฺตกาณํ อวินฺทนฺโต อลภนฺโต. ตสฺส เมติ
เอวํ สํสรนฺตสฺส เม. ทุกฺขชาตสฺสาติ ชาติอาทิวเสน อุปฺปนฺนทุกฺขสฺส, ติสฺสนฺนํ
วา ทุกฺขตานํ ๑- วเสน ทุกฺขสภาวสฺส. ทุกฺขกฺขนฺโธติ กมฺมกิเลสวิปากวฏฺฏปฺปกาโร ๒-
ทุกฺขราสิ. อปรทฺโธติ อรหตฺตมคฺคปฺปตฺติโต ปฏฺาย ปริพฺภฏฺโ จุโต น
อภินิพฺพตฺติสฺสติ. ๓- "อปรฏฺโ"ติ วา ปาโ, อปคตสมิทฺธิโต ๔-
สมุจฺฉินฺนการณตฺตา อปคโตติ อตฺโถ. อิทเมว จ เถรสฺส อญฺาพฺยากรณํ อโหสิ.
                   เมณฺฑสิรตฺเถรคาถาวณฺณนา นิฏฺิตา.
@เชิงอรรถ: ๑ สี. ทุกฺขชาตีนํ              ๒ สี. กมฺมกิเลสวิปากวเสน วุตฺตปฺปกาโร
@๓ สี. น ทานิ ปวตฺติสฺสติ        ๔ สี. อปวตฺติสํสิทฺธิโต

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๒ หน้า ๒๖๗.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=32&A=5963&modeTY=1
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=5963&modeTY=1
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=215
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5428
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5647
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5647
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๖
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26